كەشە قازاق اقپارات كەڭىستىگى شۋ ەتە قالدى. سويتسەك، «جۇلدىزدار وتباسى» جۋرنالى ۇلتارازدىق تۋدىراتىن اقپاراتتارعا جول بەرىپتى-مىس. ياعني جۋرنالدىڭ «اڭىز ادام» قوسىمشاسى اتىشۋلى گيتلەرگە ءبىر ءنومىرىن ارناپتى. اسىلى، جۋرناليست قاسىم امانجول ۇلى ايتقانداي، بۇل «ابىز ادام» ەمەس «اڭىز ادام» جۋرنالى.
تايچيبەكوۆ سياقتى «وتانىن ساتقاندارعا» كوزىن تارس جۇمىپ قارايتىن بيلىك «گيتلەر» تۋرالى عالىمدار پىكىرىنە شورشىپ ءتۇستى. ال جۇرت نە دەيدى؟
قاسىم امانجول، جۋرناليست: "اڭىز ادامعا" بيلىكتىڭ بۇگىنگى شۇيلىگۋى - ارتىق. پورترەتتىك جانرداعى باسىلىم بولعاندىقتان جۋرنال مۇقاباسىنا تاڭدالعان كەيىپكەردىڭ ۇلكەن سۋرەتى بەرىلەتىنى تۇسىنىكتى. ال ونى سۇيكىمدىلەۋ ەتىپ كورسەتىپ قويعانى (ەگەر ونىسى دالەلدەنسە ارينە) جانە گيتلەردى اشىق جاقتايتىن اۆتوردى جاريالاعانى ءۇشىن ج.قالىبايعا قاتاڭ ەسكەرتۋ جاساسا جەتكىلىكتى دەپ ويلايمىن. ايتپەسە، وقىرمانى كوپ باسىلىمدى قورعاعان ەلدىڭ بارلىعى سىرتتان تاڭىلىپ، "گيتلەرشىل" اتانۋ ءقاۋپى بار...
ءنازيا جويامەرگەن، جۋرناليست: باسقالاردى قايدام، ءبىراق قازاق جۋرناليستەرى ج.قالىبايدى قولداۋ توبىن قۇرىپ، ارىپتەسكە اراشا ءتۇسىمىز كەرەك. بۇگىن - جارىلقاپ قالىباي، ەرتەڭ - باسقا جۋرناليستەر... بۇل دۇرىس ەمەس! بىرەۋ اعامدى اڭدىپ وتىرعان با؟ جاعاسىنا شاپ بەردى عوي جۋرنالدىڭ پەشتەن شىققان قىزۋى باسىلماي جاتىپ. قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك تۇتاستىعى، ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى، ۇلتتىق نامىسى تۋرالى ماسقارالاردى جاريالايتىن، ابىرويدى توگەتىن شەتەلدىكتەردى نەگە اۋىزدىقتامايدى؟ حاكاسيانىڭ سپيكەرى اناۋ وتتاپ الدى دا، «كەشىرىڭدەر» دەپ ءمۇلايىمسىدى، «جيريك» دەگەن كرەملدىڭ يتىنە اينالعان قازاقتارعا قارسى، يلونوۆ دەگەنىڭ تاعى بار... قازاقستان ازاماتى سانالسا دا، مەملەكەتتىك ساياساتقا قايشى كەلەتىن سوزدەر مەن ارەكەتتەرگە باراتىندار دا جەتكىلىكتى. قۇزىرلى ورگاندار سولاردى نەگە اۋىزدىقتامايدى؟!
ەربول ازانبەك، جۋرناليست: ساياسات ارالاسقان سوڭ وسى. ءتاپ-تاۋىر جۋرنال ەدى. مۇنداي داۋ بىزدەگى ب ا ق ياعني بۇقارالىق اقپارات قۇرالى (قۇرال) بولۋدان ارىلىپ، مەديا دارەجەسىنە كوتەرىلگەن كەزدە عانا توقتالادى. قازاق، ورىس ءتىلدى قوعامنىڭ اراسى ەكىگە جارىلىپ بارادى. جەككورىنىش سەزىمى كۇن سايىن بايقالىپ ءجۇر. نەمەن اياقتالادى؟
قۋاندىق شاماحاي ۇلى، جۋرناليست: ءسوز بوستاندىعى مەن دەموكراتياعا سۇيەنىپ، جەكە كوزقاراسىن اشىق بىلدىرگەن ادامدى سونشاما ايىپتاپ، 12 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىراتىن بولساق - ونىمىزدىڭ فاشيزمنەن قانداي ايىرماشىلىعى بولادى؟ مۇندايدا قارسى ءۋاج ايت، تەرىسكە شىعار! سول دا جەتكىلىكتى. "اڭىز ادام" جۋرنالىنىڭ گيتلەرگە ارنالعان سانىن ءالى وقىعان جوقپىن. سوندىقتان، ول تۋرالى بىردەمە دەۋ ەرتە. ال، وسى جۋرنال ستالين جايىندا دا جەكە نومەر شىعاردى عوي. سوندا، مىنا شۋلاعان جۇرت قايدا جۇرگەن؟ الاش ارىستارىن قىناداي قىرىپ، اشتىق ناۋبەتىن ادەيى ۇيىمداستىرىپ، بەيبىت حالىقتى قويشا جۋساتقانى گەنوسيد ەمەس پە ەدى؟ ستالين ناعىز قانىشەر ەدى عوي. ءاي، قازاعىم،اي! اباي اتام ءتىرىلىپ كەلسە، نە دەر ەكەن؟ نەگىزى، فاشيزم مەن كوممۋنيزم ەگىز، وڭىپ تۇرعاندارى شامالى. ايىرماشىلىعى ءبىرى - اسىرە ۇلتشىل، ەكىنشىسى - اسىرە ۇلتسىز!
مىقتىبەك ورازتاي ۇلى، وقىرمان:- جارىلقاپ بۇلىكشى ەمەس قوي. الدە، باياعى "سكات" وقيعاسىنان سوڭ الدەبىرەۋلەر جاقاڭا ءتىسىن قايراپ ءجۇر مە ەكەن؟ تاريحتى ءبىلۋىمىز كەرەك. مەيلى، گيتلەردىڭ تاريحىن بولسا دا. "اڭىز ادامنىڭ" كوپتەگەن باسىلىمدارعا قاراعاندا ارتىق جەرلەرىنىڭ بار ەكەندىگىن بىلەمىن. ول جۋرنالدا مەكتەپتىڭ تاريح وقۋلىقتارىندا، ەنسيكلوپەديا-ۆيكيپەديالاردا كەزدەسە بەرمەيتىن قىزىقتى مالىمەتتەر جاريالانادى. گيتلەر تۋرالى شىقسا، گيتلەردەي بولۋعا ۇندەيتىندەي نارسەلەر جازىلعان جوق شىعار؟ الدە، اگەنتتىكتەرىمىزدىڭ وسىندايدى كورە قالاتىن "قىراعىلىقتارىنا" قول سوعايىق پا؟
"اڭىز ادام" جابىلىپ قالماسىن دەپ تىلەيىك!
سەرىك كەرەي: "اڭىز ادام" جۋرنالىنا جابىلىپ جاتقان جالاعا شىنىندا بىزگە ءبىر كۇدىك تۋدىرادى. گيتلەر قىرعىنىنان 6 ميلليون، ستالين قىرعىنان 45 ميلليون، ال جۇڭگو كوسەمى ماو قىرعىننان 60 ميلليون ادام قىرعىندالعان ەكەن. سوندا گيتلەر مىنا ەكەۋىنە قاراعاندا ىزگى ادام بولىپ وتىرعوي.
قازاق رەتىندە جانە ستالين مەن ماو دىڭ قىرعىنىن باستان كەشكەن حالىقتىڭ ۋاكىلى رەتىندە گيتلەردى جەك كورمەيمىن! گيتلەر اسكەرىمەن سوعىسىپ ءبىزدىڭ قازاقتار قىرىلسا، وعان تەك ستالين كىنالى. ايدالاداعى ورىس جەرى ءۇشىن ءبىزدىڭ اتالارىمىزدى قىرعىنعا سالدى.
گيتلەر جەڭگەندە مۇمكىن مۇستافا شوقاي ارمانى ىسكە اسىپ، ءبىز ەرتە تاۋەلسىز ەل بولار ەدىك. فاشيست بولسا دا گيتلەر ءبىزدى پايدالانار ەدى دە. تۇركىلەر ەرتە تاۋەلسىزدىك جولىنا تۇسەر ەدى.
اباي وتار، بلوگەر: جالپى گيتلەر تۋرالى جازعاننىڭ نە ايىبى بار؟ وتكەن جىلى ءبىر بارماعىن ىشىنە بۇگىپ كەتكەندەرگە بۇل جاقسى بولدى. جارىلقاپ قالىبايدى اياماي سىناپ جاتىر.
ال، ءسىز نە دەيسىز، قۇرمەتتى وقىرمان؟!