بۇگىن قوستاناي وبلىسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا ق ر پرەمەر-مينيسترى باقىتجان ساعىنتايەۆ رۋدنىي قالاسىندا يندۋستريالىق-يننوۆاسيالىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا ىسكە اسىرىلعان «ليدەر – 2010» جشس-دە بولدى، سونداي-اق ءوڭىردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى، دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى. 

ءسۇت زاۋىتىنىڭ سەحتارىن ارالاۋ بارىسىندا «ليدەر – 2010» ج ش س ديرەكتورى الەكساندر ليگاي ءوندىرىستىڭ تەحنولوگيالىق ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى ايتىپ، ءسۇت جانە قىشقىل ءسۇت ونىمدەرىن شىعارۋعا ارنالعان جابدىقپەن، وسىندا شىعارىلاتىن ونىمدەر سۇرىپتاماسىمەن تانىستىردى.

اڭگىمەلەسۋدىڭ باستى تاقىرىبى — مەملەكەت باسشىسىنىڭ كاسىپكەرلىك قىزمەتتى رەتتەۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى تۋرالى زاڭعا قول قويۋىنا بايلانىستى كەشە كۇشىنە ەنگەن بيزنەسكە ارنالعان جاڭالىقتار مەن وزگەرىستەر بولدى. سونداي-اق، پرەزيدەنتتىڭ «ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك ريەۆوليۋسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» جولداۋى مەن اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.

باقىتجان ساعىنتايەۆ قۇجاتقا قول قويىلعاننان كەيىن بيزنەسكە، ونىڭ ىشىندە اوك سالالارىندا ءوسىمنىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى اشىلاتىنىن مالىمدەدى. قابىلدانعان زاڭ بيزنەستى رەتتەۋ سالاسىنداعى زاڭنامانى ىرىقتاندىرۋعا باعىتتالعان جانە مەملەكەتتىك باقىلاۋ فۋنكسيالارىن شامامەن 30%-كە قىسقارتۋدى كوزدەيدى. ولاردىڭ ىشىندە اڭشىلىق جانە بالىق شارۋاشىلىعىن جۇرگىزۋ سالاسىنداعى باقىلاۋ. وسىلايشا، 14 كودەكسكە جانە 109 زاڭعا ەنگىزىلگەن 1000-عا جۋىق تۇزەتۋلەر بيزنەستى دامىتۋعا بارىنشا قولايلى جاعداي جاساپ، ەلىمىزدە كاسىپكەرلىك قىزمەتتى نىعايتۋعا جاڭا ماڭىزدى ىنتالاندىرۋ شاراسى بولادى.

اوك دامىتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلاۋ بارىسىندا وڭىردە مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2018 جىلعى جولداۋىندا بەرگەن تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋ قارقىنى قارالدى. اگروونەركاسىپ كەشەنى سالاسىندا بەس جىل ىشىندە كەمىندە 2،5 ەسەگە ەڭبەك ونىمدىلىگىن جانە وڭدەلگەن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى ەكسپورتىن ۇلعايتۋ مىندەتتەرى قويىلعان.

مەملەكەت تاراپىنان ءتيىستى جاعدايلار جاسالىپ جاتىر. سوڭعى بەس جىلدا سالانى تىكەلەي مەملەكەتتىك قولداۋ كولەمى ءۇش ەسەگە ارتىپ، شامامەن 260 ملرد تەڭگەگە جەتتى. وتكەن جىلى 2017–2021 جىلدارعا ارنالعان اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى قابىلداندى. ق ر پرەزيدەنتىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس شاعىن جانە ورتا شارۋاشىلىقتاردى اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراسياسىنا تارتۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. بالىق شارۋاشىلىعى، قوي شارۋاشىلىعى، ارا شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن جانە جىلقىلاردى، سونداي-اق كەبەكتى ەكسپورتتاۋعا جۇڭگو نارىعى اشىق. ءباا-عا ءىرى جانە ۇساق قارا مال جەتكىزۋگە قويىلعان كەدەرگىلەر جويىلدى.

قابىلدانعان شارالار ناتيجەسىندە اۋىل شارۋاشىلىعى جالپى ءونىمىنىڭ كولەمى 2017 جىلى 2،9%-كە ارتىپ، 4،1 ترلن تگ قۇرادى. سونداي-اق، ازىق-تۇلىك ونىمدەرىنىڭ 4،1%-كە وسكەنى بايقالادى. ازىق-تۇلىك ونىمدەرى وندىرىسىنە جانە اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ نەگىزگى كاپيتالىنا سالىنعان ينۆەستيسيالاردىڭ ءوسىمى شامامەن 30% قۇرادى.

پرەمەر-مينيستر قوستاناي وبلىسى اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن ءوندىرۋ كولەمى بويىنشا جەتەكشى ايماق ەكەنىن اتاپ ءوتتى. وندىرىلەتىن ازىق-تۇلىك ونىمدەرىنىڭ ۇشتەن ءبىرى ەكسپورتتالادى. يندۋستريالىق-اگرارلىق ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ، ءوڭىر اوك سالاسىن سيفرلاندىرۋ بويىنشا پيلوتتىق ءوڭىر رەتىندە انىقتالعان. وبلىستىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋدىڭ وتكەن جىلداعى نەگىزگى كورسەتكىشتەرى تۇراقتى ءوسىمدى كورسەتەدى.

اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ءبىرىنشى ۆيسە-مينيسترى ا. ەۆنييەۆ كاسىپكەرلىك قىزمەتتى رەتتەۋدى جەتىلدىرۋ تۋرالى قابىلدانعان زاڭدى ەسكەرە وتىرىپ، فەرمەرلەرگە بەرىلەتىن مۇمكىندىكتەر تۋرالى تولىعىراق ايتىپ بەردى.

اۋىلدىق جەرلەردە كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ، شوب باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ، ەكسپورتتىڭ جاڭا نارىقتارىنا شىعۋ ماسەلەلەرى بويىنشا «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما ءتوراعاسى ا. مىرزاحمەتوۆ باياندادى.
ماسەلەلەردى تالقىلاۋ بارىسىندا جەرگىلىكتى اگرارشىلار كاسىپكەرلىك قىزمەت تۋرالى جاڭا زاڭعا قولداۋ بىلدىرەتىندەرىن ايتتى.

«ءبىز ەلباسىنىڭ تاريحي شەشىمىن قولدايمىز. قابىلدانعان زاڭ بىزگە بيزنەستى كەڭەيتۋگە ۇلكەن مۇمكىندىكتەر بەرەدى»، — دەدى وبلىستىڭ قوعامدىق كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى، «قارقىن» ج ش س قۇرىلتايشىسى س. بۇقانوۆ.

بۇدان وزگە، «التىنسارين» ج ش س ديرەكتورى ب. كنيازيەۆ، «اف دييەۆسكايا» ج ش س ديرەكتورى و. دانيلەنكو، «پكف قايرات» ج ش س ديرەكتورى ت. وتەپوۆ پىكىر ءبىلدىردى. ءوڭىردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرۋشىلەرى سيفرلاندىرۋ، جەڭىلدەتىلگەن ججم-مەن قامتاماسىز ەتۋ، اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىن شىعارۋ ماسەلەلەرىن كوتەردى. قوزعالعان ماسەلەلەرگە قاتىستى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ءبىرىنشى ۆيسە-مينيسترى ا. ەۆنييەۆ پەن «زەردە» ۇاكح» اق باسقارما ءتوراعاسى ر. ەڭسەبايەۆ ءتيىستى تۇسىنىكتەمە بەرىپ ءوتتى.

ماسەلەلەردى تالقىلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا ق ر پرەمەر-مينيسترى باقىتجان ساعىنتايەۆ اگرارلىق سەكتوردىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ مەملەكەت باسشىسىنىڭ العا قويعان بارلىق تاپسىرمالارى تاياۋ مەرزىمدە ىسكە اسىرىلۋى قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. اگروبيزنەس العا قويىلعان مىندەتتەردى ورىنداۋ پروسەسىنە تارتىلىپ، يدەيالار مەن ناقتى شەشىمدەردى ۇسىنۋى كەرەك.

وسىعان بايلانىستى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى باسقا مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ، كەزدەسۋ بارىسىندا ايتىلعان سۇراقتار مەن ۇسىنىستاردى قاراستىرۋى قاجەت.

پرەمەر-مينيستردىڭ ورىنباسارى — اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ءو. شوكەيەۆكە اوك دامىتۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا ازىرلەنىپ جاتقان ەتتى جانە ءسۇتتى مال شارۋاشىلىعىن، قۇس شارۋاشىلىعىن دامىتۋ، سۋارمالى جەرلەر جانە ت.ب. سالالارداعى سالالىق باعدارلامالاردى ەگجەي-تەگجەيلى تالقىلاۋ ماقساتىندا ءوڭىردىڭ اگرارشىلارىمەن كەزدەسۋ وتكىزۋ تاپسىرىلدى. پايدالى كەڭەستەر ەسكەرىلۋى كەرەك.

سونداي-اق، پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتايەۆ اشم سيفرلاندىرۋ باعىتى بويىنشا مىندەتتەردى ورىنداۋعا باسىمدىق بەرۋ كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى. پرەمەر-مينيستردىڭ ورىنباسارى ا. جۇماعالييەۆكە اوك سالاسىندا ءبولىنىپ جاتقان بارلىق سۋبسيديالاردى سيفرلاندىرۋ بويىنشا باستالعان جۇمىستى اياقتاۋ تاپسىرىلدى. سونىمەن بىرگە، اگرارلىق بيزنەس وكىلدەرىنىڭ ەسكەرتۋلەرى مەن ۇسىنىستارىن ەسكەرۋ قاجەت.