قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ۇسىنىسى بويىنشا بيىل قازاقستاندا كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋى ءوتۋى مۇمكىن. بۇل تۋرالى الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن ب ا ق بەتتەرىندە قىزۋ تالقىلاۋلار بولىپ جاتىر. ءتىپتى، قوعام قايراتكەرلەرى مەن ءبىر توپ ساياساتكەرلەر بۇل سايلاۋدىڭ جەڭىمپازى قازىرگى ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازاربايەۆ بولاتىنىن بولجاۋدا. ال بۇرىنعى سايلاۋلاردا قارا كوبەيتىپ جۇرگەن مەلس ەلەۋسىزوۆ مىرزا بيىلعى «بايگەنىڭ» دە شاباندوزى بولاتىن سياقتى. دەگەنمەن جۇرت پىكىرى ءار الۋان. ايتالىق، ءقازىر شەتەلدە تۇراتىن وپپوزيسيونەرلەر عالىمجان جاقيانوۆ پەن اكەجەن قاجىگەلديننىڭ دە ەسىمى ەل اۋىزىنا ىلىكتى.
شىنىن ايتۋ كەرەك، سوڭعى كەزدەرى اكەجاننىڭ ەلگە ورالاتىنى تۋرالى كوپ ايتىلا باستاسادا، كوزدەن تاسادا جۇرگەن قوس ساياساتكەر كوڭىلدەن دە كومەسكى تارتا باستاعان. سوندىقتان عالىمجان مەن اكەجان مىرزالاردىڭ كىم بولعانىنا قايتادان ءبىر كوز جۇگىرتىپ كورۋدى ءجون كوردىك.
عالىمجان جاقيانوۆ 1963 جىلى شىعىس قازاقستان وبلىسىندا دۇنيەگە كەلگەن. ماسكەۋ مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماشينا قۇراستىرۋ فاكۋلتەتىن ءتامامداعان. ينجينەر-مەحانيك، ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى عالىمجان ءبادىلجان ۇلى ءوزىنىڭ قىزمەت جولىن 1986 جىلى سەمەيدەگى ماشينا قۇراستىرۋ زاۋىتىندا سەح ماستەرى، كومسومولدىڭ جاۋاپتى حاتشىسى لاۋازىمىنان باستاعان. 1994-1997 جىلدار ارالىعىندا سەمەي وبلىستىق اكىمشىلىگىن باسقارعان. 1997 جىلى ق ر ستراتەگيالىق رەسۋرستاردى باقىلاۋ اگەنتتىگىنىڭ ءتوراعاسى بولدى. 1997-2001 جىلدارى پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى بولىپ ءجۇرىپ، رەسپۋبليكالىق-قوعامدىق "قازاقستاننىڭ دەموكراتيالىق سايلاۋى" (دۆك)ۇيىمىن قۇرعانى ءۇشىن قىزمەتىنەن بوساتىلادى. سول كەزدە، قدس-نىڭ قۇرىلتايشالارى وراز جاندوسوۆ (ەكس ۆيسە-پرەمەر مينيستر)، مۇحتار ءابلازوۆتار ەدى. 2002 جىلدىڭ تامىزىندا ق ر قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 307،308 باپتارى بويىنشا قىزمەت بابىن اسىرا پايدالاندى دەگەن ايىپپەن 7 جىلعا قامالادى. كوپتەگەن حالىقارالىق ۇيىمدار، Amnesty International، Human Right Watch جاقيانوۆقا تاعىلعان ايىپتى راستاپ، جاقيانوۆ حالىقارالىق ساياسي قىلمىسكەر اتانادى. 2006 جىلى مەرزىمىنەن بۇرىن بوساتىلادى. 2012 جىلى وتباسىمەن بىرگە اقشقا كوشىپ كەتەدى.
اكەجان ماعجان ۇلى قىجىگەلدين 1952 جىلى بۇرىنعى سەمەي وبلىسى جارما اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن. ن.ك.كرۋپسيي اتىنداعى سەمەي پەدوگوگيكالىق ينستيتۋتىن اياقتاعان. ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى. اكەجان ماعجان ۇلى 1993-1994 جىلدارى ق ر پرەمەر-مينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى قىزمەتىن اتقارعان. 1994-1997 جىلدارى ۇكىمەتتى باسقارۋ ءىسى جۇكتەلىپ، ءوز ءىسىن ابىرويمەن اياقتايدى. 1998 جىلى پرەزيدەنتتىك كەڭەسشىسى لاۋازىمىنا دەيىن كوتەرىلگەن اكەجان قاجىگەلدين سول جىلدىڭ قازان ايىندا پرەزيدەنتتىككە ۇمىتكەرلەر قاتارىنان تابىلادى. 1998-2001 جىلدارى رحقپ ءتوراعاسى، دپو مۇشەسى بولادى. 1999 جىلى اكەجان قاجىگەلدينگە حالىقارالىق ىزدەۋ جاريالانادى. 2001 جىلى بۇرىنعى پرەمەر-مينيسترگە «قىزمەتتىك ءمانسابىن اسىرا پايدالاندى، جۇزدەگەن ميلليارد دوللار پارا الدى، مەملەكەتكە شىعىن كەلتىردى ، سالىق تولەۋدەن باس تارتتى، زاڭسىز قارۋ-جاراق ىسىمەن اينالىستى» دەگەن ءبىرقاتار ايىپ تاعىلىپ، 10 جىلعا تەمىر تورعا توعىتىلادى.
ينتەرپولدىڭ باس حاتشىسىنىڭ شەشىمى بويىنشا قاجىگەلدين تۋرالى بارلىق مالىمەتتەر جويىلادى. الايدا قاجىگەلدين كۇنى بۇگىنگە دەيىن حالىقارالىق ىزدەۋ جاريالانعاندار تىزىمىندە تۇر. 2002 جىلدىڭ 11 شىلدەسىندە ەۋروپا پارلامەنتى اكەجانعا تاعىلعان ايىپتاردى نەگىزسىز دەپ تاۋىپ، وعان "ازاتتىق پاسپورتىن" تابىستايدى. بۇل ەۋروپا پارلامەنتىنىڭ ساياسي قۋدالاۋعا ۇشىراعان قوعام قايراتكەرلەرى مەن ساياساتكەرلەرگە بەرىلەتىن قۇرمەت ەدى. وسىلايشا اكەجان قاجىگەلدين مىرزا ەۋرو پارلامەنتتىڭ 15 ەلى ماقۇلداعان № 27 "ازاتتىق پاسپورتىنىڭ" يەگەرى اتانادى.
ءسىز نە دەيسىز، وقىرمان؟
