رەسەيدەن ىرگە ءبول، ەلباسىڭمەن بىرگە بول

/uploads/thumbnail/20170708153855021_small.jpg

سوڭعى ون كۇن كولەمىندە ەلدىڭ ءىشى-سىرتىندا قازاقستانعا قاتىستى ساياسي سالماعى ۇلكەن سوزدەر ايتىلدى. ەلباسىنىڭ كيەلى ۇلىتاۋ تورىندە بەرگەن سۇحباتىن ەستىپ، سەرپىلىپ قالعان قازاقتىڭ كوڭىلىن وتكەن اپتانىڭ جۇماسىندا رەسەي پرەزيدەنتى ايتقان «قازاقتا «قازاقستانعا» دەيىن ەشقانداي مەملەكەت بولماعان» دەگەن ءسوزى قاۋىپكە جەتەلەدى. رەسەيدىڭ 10 رەت ءوتىپ جاتقان «سەليگەر» جاستار فورۋمىندا ءتىلشى سۇراعىنا جاۋاپ بەرەگەن رف باسشىسى قازاقتاردىڭ وتكەن تاريحىن تۇتاستاي جوققا شىعارىپ، قازاق حالقىن اشىق كوزگە ىلمەي وتىرسا، وسى ەلدىڭ لدپر پارتياسىنىڭ جەتەكشىسى، قازاققا اتى ابدەن تانىس جيرينوۆسكيي ءتىپتى «قازاقتارعا قازىرگى جەردى ورىس اسكەرلەرى الىپ بەرگەن» دەپ سالدى. ونىڭ ايتۋىنشا قازاق دالاسىنان جوڭعارلاردى ورىستار قۋىپ تاستاپتى، ءبىز دايىنعا يە بولىپ وتىر ەكەنبىز. وسى تۇستا ورىس ءتىلدى باسىلىمدار نازاربايەۆتىڭ «ۇلىتاۋداعى سۇحباتىن» وزدەرىنشە «قاجەتكە جاراتىپ»، ءتىل ماسەلەسى قازاقستاندى ۋكرايناداعى جاعدايعا جەتكىزۋى مۇمكىن دەگەندى جارىسا باستى. سونداي-اق «تاۋەلسىزدىككە نۇقسانى بار بولسا قازاقستان ەاەو-دان شىعادى» دەگەن ەلباسىنىڭ ءسوزىن جۇرتشىلىققا جاعىمسىز كەيىپتە ۇسىنىپ جاتتى، بۇل شىندىعىندا وداق شارتىنىڭ ءبىر تارماعى عانا.

وسىنىڭ ءبارى قازاقستانعا جاسالىپ جاتقان اشىق اقپاراتتىق سوعىستار ەدى جانە بۇل سوعىستى مۇددەلى توپتار قازاق بيلىگىندە وتىرعان كەيبىر ادامداردىڭ قولىمەن جاساپ وتىر. وسىعان دەيىن «قازاقستاننىڭ تەرريتوريالىق تۇتاستىعىن» بۇزۋ تۋرالى ءسوز ايتقاندار قاتاڭ جازاعا تارتىلاتىن زاڭ قابىلدانعان. سولاي بولا تۇرا تايشىبەكۆ سياقتىلار «قازاقستان رەسەيدىڭ ءبىر گۋبەرنياسى بولسا ەكەن» دەپ «قۇرباندىق» شالىپ جۇرسە، كوكتەمگى جەڭىس مەرەكەسى قارساڭىندا ورالدا، پاۆلوداردا، قوستانايدا، سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا رەسەي تۋىن كوتەرىپ پاراد وتكىزگەن، رەسەيدىڭ تۋىن جەلبىرەتىپ، قالا ىشىندە كولىك كورتەجىن جۇرگىزگەندەر كوپتەپ كەزىكتى. قاراعاندى دا ءبىر توپ ورىستىڭ كەمپىر-شالى «رەسەيدە» ءومىر سۇرگىسى كەلەتىنىن ايتىپ پيكەت وتكىزىپ جۇرسە، كەيبىر ورىس ءتىلدى باسىلىمدار قايتا-قايتا «تەحنيكالىق قاتەلىكتەرگە» جول بەرىپ، بىردە وسكەمەندى، بىردە سولتۇستىك قازاقستاندى رەسەيگە قوسىلۋدى قالايدى دەپ جازىپ تاستادى.  بۇل جاعدايلار تۋرالى «قامشى»، «اباي» سياقتى بىرنەشە قازاق سايتى ماسەلە كوتەرىپ جازعانىمەن، ولارعا باعاناعى ايتقان قاتال زاڭنىڭ ەش اسەرى بولمادى.  جيرينوۆسكيي ۋاقىت وتكەن سايىن يمپەريالىق اراننىڭ ادال ق ۇلى بولىپ، قازاقستانعا اۋزىن اشىپ، ويىنا كەلگەنىن ايتۋدى جالعاستىرسا،  ەندى كورشى ەلدىڭ الەم نارازىلىعىنا ۇشىراپ وتىرعان پرەزيدەنتى «قازاقتا مەملەكەت جوق» دەدى، تاريحتى جوققا شىعاردى، تاريحىمىزدى مويىنداماعانى – تاۋەلسىزدىگىمىزدى كوزگە ىلمەگەنى.

ۋكراينانىڭ اۋىر ءحالىن قازاقستان دا كەشۋى مۇمكىن بە؟ ارينە مۇمكىن، ەگەر ءبىز اقپاراتتىق شابۋىلدارعا توتەپ بەرە بىلمەسەك، قيتۇرقى اقپاراتتارعا اراندالىپ قالماساق جانە ەلباسىنىڭ ءوزى ايتقان «ءبىز ۋكرايناداعى جاعدايدان ساباق الۋىمىز كەرەك» دەگەن سوزگە ءمان بەرمەسەك. ەكونوميكامىز ايتارلىقتاي تاۋەلدى رەسەيمەن ات قۇيرىعىن كەسىسىپ كەتۋىمىز مۇمكىن ەمەس ارينە، ءبىراق تا بيلىگىنىڭ باسىندا وتىرعان ادامدارىنىڭ ءوزى شوۆينيستىك پىكىر ۇستاناتىن، ۋكراينا سياقتى باۋىرلاس حالقىنىڭ تەرريتورياسىنا اشىقتان اشىق قول سۇققان، وزگە ەلدى ءوز تىلىندە سويلەتكىسى كەلەتىن رەسەيدەن اياق تارتىپ، ىرگە بولەتىن كەز جەتتى.  ول قازاق بيلىگىنىڭ عانا ەمەس قازاقستان حالقىنىڭ دا موينىنداعى جۇك. سەبەبى ءبىزدىڭ ەڭ ۇلكەن بايلىعىمىز تاۋەلسىزدىك.  پرەزيدەنت ىلعي دا بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى ايتادى. وزگە ەلدەن گورى ماسكەۋگە كوپ ۇشاتىن  پرەزيدەنت پۋتيننان كەلەتىن ءقاۋىپتى ءسىز بەن بىزدەن گورى جاقسى بىلەتىنى انىق، ەندەشە ەلباسى ودان شىعار جولدى دا بىلەدى. ال ءبىزدىڭ مىندەت - الاۋىزدىقتان ارىلۋدا بولماق.

نۇرعالي نۇرتاي

 

قاتىستى ماقالالار