بۇگىن ەلباسى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا ق ر پرەمەر-مينيسترىنىڭ ورىنباسارى – اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ا.مىرزاحمەتوۆ جۇمىس ساپارىمەن باتىس قازاقستان وبلىسىنا بارىپ، ساپار بارىسىندا «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ايتىلعان تاپسىرمالاردىڭ جۇزەگە اسۋ بارىسىمەن تانىستى دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى ق ر اشم باسپا ءسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمشىلىگىندە اوك-تى دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ، ونداعى مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋ بويىنشا بەكىتىلگەن ينديكاتورلارى مەن شارالار جەتىستىگى تۋرالى جينالىس وتكىزىلدى. مال شارۋاشىلىعىنا، ونىڭ ىشىندە مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ جانە مال دارىگەرلىك قاۋىپسىزدىككە ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. جينالىسقا باتىس قازاقستان جانە اقتوبە وبلىستارى اكىمشىلىكتەرىنىڭ، اگروبيزنەستىڭ، سالالىق وداقتاردىڭ جانە «اتامەكەن» ۇكپ وكىلدەرى قاتىستى.
مەملەكەتتىڭ باعدارلاما اياسىندا بيىلعى جىلى سۋبسيديانىڭ 65 ءتۇرى قاراستىرىلىپ، ناتيجەسىندە 11 ءتيىمسىز سۋبسيديانى الىپ تاستاپ، 40 سۋبسيديانىڭ ولشەمدەرى وزگەرتىلدى. ال 14ء-ى ەش وزگەرىسسىز قالدى.
مال شارۋاشىلىعىندا ولشەمدەردى وزگەرتۋ ءدال سول قارجى شەڭبەرىندە سۋبسيديا الۋشىلاردىڭ سانىن ءبىر ەسەگە ارتتىردى. ەگەر بۇرىن سيىر مالى بويىنشا سۋبسيديانى 175 شارۋاشىلىق السا، ءقازىر ول 522-گە نەمەسە 100%-عا ارتتى؛ ءسۇت بويىنشا 2 ەسە؛ قوي مالى بويىنشا 1،3 ەسە، تەرى بويىنشا 3،6 ەسە ارتتى.
سونداي-اق قويدى سۋبسيديالاۋ ودان گورى تيىمدىرەك قوزىمەن الماستىرىلدى.
تەرى وڭدەۋ بويىنشا جۇمىس ىستەپ تۇرعان كاسىپورىنداردىڭ جۇكتەمەنى ورىنداي الماۋىنا بايلانىستى تەك جىڭىشكە عانا ەمەس، جارتىلاي جىڭىشكە ءجۇن تۇرلەرىن سۋبسيديالاۋ قاراستىرىلدى.
بيىلعى جىلدىڭ 1 شىلدەدەگى جاعدايى بويىنشا باتىس قازاقستان، اقتوبە وبلىستارىندا ءىرى قارا مالدىڭ، ۇساق قارا مالدىڭ، جىلقىلاردىڭ، قۇستاردىڭ سانىنىڭ كوبەيۋ ءۇردىسى بايقالدى.
بقو بويىنشا ەت ءوندىرۋ 3،1 %-عا ارتىپ، 19،9 مىڭ توننا بولدى، سيىر ءسۇتى 0،5 %-عا دەيىن ارتىپ، 117،2 مىڭ توننا، تاۋىق جۇمىرتقاسى – 5،5 %-عا دەيىن ارتىپ، 80،6 ملن. دانا بولدى.
اقتوبە وبلىسى بويىنشا دا ەت ءوندىرىسى 5،7 %-عا ارتىپ، 32،9 مىڭ توننا، سيىر ءسۇتى 2،7 %-عا ارتىپ، 154،2 مىڭ توننا، تاۋىق جۇمىرتقاسى – 6،0 %-عا ارتىپ، 87،1 ملن. دانا بولدى.
اوك-تى دامىتۋدىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى – شاعىن جانە ورتا شارۋاشىلىقتاردى اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراسيالارىنا بىرىكتىرۋ بولىپ تابىلادى.
اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتيتەرىن قۇرۋ بويىنشا جۇمىستى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا مينيسترلىكتە ولاردى «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» اق ارقىلى ءسۇت قابىلداۋ جانە مال بورداقىلاۋ پۋنكتەرىن العاشقى جارناسىز ليزينگكە بەرۋ ارقىلى الۋ سىزباسى جاسالدى. العاشقى جارنا رەتىندە جالپى قۇننان 50% كولەمىندە بولىنگەن سالىم سۋبسيدياسىن پايدالانۋ قاراستىرىلدى.
2017 جىلدىڭ 21 شىلدەسىندەگى جاعداي بويىنشا رەسپۋبليكادا جىلدىق جوسپارداعى 467 اشك-نىڭ 517 اشك قۇرىلعان.
جينالىس بارىسىندا اگرارلىق قايتا وڭدەۋدى دامىتۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلدى.
ق ر اشم اعىمداعى جاعدايىن، قۋاتىن، باستاۋ جىلىن، قۇرىلعىلار ءتۇرىن، شىعارىلاتىن ءونىمنىڭ جۇكتەمەسى مەن كولەمىن قوسا العانداعى ونىمدەردى ۇقساتۋ كاسىپورىندارىنىڭ مالىمەتتەر بازاسىن قۇردى.
بۇگىنگى كۇندە قۇرىلعان مالىمەتتەر بويىنشا رەسپۋبليكادا 1345 قايتا وڭدەۋ كاسىپورىندارى بەلسەندى جۇمىس جاساپ جاتىر. ءسۇت، ەت، تەرى، ماي جانە داقىل ونىمدەرىن، تۇقىمدار مەن كوكونىستەر، قانت قىزىلشاسىن جانە كارتوپتى قايتا وڭدەيتىن 435 كاسىپورىننىڭ ىشىندە ونىمدەردى ۇقساتۋدىڭ 9 باسىم ءتۇرى انىقتالدى. سولار بويىنشا ءار وبلىسى، ءار اۋدان بويىنشا اگرارلىق قايتا وڭدەۋ كاسىپورىندارىنىڭ ناقتى ورنالاسۋ كارتاسى جاسالدى.
ۆەتەرينارلىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. ءبىرىنشى جارتى جىلدىقتا رەسپۋبليكادا الدىڭعى جىلدارمەن سالىستىرعاندا جانۋارلاردىڭ وتە ءقاۋىپتى اۋرۋلارىنىڭ جالپى ەپيزووتيكالىق جاعدايىنىڭ جاقسارعانىن كورۋگە بولادى. بۇل رەسپۋبليكاداعى ۆەتەرينارلىق قىزمەتتىڭ ءارتۇرلى تارماقتارىنىڭ ءوزارا ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋى ارقاسىندا ورىن الىپ وتىر. ونىڭ ۇستىنە بيىلعى جىلى قولدانىلاتىن شارالاردى كۇشەيتۋ جانە ناقتىلاۋ، ەڭ باستىسى ەكپە جانە دياگنوستيكالىق زەرتتەۋ ماسەلەلەرى بويىنشا بىرىككەن قادامدىق ارەكەتتەردىڭ جوسپارى جاسالىپ جانە بەكىتىلدى.
اقتوبە وبلىسىندا 2017 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتى جىلدىعىندا وتە ءقاۋىپتى اۋىل شارۋاشىلىعى مالىنىڭ 6 (قۇتىرۋدىڭ 4 وشاعى، پاستەرەللەز بەن ەمكارادىڭ 1 وشاعى) وشاعى تىركەلدى. برۋسەللەزدىڭ (ءىرى قارا مال اراسىندا) 6 پۋنكتى تىركەلدى.
جينالىس بارىسىندا ۆيسە-پرەمەر فەرمەرلەردىڭ بارلىق قىزىعۋشىلىق تانىتقان سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى.
سونداي-اق، جۇمىس ساپارى كەزىندە ا.مىرزاحمەتوۆ جاڭگىر حان اتىنداعى باتىس قازاقستان اگرارلىق-تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنە، «پوش رۋنو» ج ش س تەرى وڭدەۋ كاسىپورنىنا باردى.