اڭىز ءتۇبى اقيقاتقا ۇلاسقان، ارىندى دا، اسقاق رۋحتان سىر اشقان. كوكبورىنىڭ ۇرپاعىمىز تۋ ەتىپ، ەركىندىك پەن ەرلىك سالتىن ۇناتقان. كونە تاريح قاتپارىندا قاتتالعان. عيبرات سوزدەي كوكىرەكتەردە جاتتالعان، بىزگە جەتكەن ەرلىك ءداستۇر كيەلى، عۇن مەن ساقتار داۋىرىندە اق باستالعان. پىران كيىپ، پىراق مىنگەن ساق بابام، بەلىن شەشپەي باسىنا ەر جاستاعان. بوتەن ەلگە سۇقتانىپ كوز ساتپاعان، تەك ءوزىنىڭ بوستاندىعىن ساقتاعان. ۇرپاققا ەرلىك مۇرا بولعان اتادان، كوشپەندى ەلدىڭ قانىندا بار اتا زاڭ. تالاي ەردىڭ اتى قالىپ تاريحتا، باتىرلىعى اڭىز بولعان جاساعان. دالا زاڭى، ەركىندىككە باعىنعان، ەر تۇركىمىز! كوك تاڭىرگە تابىنعان، كۇلتەگىن مەن تونىكوكتىڭ رۋحىمىز، قۇلپىتاسقا وسيەت بوپ جازىلعان. حالقى ازات بولۋ ءۇشىن قۇلدىقتان، تالاي ەرلەر ەسەر جاۋمەن قىرقىسقان. قاتالدىقپەن قانشا ءولىم سەپسە دە، ەرلىك رۋحتى جەڭە الماعان شىڭعىسحان. مانسۇق ەتىپ مونعول سالتىن بۇرىنعى، تاريح كوشى سونى ارناعا بۇرىلدى. جانىبەك پەن كەرەي حاندار باس بولىپ، «قازاق!» اتتى حاندىعىمىز قۇرىلدى. سول تاريحي تاعىلىمنان ءنار العان، ماڭگىلىككە ىرگەتاسى قالانعان، باستاۋ العان قوزىباسى جەرىنەن، ۇلى ەل بولدىق سالتاناتى جاڭارعان. «اقتاباندا» اي تۇتىلىپ ازات كۇن، ەل باسىنا بۇلت بوپ ءتوندى ازاپ، مۇڭ. ەرلىگىمەن ۇران بولىپ ابىلاي، ءۇش ءجۇزىنىڭ باسىن قوستى قازاقتىڭ. زاۋال شاقتا ءومىر، ءولىم ارباسقان، ەرلىك بولدى جاۋعا سىلتەر الداسپان. قابانباي مەن بوگەنبايدىڭ ەرلىگى، ۇرپاقتارعا امانات بوپ جالعاسقان. ەرلىك رۋحى قالعىعان جوق بۇلقىندى، بوداندىقتان بوستاندىققا ۇمتىلدى. كەنەسارى، ماحامبەتتەر ەرلىگى، بىزدەر جەتكەن تاۋەلسىزدىك بۇل كۇنگى. كەۋدەسىنە شىراق جاققان تالايدىڭ، ونەر مەنەن عىلىمداعى اق ايدىن، «ەرلىك ەمەس» - دەۋگە ءسىرا بولا ما؟ ونەگەسىن شوقان مەنەن ابايدىڭ. اسقاق رۋحتىڭ جىعىلمادى بايراعى، ۇرپاقتاردىڭ جىگەر وتىن قايرادى. ەگەمەندى ەل بولۋعا تالپىنعان، الاشتىقتار ەرلىگىنىڭ ايعاعى. ازات تاڭنىڭ ارمان بولعان ارايى، الاشپەنەن قايتا تۋدى ورايى. احمەت پەن تۇرار سىندى ەلى ءۇشىن، ارىستاردىڭ قۇربان بولدى تالايى. شوعىن ۇرلەپ جىگەر مەنەن ەرىكتىڭ، سوعىس ءورتى قايتا ورادى جەر ءۇستىن. ءفاشيزمنىڭ ويران ەتىپ ورداسىن، راحىمجاندار تۋىن تىكتى جەڭىستىڭ. كەشپەس ءۇشىن كۇيىن قۇلدىق، ازاپتىڭ، ناعىز ەرلەر وتىن كەشتى توزاقتىڭ. ۇلت باتىرى – قاھارمانى اتاندى، باۋىرجانداي قايسار ۇلى قازاقتىڭ. جەلتوقساندا قانعا بوگىپ الاڭى، ىڭكار ءۇمىت بولعان ەدى جارالى. جانارتاۋداي بۇل سىلكىنىس قايراتتاي، جاس تولقىننىڭ ەرلىگى ەدى سانالى. ورىندالىپ ەلدىڭ اڭسار، ارمانى، ۇلت نامىسى شىرقاۋ كوككە سامعادى. كۇرەستەردىڭ ۇلىسى بوپ جەلتوقسان، تاۋەلسىزدىك ماڭگىلىككە ورنادى! تولاعايداي كوتەرگەنى ەل جۇگى، دانالىعىن مويىنداعان جەر ءجۇزى. نۇرلى جولى ماڭگىلىككە ۇلاسقان، ەلى سۇيگەن ەلباسىنىڭ ەرلىگى. توبەسىندە تۋى سىندى كوك اسپان، ازات ەلمىز بۇكىل الەم ساناسقان، ۇلت پەن ۇلىس ءبىر شاڭىراق استىندا، بىرلىگى مەن ىنتىماعى جاراسقان!
ابىلايدىڭ ءتۇسىتاريح كۋا – دالاڭعايىر داڭقىنا، ەل بىرلىگىن ۇران ەتكەن حالقىنا، حان ابىلاي: «ءبىر ءتۇس كوردىم جورى» - دەپ، قارت جىراۋدى الدىرىپتى الدىنا. (حان جۇزىنەن بايقالدى وي، تولعانىس،) - «بىلاي بولدى تۇسىمدەگى بولعان ءىس؛ ارىستاندى قۋدىم سويىل سىلتەۋگە، ول عايىپ بوپ، تۇرا قاشتى جولبارىس. جەتكەن كەزدە سول جولبارىس قاشقىنعا، سان سوقتىرىپ، ول اينالدى قاسقىرعا. قاسقىر – تۇلكى، تۇلكى – باقا – شايان بوپ، عايىپ بولدى ات تۇياعى استىندا.» بۇقار جىراۋ: - «ءور مىنەزدى جاراتىلعان نامىستان، جاۋلارىمەن ارىستانشا الىسقان، وسى كەز عوي ەل بىرلىگىن تۋ ەتكەن، تۇسكە كىرگەن جولبارىس پەن ارىستان. قۋلىق – سۇمدىق، اسقان ايلا امالى، تۋار كەلىپ قاسقىر، تۇلكى زامانى. تۇسكە كىرگەن باقا – شايان سياقتى، ۇساقتانىپ ازعىندايدى – اۋ ادامى!» بۇحار جىراۋ ءتۇستى وسىلاي جورىپتى، «ۇرپاعىمىز ۇساقتار» - دەپ قورىتتى. بولاشاقتى بولجاپ تۇرىپ الايدا، ءوز ويىنان ءوزى جىراۋ قورىقتى... تاعىلىمدىق تاريحى سان عاسىرلىق، قاندا تۋلاپ اعۋشى ەدى باتىرلىق. رۋحى بيىك قاسيەتتەن ايرىلىپ، پارقى تومەن مومىندىققا باس ۇردىق. كۋا بولدىق باستان وتكەن شىندىققا، مويىنسىنىپ پەيىل بولدىق قۇلدىققا. باس شۇلعىعان كومپىستىگىڭ اسقىنىپ، جۋاستىعىڭ اينالدىردى ىنجىققا. ىرگەڭە كەپ كەلىمسەكتەر جايلاندى، سانا سونان بوتانا بوپ لايلاندى. بوداندىقتىڭ كوگەنىنە باس سۇعىپ وتارلانىپ قوي مىنەزگە اينالدى. قالىڭدادى ماڭدايداعى قايعىڭ دا، قالدى يەسىز، ۇلتجاندىلىق، ايبىن دا. ادامزاتتىڭ ازبانىنىڭ كەيپىن اپ، ىنجىقتىعىڭ اينالدىردى ازعىنعا. اسىلىنا ۇلتىمىزدىڭ قاس قىلدىق، ءدىنىن، ءدىلىن، سالت – ءداستۇرىن جاتسىندىق. ازعىنداردىڭ تۇقىمىنان تاراعان، ارامىزدا پايدا بولدى ساتقىندىق. بابالاردىڭ باي مۇراسى قالدىرعان، قۇستاي بولدى، توپشىسىنان قايرىلعان ساتقىنداردىڭ ۇرپاقتارى اينالدى، ماڭگۇرتتەرگە انا تىلدەن ايرىلعان. ار، ۇياتتى جورگەگىندە جەرلەگەن، قوعامداعى جات قىلىقتى دەندەگەن، قايران جىراۋ! قالاي عانا ءدوپ باسىپ، ۇرپاعىنىڭ كەلەشەگىن مەڭزەگەن. ەل بوپ ەندى باعى باسىم، سورىنان، ازاتتىقتىڭ تاڭى اتتى وڭىمنان. جويىلۋعا از – اق قالىپ، وڭالدىق، حان تۇسىندەي بۇحار بابام جورىعان. قايران ەلىم! قايسار مىنەز، تەكتى ەدىڭ. نە قيامەت، باستان زۇلمات كەشپەدىڭ؟ باقا – شايان بولساڭداعى ۇساقتاپ، جەر بەتىنەن جوق بوپ مۇلدە وشپەدىڭ... جەلتوقساندا جاستار جاققان جالىندا، تاۋەلسىزدىك قوندى باقىت، باعىم دا. قايسار قازاق اينالدى ەندى بارىسقا، ماڭگىلىك رۋح قايتا تۇلەپ قانىندا. ابىلايدىڭ اماناتىن اقتاعان، اردا قازاق ازابى جوق تاتپاعان. ەگەمەندى – «ماڭگىلىك ەل» اتاندىق، «نۇرلى جولى» بولاشاققا باستاعان.
بايدالييەۆ داۋلەتجان، جامبىل وبلىسى، جۋالى اۋدانى قازاقستان رسەپۋبليكاسى كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى، ارداگەر ۇستاز.