بالا كەزىم. ول كەزدە ۇيگە تەلەفون كىرگىزۋ ۇلكەن جاڭالىق بولاتىن. ۇيدەگىلەردىڭ اينالدىرعىشتىڭ كىشكەنتاي تەسىگىنە ساۋساعىن سۇعىپ ءنومىر تەرگەنى، اسىرەسە، قىزىق بولاتىن. تۇتقانى الساڭ، ارعى جاعىنان ءتىرى ادامنىڭ داۋىسى شىعاتىنى قالاي؟ تۇك تۇسىنبەيتىنمىن. كەيدە تەلەفونعا قاراپ، ۇزاق وتىرىپ قالادى ەكەنمىن. بىردە انامنىڭ «1»، «0» جانە «5» دەگەن ءنومىردى اينالدىرعاندا، ارعى جاعىنان «انىقتاما تىڭداپ تۇر» دەگەن ءسوزدى ەسىتىپ قالدىم. سول داۋىسپەن انام ءجيى سويلەسەتىن. بىرنەشە رەت بىرەۋلەردىڭ ءنومىرىن سۇراپ ءبىلدى. بىردە ۇيدەگى ساعات توقتاپ قالعاندا، ونى دا سول «انىقتاما اپايدان» سۇراپ الدى.
سودان كەيىن بۇل اپاي نە سۇراساڭ دا لەزدە جاۋاپ بەرەتىنىن ءبىلىپ الدىم. قايدان بىلەيىن، بالالىق شىعار، مەن دە سول اپايمەن ءبىر سويلەسۋگە قۇمارىم ارتىپ جۇرگەن. كۇندەردىڭ كۇنىندە سول مۇمكىندىككە اقىرى قول جەتكىزدىم. ۇيدە ەشكىم جوق. انام قالاعا كەتكەن. ەسىك الدىنداعى توسكە ورىكتىڭ دانەگىن شاعىپ جەپ وتىرعانمىن. ءبىر كەزدە قولىمداعى تاس نامارتتىك جاساپ قاتە كەتتى دە، سۇق ساۋساعىمدى ءبىر سوقتى. قاپ، اتتەگەن-اي! كىشكەنتاي ساۋساقتا نە جان بار دەيسىز، شىرىلدادىم دا قالدىم. تىرناعىم قاناپ كەتكەن. ەندى جىلاپ كىمگە بارام؟ سول كەزدە ويىما انىقتاما اپاي ساپ ەتە قالدى. اپىل-عۇپىل ۇيگە كىردىم دە، تەلەفونعا جۇگىردىم. كىشكەنتاي ورىندىقتى جاقىنداتىپ الىپ، سونىڭ ۇستىنەن تەلەفون تۇتقاسىنا قولىمدى جەتكىزدىم-اۋ! باياعى جاتتاپ العان «105» ءنومىرىن ساۋ قولىممەن اينالدىرىپ شىقتىم. ارعى جاقتان ءبىر داۋىس شىققانى سول ەكەن: «انىقتاما اپاي! كومەكتەسىڭىزشى!» دەپ جىلاپ جىبەردىم.
- نە بولىپ قالدى، بالام!
- تاسپەن قولىمدى قاناتىپ الدىم. قاتتى اۋىرىپ جاتىر.
- ۇيدە اناڭ جوق پا؟
- جوق، قالاعا كەتكەن.
- سەن توڭازتقىشتى اشا الاسىڭ با؟
- ءيا!
- وندا ءبىر كەسەك مۇز ال دا، قاناعان جەرىڭە باسا عوي. ول بولماسا، مۇزداي سۋدى اعىزىپ، سونىڭ استىنا ساۋساعىڭدى ءبىر ءسات ۇستاپ تۇر. قاناعانى توقتايدى!
- ءيا، ءقازىر!
- ءبىراق، ابايلا! باسقا زاتتاردى توگىپ الىپ جۇرمە! بۇدان بىلاي بايقاپ وينا، جاراي ما؟
مىنە، وسى وقيعادان كەيىن تەلەفون مەن ءۇشىن اۋىلداعى ەڭ دانىشپان ادامداي بولىپ كەتتى. كەرەگىمنىڭ ءبارىن سۇراپ الامىن. تۇسىنبەگەن ساباعىمدى دا، ءتىپتى قورادان ۇستاپ العان شىمشىققا نە تاماق بەرەتىنىمدى دە!
ءبىر كۇنى تاۋىق قوراعا كىرسەم، ەڭ جاقسى كورەتىن قىزىل قورازىم ءولىپ قالىپتى. ءىشىمنىڭ اشىعانى-اي! تاعى تەلەفونعا جۇگىردىم. قايعىمدى ءبولىستىم. ادەمى داۋىسى بار قوراز ولمەۋى كەرەك قوي دەدىم وكسىگىمدى باسا الماي.
- مەنى تىڭدا، قۇرماشجان، ول قوراز ەندى باسقا ءبىر الەمگە بارىپ شاقىراتىن بولادى. ۇلكەيگەندە ونى ءوزىڭ تۇسىنەسىڭ. ال ەندى بەكەرگە قايعىرا بەرمە، سەن باتىر ەمەس پە ەدىڭ؟ باتىرلار جىلامايدى!
- راقمەت، انىقتاما اپاي!
توعىز جاسىمدا اكەمنىڭ جۇمىس بابىمەن باسقا اۋىلعا كوشىپ كەتتىك. سوندا انىقتاما اپاي بۇرىنعى ۇيدەگى تەلەفوننىڭ ىشىندە قالدى دەپ ويلاپپىن. جاڭا ۇيدە وعان شاۋىپ بارۋدى قويدىم.
نە كەرەك، ايلار اۋىسىپ، جىلدار جىلجي بەردى. مەن قالادا ينستيتۋت ءبىتىرىپ، مامان بولدىم. كەيدە بالالىق شاعىمدا ويلاعاندا، وسى ءبىر انىقتاما اپاي بالامەن بالا بولىپ، مەنىڭ بۇكىل ەركەلىكتەرىمدى كوتەرىپ جۇرگەندە، باستىقتارىنان تالاي ۇرىس ەستىگەن شىعار، ءا! نەگە ەكەنىن قايدام، سول تەلەفونداعى اپايدى مەن ولەردەي جاقسى كوردىم. ول اپاي بالالىق ءومىرىمنىڭ ءبىر بولشەگىنە اينالعانداي ەدى.
ءبىر كۇنى بالالىعىم ۇستاپ تەلەفوندى الدىم دا، سول كەزدە ءبىزدىڭ اۋىلدى قامتاماسىز ەتكەن انىقتاما بولىمىنە قوڭىراۋ شالدىم.
تۇتقانى كوتەرگەن كىسى «انىقتاما قىزمەتى تىڭداپ تۇر!» - دەدى. مىنە، عاجاپ! سول باياعى مەيىرىمدى داۋىس! بالالىق شاعىمنىڭ داۋىسى! ىشىمدە قانداي كۇي كەشىپ جاتقانىمدى ءبىر قۇدايدىڭ ءوزى عانا بىلەدى. ايتەۋىر ءبىر جىلىلىق، جاقسى كورۋ، قۇرمەت، مەيىرىم، ادالدىق، جاۋاپكەرشىلىك سەكىلدى جاقسى قاسيەتتەردىڭ ءبارى بىرىمەن-بىرى جارىسا كەلىپ، جۇرەگىمدى تۇرتكىلەي باستاعانىن بىلەمىن.
- انىقتاما اپاي، مەنىڭ قىزىل قورازىم ءولىپ قالدى، ەندى نە ىستەيمىن، دەدىم داۋىسىمدى وزگەرتىپ.
بىر-ەكى ءسات ويلانعان ارعى جاقتاعى كىسى: «ساۋساعىڭ جازىلىپ قالعان شىعار، بالاپانىم!» دەمەسى بار ما؟
ءىشىم بۇرىنعىدان دا استاڭ-كەستەڭ! كۇلىپ جىبەردىم.
- اپاي، ءسىز ءالى وسى جەردە جۇمىس جاسايدى ەكەنسىز عوي. ءسىزدى قالاي ساعىنعانىمدى بىلسەڭىز عوي!
- مەن دە سەنى ساعىندىم، قاراعىم! ءبىر كۇنى ءوزى تاۋىپ حابارلاسار دەپ ارمانداۋشى ەدىم. سول ارمانىما بۇگىن جەتىپ وتىرمىن. قالايسىڭ، جانىم! باتىر دا سوتقار بالام، مەنىڭ!
- ءيا، سىزگە بالاڭىزداي ەركەلەپپىن عوي. سونىڭ بارىنە شىداپ، كوتەرگەنىڭىزگە راقمەت. نە ايتسام دا، اشۋلانباي، انالىق اقىلىڭىزدى بەرىپ وتىرعانىڭىزعا مىڭ العىسىمدى بىلدىرەمىن.
- سەن دە ماعان قانداي جاقسىلىقتار جاساعانىڭدى سەزبەدىڭ-اۋ، ءسىرا! مەنىڭ ءوز بالام بولماعان سوڭ، سەن سەكىلدى تاپ-تازا، شىنايى، ءتاپ-تاتتى بالانى جانىما قالاي جاقىن تۇتقانىمدى بىلسەڭ عوي! ونىڭ ءلاززاتىن مەن ءقازىر سوزبەن جەتكىزە الماسپىن. جۇرەك قانا سەزەدى! بار ءومىرىمنىڭ جارتىسى سەنى ەركەلەتۋمەن، ەكىنشى جارتىسى سەنى ساعىنۋمەن ءوتتى عوي، شامامدا. راقمەت، قاراعىم!
وسى سوزدەر ايتىلىپ جاتقاندا، مەنىڭ جۇرەگىم سىزداپ جىلاپ جاتقانداي ەدى. جۇرەگىمنىڭ كوزى بولسا، جاسى كول بولار ەدى-اۋ سوندا.
- انىقتاما اپاي، كەشىرەسىز! تاعى دا سىزگە حابارلاسىپ، قوڭىراۋ شالىپ تۇرۋىما بولا ما؟
- ارينە، بالاپانىم! ءبىراق انىقتاما اپاي دەمەي، مۇڭلىق اپا دەپ سۇراساڭ، ماعان قوسىپ بەرەدى عوي.
ارادان ەكى اي وتكەندە، تاعى وسى نومىرگە حابارلاستىم. ءبىراق تۇتقانى بوتەن داۋىس الدى. ءبىراق بۇل دا مەيىرىمدى داۋىس سياقتى!
- مۇڭلىق اپانى تەلەفونعا بولا ما ەكەن؟
- مۇڭلىق اپا دەيسىز بە؟ بۇل كىم ەكەن؟
- مەن، مەن جاقىن تانىسى ەدىم. جوق، دالىرەك ايتقاندا بالاسى ەدىم.
- ەسىمىڭ قۇرماش پا؟
- ءيا، ونى قايدان ءبىلدىڭىز؟
- قۇرماشجان، اپاڭ ۇزاق جىلدار بويى سىرقاتتانىپ جۇرەتىن. سول سىرقاتى اسقىنىپ بىرنەشە كۇن بۇرىپ اپاڭدى شىعارىپ سالدىق.
ۇستىمە بىرەۋ مۇزداي سۋ قۇيىپ جىبەرگەندەي بولدى.
- شىعارىپ سالعانى قالاي؟ قايدا؟
- كەلمەس ساپارعا، بالام! كەتەرىندە ساعان سالەم ايتتى. مەنى سۇرايتىن بولسا، «بۇدان كەيىن دە ءومىر بار، سول جەردە جولىعارمىز. ول جاقتا اركىم سۇيگەنىمەن بىرگە بولادى دەپ ايتارسىڭ»، دەدى. اپاڭنىڭ يمانى سالامات بولسىن، بالام!
- ايتقانىڭىز كەلسىن! ءلايىم، سولاي بولسىن! سۇيىكتى پايعامبارىمىز (س.ع.س.) ايتقان ءسۇيىنشى قانداي تاماشا! ءيا، اركىم سۇيگەنىمەن بىرگە بولادى.
راقمەتىمدى ايتىپ، تۇتقانى قويعانىمدا كويلەگىمنىڭ كەۋدەسى جاسقا شىلانىپ قالعان ەكەن. اللاعا ۇزاق دۇعا ەتتىم...
اسىلبەك اۋەزحان ۇلى