وڭتۇستىك وڭىردەگى «زامانا» گازەتىنە اتىراۋ وبلىسىنىڭ قىزىلقوعا اۋدانىنا ەلميرا ەسىمدى كەلىنشەكتەن حات كەلەدى. وندا دەرتىنە داۋا تابامىن دەپ باسى بالەگە قالعان ايەل تارتقان ازابىن، كورگەن قورلىعىن بۇكپەسىز بايانداپ بەرەدى. «ول ەم العان، دەم سالدىرعان جانداردىڭ كەيبىرى ەسىمى ەل اۋزىندا جۇرگەن ازاماتتار. ال حات ماتىنىنە سەنسەك، ولاردىڭ ىس-ارەكەتتەرى شىنىندا دا جاعاڭدى ۇستاتادى. ءبىراق كەي ەسىمدەردى جاريالاۋدى ءجون كورمەدىك» دەيدى زامانالىق ارىپتەسىمىز روزا وردابەك. «ەمشىگە بارسام، جازىلىپ كەتەمىن» دەپ ويلايتىن ازاماتتار قوعامدا بارشىلىق ەكەندىگىن ەسكەرە وتىرىپ، ازاپ پەن مۇڭعا تولى حاتتى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى وقىرمان نازارىنا ۇسىنىپ وتىر.

بويىڭا جىن قونعان دەپتى

«مەن 2001-جىلدان بەرى «اع­زا­سىندا زياندى ەنەرگيا بار، تازا ەمەس» دەگەن دياگنوزبەن اۋىرامىن. سودان ۇنەمى دەنەم تىرىسىپ، اياق-قولىم سىرەسىپ، تامىرلارىم تارتىلىپ قالادى. ەكى تابانىم مەن سەگىزكوز تۇسى اۋىرعاندا ءجۇرۋ مۇڭ.

اۋرۋىم باستالعان جىلدارى تەراپيەۆتكە قارالعانمىن. ول اياقتا ريەۆماتويدتى پوليارتريت، ال بەلىمدە راديكۋليت بەلگىلەرى بار دەگەن ەدى. ەكى جىل ستاسيونارلىق ەم قا­بىلدادىم. دارىگەرلەردىڭ بار ايتقانىن بۇل­جىتپاي ورىنداسام دا بە­ءتىم بەرى قارامادى. قايتا اياق-قولىم ودان سايىن تارتىلىپ قالاتىن بولدى. جانىم قينالعان سوڭ ەمشى، مولدالارعا كورىن­ءدىم.

2003-جىلى اۋىلىمىزعا بەك­مۇرات دەگەن باقسى كەلدى. شىعىس قازاقستاننىڭ تۋماسى ەكەن، ءشوپشى اۋليەنىڭ ۇرپاعى دەسەدى. ول ماعان ەمدىك دۇعالارمەن 3 اي ەم جاسادى. قوبىز تارتىپ، 45 مينۋت توقتاۋسىز دۇعا وقىپ، دەم سالاتىن. ول دۇعا وقىعاندا اۋىرسىنۋدى باساتىن ءدارى ىشكەن سياقتى دەنەم بوساڭسىپ، ءوزىمدى ءسال جەڭىل سەزىنە­ءتىنمىن. ءبىراق ءبارى ۋاقىتشا. كوپ وتپەي-اق ەكى سامايىم قايتادان سولقىلداعاندا ءدارى اسەر ەتپەي، باسىمدى جارعا سوققىم كەلەتىن. اياق-قول اناۋ – تارتىلىپ، سىرەسىپ قال­عان. اۋىرعان ادامدا قايدان ۇيقى بولسىن؟ ال كوزىم ءسال ىلىنسە قارا تۇنەكپەن ارپالىسىپ ءجۇر­گەن ءتۇس كورىپ، قارا تەرگە ءتۇسىپ، قينالىپ ويانۋشى ەدىم. وسى كۇيىمدى جىلاپ وتىرىپ ايتقاندا باقسى ماعان:

– سەنىڭ بويىڭا ەركەك جىن كىرگەن. دەنەڭنىڭ توك تارتقانداي دىرىلدەپ-سەلكىلدەۋى سونىڭ بەلگىسى. ساعان مەنىڭ شامام كەلمەيدى. دەمى كۇشتى قارى ادام تاپ. تەزدەتپەسەڭ مۇگەدەك بولىپ قالۋىڭ مۇمكىن، – دەدى.

ول كەزدە ءۇشىنشى بالاما جۇك­ءتى ەدىم. كەلەسى جىلى 6،5 ايلىق شالا تۋىلعان ۇل بوساندىم. جانىممەن ارپالىسىپ ءجۇرىپ، اۋرۋ ازابىنا شىداي الماي، ۇلىم ءسال وسكەن سوڭ تاعى ەم ىزدەدىم. سول كەزدە اتىراۋدا بەكبولات دەگەن كو­رىپكەل بالا شىقتى. وعان بارعانىمدا اكە-شەشەسى:

– الدىندا 700 ادام كەزەكتە تۇر، – دەپ كىرگىزبەدى. كەيىن­گىسىندە 800 ادام بار دەدى. نە كەرەك، جۇرت اۋزىنىڭ سۋى قۇرىپ ماقتاعان ەمشى-كورىپكەل بالا­عا ءتورت رەت بارسام دا جولى­عا الماي، سالىم سۋعا كەتىپ قايت­تىم.

2004-جىلى قۇنداقتاعى بالامدى كوتەرىپ، اقتوبەدەگى قىدىر اتاعا باردىم. ول ماعان «نە چيستايا سيلا، چەرنايا ماگيا» دەگەن دياگنوز قويدى. مۇراعاتىما ساقتاپ قويامىن دەپ تەست تاپسىرتىپ، سۋرەتكە ءتۇسىرىپ الدى.  ودان 7 سەانس الدىم. ءبا­ءرىبىر جازىلمادىم.

مولدادان زورلىق كورگەن بە؟

2006-جىلى شىمكەنت قالاسىندا تۇراتىن ءبىر قارى كىسىگە باردىم. ونى «ءابجاد ءىلىمىن مەڭگەرگەن، دۋانىڭ ءتۇيىنىن شە­شە­ءتىن ەمشى-قارى»، – دەپ ەستىگەن ەدىم. ول:

– سەنى تەز قارتايسىن دەپ دۋالاعان. دۋا ەتىڭنەن ءوتىپ، سۇيەگىڭە ءتۇسىپ كەتكەن. ۇزاقتاۋ ەمدەلەسىڭ، – دەگەندە توبەمنەن جاي تۇسكەندەي بولدى.

ول ماعان بىرنەشە شيپالى دۇعالاردى جازىپ بەردى. ولاردىڭ ءارقايسىسىن ءتاسپى تارتا وتىرىپ، 12، 45، 70، 73 رەتتەن وقىپ، وزىمە-وزىم دەم سالۋىم كەرەك ەكەن. وسىنى ورىنداسام تەز جازىلىپ كەتەتىنىمدى ايتتى.

مولدانىڭ قولىنا قۇران ۇستاپ وتىرسا دا ىشىندە جىمىسقى، مىسىق­تىلەۋ ارام ويى بار ەكەنىن قايدان ءبى­لەيىن؟ ونىڭ وبال-ساۋاپتى، شاريعات جولىن بىلمەيتىنىن، مۇسىلمانشىلىقتان جۇرداي ەكەنىن سول كەزدە سەزبەپپىن. سۇرقيا، سۇمدىق قۋ دا سۋىق ادام ەكەنىن كەيىن – وتە كەش ءبىلدىم.

اۋرۋ ازابىنان ءتىلىم كۇرمە­ءتىلىپ، ءوزىم تەڭسەلىپ، كىرپىگىم ازەر قيمىلداپ تۇر­عان مەنى مازاق قىل­عانداي، قارى بىردە ماعان:

– ماعان قىز بالا تۋىپ بەرسەڭ قاي­تەدى؟ سوندا اۋرۋىڭنىڭ بارىنەن وزىڭنەن-وزىڭ جازىلىپ كەتەسىڭ. ءبىز قارى ادام بولعان سوڭ ول سەن ءۇشىن ەم بولادى، – دەپ، مەنىڭ جالعىز جانە قورعانسىز ەكەنىمدى پايدالاندى. ال مەن مولدا بولعان سوڭ يماندى، ادامگەرشىلىگى مول بولادى دەپ ويلاعانمىن. ساسقالاقتاپ، زاڭدى ايەلى، شاريعات – مۇسىلمان جولىن ەسكە سال­عانمىن. ءبىراق...

2007-جىلى ءساۋىر ايىندا قىز بوساندىم. ءبىر كىسىدەن بالا تۋعان كەزدە كە­تە­ءتىن سۋمەن بىرگە ايەلدىڭ بويىنداعى بارلىق زياندار كەتەدى دەپ ەستىپ ەدىم. تۇك تە ولاي بولعان جوق. قايتا دۋا اسەر ەتتى مە، الدە مەنىڭ اۋرۋ ءحالىم بە، قىزىم قويانەرىن، ءارى ەكى اياعى جانسىز مۇگەدەك بولىپ تۋىلدى. مەندە وعان قارايتىن شاما جوق، اياق-قولىممەن قوسا بۇكىل دەنەم ءتىرىسىپ-بۇرىسىپ، توسەكتەن تۇرا الماي جاتىپ قالدىم. ال الگى قارى قىزىم مەن مەنىڭ دەنساۋلىعىمىزدى تۇزەۋگە كومەكتەسكەن دە جوق.

ايتپاقشى، بىردە ول مەنى سارىاعاش اۋدانىندا تۇراتىن ءبىر تاجىك مولداعا اپارعان. سوسىن زىكىرشى ءبىر وزبەك كىسىگە 1 اي، 5 كۇن دەم سالدىرتتى. زىكىرگە قاتىس­تىم. اسەرى بولمادى.

جالپى، مەن قاي ەمشى، باقسى، مولدا، زىكىرشىگە بارسام دا باستا ەمدەيمىز دەپ ابدەن اۋرەگە سالىپ، اقشامدى الادى دا، سوڭىندا ەمنەن اسەر بولماي جاتقانىن ايتسام:

 – دۋا سۇيەككە ءسىڭىپ كەتكەن، ءبىزدىڭ كۇشىمىز جەتپەيدى. جاڭا باستالعاندا كەلسەڭ كومەكتەسەتىن ەدىك، – دەيدى.

ال مۇگەدەك قىزىمنىڭ اكەسى – شىم­كەنتتىك قارى:

– نەگىزى بىزدە قارا دۋانى كەتىرەتىن، جىندى شىعاراتىن ەمشى جوق. ءبارى الاياق­تار. بوسقا الدانىپ، جەم بولاسىڭ، – دەپ ەشكىمگە جولاتپايدى.

ول ءۇش جاسىندا مۇگەدەكتىك تاعايىندالعان قىزىمنىڭ ەرنىنە  وتا جاساتىپ، تىكتىرۋگە، ونىڭ دارى-دارمەگىنە، ەكەۋ­ءمىز­ءدىڭ جول شىعىنىمىزعا كومەك ءۇشىن 90 مىڭ تەڭگە اۋدارامىن دەگەن. قىزىم ءۇشىن تيىنداپ جيناپ جاتىرمىن، قاڭتار ايىنىڭ سوڭىندا سالامىن دەگەن قارى اقپان ايىنىڭ 10-ى كۇنى 10 مىڭ تەڭگە عانا بەردى. ال مەنىڭ دەنساۋلىعىم جوق، جۇمىس ىستەۋگە جارامايمىن. مۇگەدەك قىزعا تولەنەتىن جاردەماقىمەن كۇنىمدى ارەڭ كورىپ وتىرمىن. ازىق-تۇلىك، كيىم-كەشەك ءۇشىن دۇكەنگە 70 مىڭ تەڭگە قارىزبىن.

بىردە كۇن وتە سۋىق – 40 گرادۋس جانە اياز، تارتىلعان اياقتارىمممەن مۇگەدەك قىزدى ازەر كوتەرىپ، تالتىرەكتەپ ءۇيىنىڭ قاقپاسىنىڭ الدىندا كومەك سۇراپ تۇر­دىم. ءوزىمدى ەمدەيتىن، دۋانى كەتىرەتىن ادام تاۋىپ بەرۋىن، قىزىمنىڭ تاماعىنا قارجىلاي كومەكتەسۋىن سۇراپ جالىندىم. قىزىم شىرقىراپ جىلاپ تۇردى. وبال مەن ساۋاپتى ايتتىم. «ەشكىمگە كورىنبەي تەز كەت!» – دەپ ازار دا بەزەر بولدى ول. ارتىنشا توتەنشە جاعدايدىڭ ادامدارى كەلىپ، «الماتى – اتىراۋ» پويىزىنا بيلەت الىپ بەرىپ، قايتارىپ جىبەردى.

كۇيەۋىم كەتىپ قالدى

اۋىلدىق جەردە تۇرعانمەن مال ۇستاپ، باۋ-باقشا ەگۋگە مۇمكىندىگىم جوق. سەبەبى بەلگىلى: ءتورت دۋالعا قامالىپ وتىرمىن. 1992 جىلى تۇرمىس قۇرىپ، ەكى جىلدان كەيىن بولەك شىققانبىز. سودان بەرى ءار جەردە پاتەر جالداپ ءجۇرىپ جاتىرمىز. 2007-جىلدىڭ قاراشا ايىندا جولداسىم:

– جازىلىپ بولمادىڭ. ەمشىگە بارىپ كەلەسىڭ دە اۋىرامىن دەي بەرەسىڭ. مەنىڭ شىدامىم تاۋسىلدى. بۇدان ءارى توزە المايمىن. بالدارىما اليمەنت ءتو­لەيمىن. ەمشى جاعالاپ تاپقان بالاڭا وزىمدىكى ەمەس ەكەنىن بىلە تۇرا تەگىمدى بەردىم. وعان دا اليمەنت تولەيمىن، – دەپ، جالداپ وتىرعان پاتەرىمە تاستاپ، بار جاۋاپكەرشىلىكتەن قۇتىلىپ، قيىنشىلىقتىڭ ءبارىن ءبىر وزىمە قالدىرىپ، ءبىزدى تاستاپ كەتىپ قالدى.

ءقازىر ول وزگە ايەلگە ۇيلەنىپ العان. بالالى بولدى. مەن ءسويتىپ 6 جانە 4 سىنىپتا وقيتىن، سوسىن 3 جاستاعى جانە 5 ايلىق بەسىكتەگى قىزىلشاقا بالامەن 62 تامىرىم تارتىلىپ، قالا بەردىم. جىلۋ، گاز تارتىلماعان، وت جاعاتىن ەسكى ۇيلەردى 15-50 مىڭ تەڭگە ارالىعىنداعى اقىعا جالداپ، قارىزعا باتىپ، ءالى كوشىپ-قونىپ ءجۇرمىز. قىستا – 2، جازدا 2 رەت پاتەر اۋىستىرامىز...

پەرى ۇستاعان قىزدىڭ ۇيىندەگى تىلسىم

2009-جىلى كۇزدە «پەرى ۇستاعان ءاۋ­ليە قىز» اتانعان ارايلىم دەگەن ەمشىگە بارعانمىن. قۇران كىتابىن اش­قان ول بىردەن:

– شاشى اعارىپ، قارتاي­عان ەركەك جىن جاتقان جەردى باسىپ كەتكەنسىڭ. سول اياقتان جابىس­قان، – دەدى.

ارايلىم مەنى وزىنە قاسيەت قونعان اتاسىنىڭ جاتقان جەرىنە اپارىپ زيارات ەتكىزىپ، سول جەردىڭ ءبىر ۋىس سەكەر سياق­تى قۇم-توپىراعىن شۇبەرەككە ءتۇيىپ بەردى. سوسىن ارابشا ىشىرتكى جازدى. ايتۋى بويىنشا، بەس كۇن الگى قۇمنان ءبىر شىم-شىم الىپ، ءبىر ستاكان قايناعان سۋعا سالىپ، تۇندىرىپ، سۋىن اشقارىنعا ءىشىپ ءجۇردىم. ال توپىراقتى ەكى تابانىم مەن سەگىز­كوزىمە جاقتىم. سوسىن جىندى قۋۋ ءۇشىن ارايلىمنىڭ جانىندا، ءبىر بولمەدە تۇنەپ شىقتىم. ۇيقى الدىندا ول:

– ءتۇننىڭ ءبىر ۋاعىندا ساعان جىن-پەرىلەر بەلگى بەرۋى كەرەك. قانداي دا ءبىر دىبىس ەستيسىڭ. ولار سەنىڭ ماعان كەلگەنىڭنەن قورقادى. مەنىڭ پەرىنىڭ ءتىلىن بىلەتىنىمدى سەزىپ، سەن ارقىلى ءدوڭ-ايبات – سەس كورسەتەدى. سەن ودان قورىقپا. مەنى وياتىپ، قانداي دىبىس ەستىگەنىڭدى ايت. مەن ولاردى يىسىنەن بىلەمىن. جاڭاعى زيارات ەتىپ بارعان اتام پەرىنىڭ ءتىلىن بىلگەن. پەرى سوققانداردى ەمدەگەن. سول قاسيە­تىنەن باسىنداعى توپىراعى ءتاتتى بولىپ، «سەكەر قۇم» اتالىپ كەتكەن. زيارات ەتىپ بارعانداردىڭ بارلىعى دا سەكەر قۇمدى شۇبەرەككە ءتۇيىپ الادى. سول توپىراق وتە كۇشتى ەم. ال اتامداعى پەرىنى قۋاتىن قاسيەت ەندى ماعان قوندى، – دەدى.

تۇنگى ساعات  3 پەن 4 اراسىندا توسە­گىمنىڭ استىنان ەدەندى بىرەۋ جۇدىرىعىمەن دۇڭك-دۇڭك ەتكىزىپ ۇردى. ارايلىمدى وياتىپ:

– وسى بولمەنىڭ استىندا «پودۆال» بار ما؟ – دەپ سۇرادىم. – ءقازىر عانا توسەگىمنىڭ استىنان ءدۇڭ­كىلدەتىپ بىرەۋ قاقتى.

– سەنىڭ ماعان كەلگەنىڭدى ءبىلىپ، ءوز­دەرىنە تىقىر تايانعان سوڭ كورسەتكەن ءدوڭ-ايباتى عوي. ايتتىم عوي، سەن ار­قىلى ءبىر بەلگىسى بولادى دەپ. جاتا بەر، ەشتەڭە ەتپەيدى، ەندى قايتالامايدى. بۇل بولمەدە «پودۆال» جوق. ءوزىڭنىڭ ىشىڭدەگى جىنىڭ، وزىڭە عانا سولاي ەستىلىپ تۇر. سەن بولمەگە كىرىپ كەلگەندە بويىڭدا جىن بار ەكەنىن بىردەن بىلگەنمىن. سەبەبى ءيىسى شىعىپ تۇردى، – دەپ جاۋاپ بەردى ول.

ءبىراق ارايلىمنىڭ مەنى ەمدەۋگە كۇشى جەتپەدى.

تۇسىنىكسىز دە تىلسىم تۇستەر

وسى تۇسىنىكسىز اۋرۋ جابىس­قالى مەن ۇنەمى تىلسىمعا تولى ءتۇس كورەمىن. بىردە كينگ-كونگ سياقتى ءداۋ قارا ىبىلىسپەن، ۇلكەن ورمەكشىمەن ارپالىسسام، كەيدە بۇلت ۇستىندە قالىقتاپ ۇشىپ جۇرەمىن. بۇل جۇمباقتىڭ جاۋابى – شەشۋى بولۋى ءتيىس ەكەنىن سەزەمىن. سوندىقتان ءتۇس­تەرىمدى نومىرلەپ، قاي كۇنى كورگەنىمە دەيىن ءبىر داپتەرگە جازىپ ءجۇرمىن.

مىسالى، 2009-جىلى ءبىر نازىك ءۇل­بىرەگەن داۋىس: «سەنى رەيدۋاننىڭ ءوزى قورعايدى»، – دەدى. اۋىرا بەرگەن سوڭ ءدىني كىتاپتاردى كوپ وقيتىن بولعانمىن. سوندا «يسلام تاعىلىمى» دەگەن كىتاپ­تان «رەيدۋان – جۇماق پەرىشتەسى» دەگەندى وقىپ، كوڭىلىم بوساپ، كوزىمە جاس كەلدى. ال قينالسام اكەم تۇسىمە كىرىپ: «فاتيحا مەن ىقىلاستى ۇزبەي وقىپ ءجۇر»، – دەپ تاپسىرادى.

بىردە تۇسىمدە بيىككە ۇشىپ، اياعىم جەرگە تيمەي،  مەككەگە باردىم. اراب شەيحىنان سىيلىق الدىم. اق شاپانىن كيىپ، اپپاق اساتاياعىن ۇستاعان امانتاي قاجىمەن بىرگە جاياۋلاتىپ كەسە­نەلەردى ارالاپ، دۇعا وقىپ جۇردىك. سول كەزدە توبەمنەن تومەن قاراي اپپاق ساۋلە قۇيىلدى. الدىمدا اق، جاسىل سالدە كيگەن ساحابالار ءوتىپ جاتتى. ماعان جانە جانىمدا تۇرعان ن. تولەندييەۆكە ءبىر قاراپ وتە بەردى.

مەن وسى اۋرۋىمنان ءالى جازىلا الماي كەلەمىن. ءجۇرىس-تۇرىسىم قيىنداپ كەتتى، مۇگەدەككە اينالدىم. ويتكەنى اياق-قولىم ءبۇرىسىپ، بالتىرىمنىڭ بۇل­شىق ەتتەرى تاستاي قاتتى بولىپ سىرەسىپ قالعان. تىزەم ءوز دەنەمدى كوتەرمەيدى. بەل بۇگىلمەيدى. ءىشىم 7-8 ايلىق بالاسى بار ايەلدىڭ قارنىنداي قامپايعان. اۋزىمدا 4-اق ءتىس قالدى. پروتەز سالدىرۋعا اقشا جوق. ۋزي وتىمدە 20 تاس، بۇيرەكتە ۇساق تاستار مەن تۇزدار كوپ دەگەن. دۋا-زياننان با، دەنەم ىسىك، سالماعىن 103 كيلوعا جەتتى. اۋىرعان­عا دەيىن سالماعىم 70 كيلودان اسىپ كورمەگەن ەدى...

2011-جىلى وڭ اياعىمنىڭ اسىق جىلىگى توبىق تۇسىنان تايىپ، شىعىپ كەتكەن. سودان بەرى قىسىپ بايلاپ ءجۇرمىن. ءجۇر­گەندە سىرقىراپ اۋىرادى. سالدىرايىن دەسەم ءجۇرۋ مۇڭ، ۇيدەن شىعا الماي وتىرعان جوقپىن با؟

اۋىلدا جاعدايىمدى ايتىپ، ەمدەلۋگە قاراجات سۇراماعان مەكەمە قالعان جوق. كوشەگە دە جازىپ، جاپسىرىپ قويدىم. بوگدە تۇگىلى، ءبىر كوشەدە تۇراتىن تۋعان باۋىرلارىم كومەكتەسپەي وتىر. قىستا مەن اشتان وتىر­عاندا ولار جىلىكتەپ ەت اسىپ جەسە دە، قول ۇشىن سوز­عان جوق. قايتا بوتەن ەكى كاسىپكەر ءبىر قوي سويىپ اكەلىپ بەرىپ، جان باقتىق.

ونى كىم دۋالاعان؟

مەنىڭ تاعى ءبىر ۋايىمىم – 21 جاستاعى ۇلىم وتكەن جىلدىڭ مامىر ايىنان بەرى كۇندىز-تۇنى وز-وزىنەن سويلەپ، 4 رەت اعاشپەن، شەگەسى سوياۋداي كافەلكا تاسپەن، تەمىر ترۋبامەن، جۇدىرىقتاپ، ءۇستىمدى كوكالا قويداي قان-جوسا ەتىپ ساباپ تاستايدى. ءۇيدى دە قيراتىپ تاستادى. الگى قارى كىسىگە حابارلاسىپ، بالامنىڭ ءاتى-جونى، تۋعان كۇن-ايىن ايتىپ ەدىم، قۇران اشىپ، ءابجاد ىلىمىمەن ەسەپتەپ كورگەن ول:

– ونى بالا كەزىندە دۋالاعان. ابدەن اعزاسىنا ءسىڭىپ، جۇيكەسىنە اسەر ەتىپ تۇر. زيان-دۋاسى كەتكەنشە مولداعا دەم سالدىرىپ وقىتىپ، سودان كەيىن نيەۆروپاتولوگ پەن پسيحوتەراپيەۆتكە كورسەت، – دەدى. ءبىراق وعان مەنىڭ ءمۇم­كىندىگىم جوق.

مەنىڭ وسىلاي نە ءولىنىڭ، نە ءتىرىنىڭ اراسىندا جوق، تىرىلەي توزاقتا ءومىر سۇرۋىمە دۋالاعان ادامدار كىنالى. جۇما نامازىن وقىعان سايىن قۇبىلاعا قاراپ: «اللا ماعان ىستەگەن زۇلىمدىقتارىن وزدەرىنىڭ، ۇرپاقتارىنىڭ الدىنا كەل­ءتىرسىن»، – دەپ ىشىمنەن قارعاپ وتىرامىن.

مەن بۇل اۋرۋعا 2001-جىلى 30 جاسىمدا شالدىقتىم. ءقازىر جاسىم 47-دە. وتە قاتتى ازاپ شەگىپ ءجۇرمىن. ەسەپتەسەم، ەم ءۇشىن دەپ ەمشى-مولدالارعا بەرگەن اقشام 500 مىڭ تەڭگەدەن اسىپتى. سۋرەتكە قاراپ دەم سالامىن دەگەندەرگە 200 مىڭ تەڭگەم كەتتى. جانىما بات­قان سوڭ بىرىنەن بولماسا ەكىنشىسىنەن جازىلارمىن دەگەن ۇمىتپەن باردىم، سۇراعاندارىن تاۋىپ بەردىم.

مەنى دۋالاعاندار تۋعان اعا، اپا، جەزدە، جانە كەلىن بولىپ تۇسكەن جەرىمنىڭ قاتىسى بار ەكەنىن تۇسىمدە ايان بەرىپ كورسەتتى. ايتەۋىر ولار دا مەنى جەك كورىپ، الا كوزدەرىمەن قاراپ، جەكىپ جانە كەكەتىپ سويلەيدى. بۇل اۋىلدان كوشىپ كەتكىم كەلەدى، قايتەيىن...