اتا-بابام جۇرگەن سارا جولدى ۇستانامىن دەپ ەستىمەگەن ءسوزدى ەستىدىم. مەن ءۇشىن بۇدان وتكەن قورلىق جوق شىعار، ءسىرا. ىشىمە سيماي، ماقالا قىلىپ شەرىمدى تارقاتقىم كەلدى. ءدال ءقازىر مەنىڭ جانىمدى جەگىدەي جەيتىن ەكى ماسەلە بار بۇل ەلدە. ءبىرى – ءدىن ماسەلەسى بولسا، ەندى ءبىرى – ءتىل ماسەلەسى.
ءتىلىم ءۇشىن كۇرەسكەن ۇلىلاردان ەمەسپىن. ارمانىم – بابام قالدىرعان اماناتقا قيانات ەتپەي، ءتىلىمدى، ءداستۇرىمدى، جالپى رۋحاني بايلىعىمدى ساقتاپ قالۋ ەدى. قازاققا قازاقشا سويلە دەپ دارىپتەپ جۇرگەنىم دە جوق. جالعىز عانا جازىعىم – ءوز تىلىمدە سويلەپ، ءوز تىلىمدە عالامتور جەلىسىندە قازاقشا "پابليك" (ۆك جەلىسىندەگى توپ) اشقانىم بولدى. بۇل توپقا تىركەلگەن ادام سانى شامالى عانا ەدى. سوعان قاراماستان جازبالاردىڭ استى پىكىرگە تولى بولدى. توپ وقىرماندارىنىڭ ءبىرى ماعان توپ اتىن ورىسشاعا اۋىستىرۋىمدى ۇسىندى. مەن ەش ويلانباستان «اۋىستىرسام، تەك قازاق تىلىندەگى سوزگە اۋىستىرام» دەپ جاۋاپ بەردىم. سول ەكەن-اق، ءوزىمىزدىڭ قارا دومالاق باۋىرلارىمىز بەن قاراكوز قارىنداستارىمىز «سەن ۇلتشىلسىڭ» دەپ سالا بەردى. ورىس ورىسشا سويلەسە ۇلتشىل ەمەس، جۇڭگو قىتايشا سويلەسە ۇلتشىل ەمەس، جالعىز قازاق قازاقشا سويلەسە ۇلتشىل اتاناتىپ وتىرعانى ىشىمە قالاي سىيسىن؟ جارايدى ايتقاندارىنداي مەن-اق ۇلتشىل بولايىن. سوندا ورىستىڭ ءتىلىن ءبىرىنشى ورىنعا قويىپ، انا ءتىلىن قور ساناعان قازاقتىڭ كىم بولعانى؟
«بەس ۋاقىتتا بەس ناماز، بىرەۋى قازا قالماسقا» دەگەن بۇقاردىڭ ۇرپاعى ەمەسپىز بە؟ بابامنىڭ جۇرگەن سارا جولى دىنمەن ۇشتاس بولعانىن مويىندامايتىن كىم بار؟ جاراتقاننىڭ جالعىز ەكەنىنە يمان ەتىپ، مۇسىلمانعا پارىز بولعان ناماز بەن ورازا وتەۋدىڭ نەسى ايىپ؟
بۇگىنگى تاڭدا ناماز وقيتىن ادام كورسە حالىق ءدۇر ەتەتىن بولدى. ورتا ءبىلىمدى تامامداپ، جوعارى وقۋ ورنىنا ءتۇسىپ، الماتىعا كەلىپ ەدىم. باسقالارمەن تەز ءتىل تابىسىپ، ارالاسا باستادىم. ءبىراق بۇنىم ۇزاققا بارمادى. كەشە عانا جاپ-جاقسى ارالاسىپ جۇرگەن ادام، ناماز وقيتىنىمدى بىلىسىمەن كوزقاراسى بىردەن وزگەرىپ، اراعا قاشىقتىق قويىپ قانا ارالاساتىن بولدى. ءدىني ۇستانىمدارىم دا بار ەدى. قارسى جىنىسپەن بەتتەن ءسۇيىپ امانداسىپ، قوشتاسپايمىن؛ ءىشىپ، شەكپەيمىن، تۇنگى قىدىراتىن ورىندارعا بارمايمىن. وقۋ ورنىمداعى تانىستارىمنىڭ كوبى باراتىندىقتان مەنى بولەكتەنىپ ءجۇر دەپ ويلادى. جالپى حارەكەتتەرىمنىڭ ءبارىن قورتا كەلە ماعان «ۋاحابيست» دەگەن ات قويدى. قانداي ءدىندى قابىلداپ، قانداي ۇستانىمدا بولۋى ادامىنىڭ ءوز ەركىندە دەگەن زاڭ رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋسياسىندا بار ەمەس پە؟
تۇيمەدەي عانا ماسەلەنى تۇيمەدەي ەتىپ كورسەتىپ وتىرعان بولۋىم مۇمكىن، ءسىز ءۇشىن. ءبىراق بۇل ماسەلە جەكە مەنىڭ عانا باسىمدا ەمەس، پاتريوت بولعىسى كەلگەن كەز-كەلگەن ازاماتتىڭ باسىندا بار ەكەنى راس. وسىنداي مەنتاليتەتتە قالعان قازاق ەلىن قالاي قۇتقارۋعا بولادى؟ ءدىن مەن ءداستۇردى دارىپتەيمىز بە، الدە جارانىڭ ورنىن قارايتىپ قالدىرا بەرەمىز بە؟
تۇران مۇرال ۇلى
