«ۇلت بولمىسى» جۋرنالىنىڭ «الاش جولى»
ادەبي شىعارماشىلىق بايگەسىنە
پوەزيا جانرى بويىنشا:
بۇركەنشىك ەسىم: ءباھادۇر
اللا جولى
بيسميللاھ دەپ باستادى مەن ءسوزدىڭ باسىن،
كۇللى مۇسىلمان بۇل ولەڭدى قابىل السىن.
اللا نۇرى جۇرەكتەگى تىلدەن شىعىپ،
يماندىلىق شۋماقتارى جالىنداسىن.
اللا جولى تۇسسەڭ وعان اداسپايسىڭ،
شايتان ءىسى، جاماندىقپەن ساناسپايسىڭ.
اللا جولىن ۇستانساڭ ادال بولىپ،
حارام زاتتىڭ زيانىنان الىستايسىڭ.
اللا جولى نۇر قۇياتىن جۇرەگىڭە،
اينالدى كۇللى مۇسىلمان تىرەگىنە.
اللا جولىن ۇستانساڭ تايىنباستان،
يمان مەن مەيىرىم بولار جۇرەگىڭدە.
اللا جولى كوركەيتەدى اجارىڭدى،
بۇرىپ اركەز جاراتقانعا نازارىڭدى.
اللا جولى اپارادى جۇماققا،
ءساتى كەلىپ قارسى العاندا اجالىڭدى.
اللا جولى – يمانىڭ، كۇماندانباي سەنەتىن،
اللا جولى – قورعاۋشىڭ قاتەرلەردەن تونەتىن.
اللا جولى – سابىرلىق، اللا ءوزى بەرەتىن،
اللا جولى – جاقسىلىق، جۇرەككە نۇر توگەتىن.
اللا جولى – ماحاببات پەن جاقسى كورۋ سەزىمى،
اللا جولى – شىدامدىلىق، جەتەر بارىنە ءتوزىمى.
اللا جولى – يماندىلىق، جۇرەگىڭە قۇيىلار،
اللا جولى – نەسىبەڭ ول تەك وزىڭە بۇيىرار.
اللا جولىن ۇستانساڭ جاماندىققا باسپايسىڭ،
جامان ادەت ءبارىن ىسىرىپ شەتكە تاستايسىڭ.
كەمەلدەنىپ يمانىڭ، كوكىرەك كوزىڭ اشىلىپ،
تاقۋالىق، تەكتىلىكپەن جاڭا ءومىر باستايسىڭ.
تامىز 2010 ج.، ءباھادۇر
اباي قۇنابايەۆقا ارناۋ
(سەگىز اياق ۇلگىسىمەن)
بابالار ءسوزى –
اقىلدىڭ كوزى
ۇرپاعىنا ونەگە.
تۇسىنەتىن ناقىلدى،
ۇرپاعى بار اقىلدى
بابالار وتى سونە مە؟!
بابالار – ءپىرىم، ءارۋاعىم،
سەندەرگە مەن جىر ارنادىم.
مۇڭايىپ ويلاپ،
تەرەڭنەن بويلاپ
قايعىمەن كۇنىن وتكىزگەن.
ولەڭىن ارناپ،
شىندىقتى جىرلاپ
سەزىمىن ساعان جەتكىزگەن.
تۇسىنبەي اقىن تىلەگىن،
جارالادىڭ جۇرەگىن.
جۇرەككە جاقىن
وزىڭدەي اقىن
عاسىرلار بويى تابىلماس.
قىزىل تىل-ونەر،
ولەڭگە شەبەر
وزىڭدەي اقىن جاڭىلماس.
شابىتى ەش تالماعان،
حالقىنا جىر ارناعان.
اداستى حالىق،
بىلمەدى انىق
ابايداي ۇلىق ناقىلىن.
وكسۋمەن كەتتى،
ومىردەن ءوتتى
ابايداي ۇلى اقىنىڭ.
وتتاي جانىپ، گۇل جايناپ،
سالعان ءىزىڭ تۇر سايراپ.
جەلتوقسان 2003 ج.، ءباھادۇر
ۋا ماحامبەت، ماحامبەت!!!
ۋا ماحامبەت، ماحامبەت
دارا تۋعان ەر مە ەدىڭ؟!
جاڭگىردەيىن حانداردىڭ
تىلىنە سەن ەرمەدىڭ،
پاتشا ۇكىمەتىنە حالقىڭدى
قاناۋعا جول بەرمەدىڭ.
«قارا قازان، سارى بالا
قامى ءۇشىن قىلىش سەرمەدىڭ».
قانات قاعىپ قىرانداي
شىڭىراۋ كوكتە سامعادىڭ.
ەلدىك دەپ قانات قاعۋدان
شارشامادىڭ تالمادىڭ.
جاڭگىر مەنەن بايلاردى
وتتاي وراپ جالمادىڭ.
اتاڭا نالەت حان ۇلى-اي،
تىلەگىن سۇراپ العان سوڭ،
ويلاعانى بولعان سوڭ
پاتشاعا حابار سالدىردى،
پاتشادان اسكەر الدىردى.
ماحامبەت پەن يساتايدى
اياعىنان شالدىردى.
يساتايدى ىزدەپ ماحامبەت
ەن دالانى قاڭعىردى.
اتاڭا نالەت جاڭگىر حان
حالىقتى ەسىنەن تاندىردى.
ءاي، جاڭگىر حان، جاڭگىر حان،
ساياساتىڭ جاراماي،
حالقىڭدى قۋىپ جىبەردىڭ
ساز بالشىقتى دالاعا-اي.
قارا قازاق بالاسىن
شەتىنەن ءتىزىپ ايدادى-اۋ
ورىنبور دەگەن قالاعا-اي.
* * *
تولارساقتان ساز كەشىپ،
ەلىڭ ءۇشىن باز كەشىپ.
بەكەتاي قۇمدا، ماحامبەت،
ەڭىرەپ وسكەن ەر ەدىڭ.
حالقىم تالاي كوشكەن جەر،
ءبىز ەر جەتىپ، وسكەن جەر.
يساتاي مەن ماحامبەت
سولاردان قالعان جەر ەدىڭ.
بىرلىگىڭدى سەنىڭ اڭساعان،
تىلەگەن ارايلى تاڭ ساعان.
يساتاي مەن ماحامبەت
سولاردان ايىرىلعان ەل ەدىڭ.
ازاتتىق ءۇشىن ەڭىرەتىپ،
بولاشاق ءۇشىن تەبىرەنتىپ.
ماڭدايىنان شىققان بۇرقىراپ
قويۋ قان مەن تەر ەدىڭ.
«حالقىمدى زار قاقساتقان،
ەڭىرەتىپ، اقساتقان
پاتشا مەنەن جاڭگىردىڭ
تۇبىنە جەتسەم!» - دەپ ەدىڭ.
* * *
ەركىندىك ءۇشىن كۇرەسىپ،
جاڭگىر حاندى قاس قىلدىڭ.
اۋىر اسكەر قول جيىپ،
يساتايدى باس قىلدىڭ.
«ءبىر قاسىق ىشكەن قارا سۋ –
جۇماسىنا اس قىلدىڭ».
يساتايمەن قوسىلىپ
جورتۋىن جورتتىڭ قاسقىردىڭ،
اقسۇيەكتەردى ساستىردىڭ.
جاڭگىردەيىن حانىڭنىڭ
دۇشپانى بولىپ باسقا ۇردىڭ.
يساتايدان ايىرىلىپ،
جالعىزدىقتى دوس قىلدىڭ.
قىراننان تۋعان لاشىنىم،
تۇلپاردان تۋعان اسىلىم –
ماحامبەت پەن يساتاي.
الىپ تۋعان بايتەرەك،
ەلىنە ەس بولعان ەرتەلەپ –
ماحامبەت پەن يساتاي!
قازان 2003 ج.، ءباھادۇر
اقان سەرىگە ارناۋ
ءانشى جانە سازگەر، اقىنسىڭ
حالقىڭنىڭ جۇرەگىنە جاقىنسىڭ.
زامانى سۇم ۋاقىتتا ءومىر ءسۇرىپ،
ازاپ شەگىپ، قينالعان ءبىر پاقىرسىڭ.
جاستارعا ۇلگى جانە ناقىل بەردىڭ،
بىلاي دەپ ۇرپاعىڭا اقىل بەردىڭ:
«ەڭبەك ەت، ونەر ۇيرەن، ەرىنبە،
جالقاۋلانىپ، بوسقا جاتىپ كەرىلمە».
ءپىر تۇتامىن اقان سەرى اعانى،
ءسوزى اسىل، اقىلى قۇندى، باعالى.
وكىنىش پەن قايعى ۇدەگەن ۇستى-ۇستىنە
ۋداي اششى قاسىرەتتى زامانى. ناۋرىز 2004 ج.، ءباھادۇر
شوقان ءۋاليحانوۆقا
شىعىستى ءبىلسىن، تانىسىن بۇكىل الەم، – دەپ،
بويىنا ەنىپ، تامىرىنا تەرەڭدەپ.
ءوزى شىققان ەرتەدەگى شىعىستىڭ
ادەبيەتىن، تاريحىن زەرتتەپ، دالەلدەپ.
زەرتتەۋىنەن ءىنجۋ-مارجان توگىلگەن،
قۇيرىقتى جۇلدىز جارق ەتتى كوگىڭنەن.
شوقانىنا ايىرىلعان قازاعىمنىڭ
قارس ايىرىلىپ قابىرعاسى سوگىلگەن.
قاراشا 2003 ج.، ءباھادۇر
ءىلياسقا ارناۋ
قۇدىرەتتى اقىنسىڭ،
جانىڭمەن ماعان جاقىنسىڭ.
«حالىق جاۋى» اتانىپ،
جازىقسىز كەتكەن پاقىرسىڭ ...
تاعدىرىڭا كۇيىنەم،
ونەرىڭە سۇيىنەم.
مەن دە سەندەي بولسام دەپ
ماقساتپەن مىقتى تۇيىنەم.
اقىنسىڭ ناعىز دارىندى،
حالقىڭا بەردىڭ بارىڭدى.
دۇشپانىڭ قورلاپ جاتسا دا،
كىرلەتپەدىڭ ءبىر ارىڭدى. قىركۇيەك-قازان 2004 ج.، ءباھادۇر
ءمىرجاقىپ دۋلات ۇلىنىڭ «باقىتسىز جامال» – قازاقتىڭ تۇڭعىش رومانىنا ارناۋ
كوز جۇگىرتىپ ءومىردىڭ ازابىنا،
رومان جازدىڭ تۇڭعىش بولىپ قازاعىمدا.
شىدامادىڭ قازاقتىڭ جاس قىزدارى
كۇيگەنىنە ءومىردىڭ توزاعىنا.
سول ەكەن جۇرەككە ازاپتىسى،
ءتىرى ولىك – قينالعان قازاق قىزى.
«قالىڭ مال» بۇعاۋىندا شىرمالدى عوي،
ءوز ەركىندە بولماي ءبىر ازات-كۇشى.
قيىن كەزەڭ تۋدى عوي جاستارىنا،
قارا بۇلت ءۇيىرىلىپ اسپانىنا.
سۇيگەنىنە قوسپادى اتا-اناسى،
بوستاندىعىن بەرمەدى باستارىنا.
قىركۇيەك-قازان 2005 ج.، ءباھادۇر
ماعجان جۇمابايەۆ
ماعجان دەگەن ايباتتانعان ارىستان،
قاراڭعىلىق، ناداندىقپەن الىسقان.
اعاجان، ۇمىتىلماس دارا تۇلعاڭ.
اقىندىعىڭ – اششى شىندىق ايناسى،
ولەڭدەرىڭ – اقىل-كەننىڭ قويماسى،
پەرزەنتىڭ ءوز قولىڭمەن جاراتىلعان.
ماعجان دەسە قۇدىرەتتىڭ كۇشىن كورەم،
كومەيىمنەن تۇيدەكتەلىپ شىعادى ولەڭ.
ولەڭدەرىڭ كۇش بەرەتىن قۋات ماعان.
ماعجان دەسە تەبىرەنىپ، تولعانامىن،
سەنىڭ ارقاڭ قاناتتانىپ، سامعاعانىم.
ماعجان اقىن بۇل ومىردە قىمبات ماعان.
سەن دەگەندە كومەيگە جىر كەلەدى،
جىرمەن قوسا ءبىر زارلى ءۇن كەلەدى.
نەگە سونشا اۋىر بولدى تاعدىرىڭ.
ماعجان اعا، وكىنبە، بولعىن قامسىز،
جالعاستىرار سارا جولدى ءبىز بارمىز
كەيىنگىگە جەتتى جىرىڭ، قالدى ءۇنىڭ!
قىركۇيەك-قازان 2005 ج ، ءباھادۇر
مەن دە اقىنمىن مۇقاعاليدى جىرلايتىن ...
اقىنسىڭ سەن ەرەكشە جارالعان،
قاراسازدىڭ توپىراعىنان ءنار العان.
جازىلعان جىرىڭ اققۋدىڭ قاناتىنا
ايگىلەنگەن، بار الەمگە تارالعان.
ولەڭدەرىڭ اسپاندادى ورلەدى،
ولەڭدەرىڭ – ارمانىڭنىڭ ورنەگى.
ومىردەن ەرتە كەتتى، امال قانشا
ولەڭىنىڭ قىزىعىن، اتتەڭ، كورمەدى!
ارنالدى تۋعان جەرگە جىرلارىڭ،
قازاعىڭدى – ءوز ەلىڭدى جىرلادىڭ.
وكىنىشتى، ومىرمەن ەرتە قوشتاستىڭ
قىزىقتاي الماي ولەڭىڭنىڭ سىرماعىن.
سەن – قازاققا بىتكەن الىپ بايتەرەك،
قوشتاستىڭ ومىرمەن تىم ەرتەرەك.
اقىنى سەن قازاقتىڭ، مۇقاعالي!
بولدىڭ ەندى ارحيۆتەگى قۇندى دەرەك.
مۇقاعالي، سەن بارسىڭ، ءالى ءتىرىسىڭ،
اقىنداردىڭ سىيىناتىن ءپىرىسىڭ.
مۇقاعالي ءالى ءتىرى جۇرەكتەردە
جاس اقىننىڭ جىرلايتىن سەن جىرىسىڭ.
مەن دە پوەزيا ءۇشىن جارالدىم،
مۇقاعالي دۇنيەسىنەن ءنار الدىم.
اعاشتاعى جەمىسىنە قول سوزدىم
پوەزيا اتانعان ءبىر ارالدىڭ.
ارالاسام بىتپەيتىن ءبىر جىر-باقسىڭ،
ماحاباتتى ولەڭ ەتىپ جىرلاپسىڭ.
قاراسام تۇڭعيىقسىڭ كوز جەتپەيتىن
مۇقاعالي سەن مەن ءۇشىن قىمباتسىڭ.
مۇقاعالي جۇرەگىمدە لاۋلاپ جاتىر،
قارا ولەڭنىڭ ورمانى قاۋلاپ جاتىر.
كومەيىمنىڭ قاقپاسىنان ولەڭ سوزدەر
تىزبەكتەلە ارت-ارتىنان زاۋلاپ جاتىر.
مۇقاعالي، اقىنسىڭ سەن تۇڭعيىق،
تۇرسىڭ عوي جۇرەگىمە نۇر قۇيىپ.
اسەرى سونشالىقتى ولەڭىڭنىڭ،
بارادى جۇرەگىم جانىپ-كۇيىپ.
مۇقاعالي، سەن – حالقىڭنىڭ اسىلىسىڭ،
سايالايتىن نۋ-ورمان، جاسىلىسىڭ.
بايقاعان توڭىرەكتى كوز قىرىمەن
ساياتشىنىڭ باپتاعان لاشىنىسىڭ.
بوراتامىن قارا ولەڭدى كومەيىمنەن،
شابىتىم كەلگەن سايىن توگەيىن مەن.
مۇقاعالي جىرلارىنان قۋات الىپ،
اقىندىقتىڭ بايگەسىن كورەيىن مەن.
اقىنمىن قازاق ەلىن باياندايتىن،
قازاعىمدى تانىتۋدان ايانبايتىن.
اقىندىق تۇلپارىنا ءمىنىپ الىپ،
بىردە شاۋىپ، بىردە جەلىپ، اياڭدايتىن.
اقپان 2005 ج.، ءباھادۇر
ءومىر
وۋ، دۇنيە، شىركىن-اي، جالعانىڭ-اي!
ءتىرى جانعا قۇرىعىڭدى سالعانىڭ-اي.
نەبىر ساڭلاق كەتتى عوي جەتەگىڭدە،
سولاردى قيىپ كەتپەي، العانىڭ-اي.
قانىن ءىشىپ، جانىن الدىڭ تالايدىڭ،
شىنىمەن سۇم ،قاتىگەز بولعانىڭ با-اي؟!
ۇرلادىڭ بىرەۋلەردىڭ جاستىق شاعىن،
ال ەندى بىرەۋلەردىڭ ارمانىن-اي!
ءىشىم كۇيىپ، ورتەنىپ ، وكىنەمىن،
وۋ،داريعا، تالاي گۇلدىڭ سولعانىنا-اي!
سونى ويلاۋمەن، قام جەۋمەن، و،دۇنيە،
وزەگىمنىڭ ورتەنىپ، تالعانىن-اي!
ءومىر، شىركىن، بىردە جاقسى، بىردە جەندەت،
جاقسىلاردى جانىن جەپ، جالمادىڭ–اي!
باسىنا قيىندىقتى ۇيىپ-توگىپ،
دۇرىس باسقان اياعىن شالعانىڭ–اي.
وسى ولەڭدى وزىڭە «ءومىر» اتتى
زارلى ۇنمەن، قايعى مەن ارنادىم–اي!
ءومىر، شىركىن! زىمىرايدى، زۋلايدى.
بۇل ومىردە ەشتەڭە ماڭگى تۇرمايدى.
جاقسىسىڭ با، جامانسىڭبا نازار ءبولىپ
قارامايدى، مويىنىن وعان بۇرمايدى،
جانىڭدى الماي، جالعان ءومىر قويمايدى.
ءساۋىر 2007 ج.، ءباھادۇر
ماڭگى ەمەسپىن، ولەتىن ءبىر پەندەمىن...
بۇل ومىرگە جاماندىق ءۇشىن كەلمەدىم،
جاقسىلىقتىڭ بەسىگىن اركەز تەربەدىم.
ادىلدىكتى جىرلاپ وتەم ولگەنشە
ماڭگى ەمەسپىن، ولەتىن ءبىر پەندەمىن!
سول ءۇشىن ارتىما جىر قالدىرامىن،
ولەڭنەن ءزاۋلىم ساراي سالدىرامىن.
بەلگى قالسىن ارتىمدا، سول سەبەپتى
ولەڭنىڭ وتىن ۇرلەپ جاندىرامىن.
وي، دۇنيە-اي، مەن دە ءبىر كۇن ولەمىن،
ارمان جوق ارتىمدا قالسا ولەڭىم.
جازعان جىردى كەيىنگىلەر قۇپ السا،
ماڭگىلىككە ولمەيتىنىمە سەنەمىن.
بۇل ومىرگە كەلگەمىن جىرلاۋ ءۇشىن،
اقىندىق ونەرىمدى شىڭداۋ ءۇشىن.
وپاسىزدىق، وتىرىكتىڭ كوزىن جويىپ،
اقيقات، شىندىق ءۇنىن تىڭداۋ ءۇشىن.
وسىلاي دەپ كەيىنگىگە جىر ارنادىم،
ورىندالسا بولعانى وسى ارمانىم.
ويىما ءتۇيىپ، كوڭىلىمە بەرىك ۇستاپ،
ۇلى ماقساتپەن ءومىرىمدى شارلادىم.
مەن ولگەنمەن ارتىمدا ءسوزىم قالار،
ولەڭنىڭ شام-شىراعى مازداپ جانار.
كەيىنگى جاس ورەندەر وسى جولدىڭ
باستاۋىن جالعاستىرسا، ءشولى قانار.
مەن سەنەمىن، ولەڭدەرىم ولمەيدى،
ولەڭنىڭ ولۋىنە جول بەرمەيدى.
كەيىنگىلەر جالعاستىرىپ مازداتسا،
ولەڭنىڭ شام-شىراعى سونبەيدى.
ءساۋىر 2007 ج.، ءباھادۇر
