وتكەندە عانا «قامشى اقپارات» پورتالىندا اۋىت مۇقيبەك اعامىزدىڭ كوشى-قون تۋرالى زاڭ جوباسى رەتىمەن شەشىم تاۋىپ كەلە جاتقانىن بىلدىرەتىن ەكى ماقالا جازعان بولاتىن، بۇل ەكى ماقالانى 15 مىڭداي ادام وقىپ، 200-دەي ادام پىكىر جازىپ، كوشى – قون ماسەلەسىنىڭ قازىرگى ەڭ ءبىر وزەكتى ماسەلە ەكەنىن دالەلدەگەن بولاتىن.
كوپتەن بەرى شەشىمى تابىلماي كەلە جاتقان ماسەلەلەردىڭ بەتى بەرى قاراپ، وڭ وزگەرىستەر بولادى دەگەندى ەستىگەن تەرىس ويداعىلار ارانداتۋشىلىق ارەكەتتەرگە بارا باستاعان سياقتى. سونىڭ ءبىر كورىنىسى بۇگىن «الماتى وبلىسىندا ورالمان قازاقتار قىتايعا قايتا كوشۋگە قامدانۋدا» دەگەن ماقالا سايتتاردى شارلاپ كەتتى. ايعايلاتىپ تاقىرىپ قويىپ ورالمان ماسەلەسىن كوتەرگەن سياقتى بولعانمەن بۇل ماقالانىڭ تاقىرىبىنان-اق قازاقتى ءوز قانداسىنان ايىرۋ بايقالادى. اتالمىش ماقالانى بىرەۋلەر ادەيى دايىنداپ، ونى كوشىرىپ باسقان سايتتار بۇل ءىستىڭ ارانداتۋشىلىق ەكەنىن اڭداماي قالعان بولۋى دا مۇمكىن.
كوش باستالعاننان بەرى قانداستاردىڭ كورگەن ءتۇرلى قيىنشىلىقتارى دا از ەمەس، اسىرەسە 2013- جىلدىڭ سوڭىنداعى «كوشى-قون» تۋرالى زاڭ قابىلدانعاننان بەرى ازاماتىققا وتە الماي كەدەرگىلەرگە ۇشىراپ جۇرگەن قانداستار قانشاما. ال بۇگىنگى ماقالاداعى ءسوز بولعان ماسەلە تاعى باسقا ماسەلە. بۇل جەردە ورالمان دەپ بولەكتەيتىن ەمەس نۇرلى اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىنا ارنالعان جەر تەلىمدەرىن وزگەلەردىڭ ساتىپ جىبەرگەنى ءجايىنداعى ماسەلەنى كوتەرىپ وتىر ەكەن. قاندايدا ءبىر قۇجاتتىق، تۇرمىستىق ماسەلە بولسىن ونى جەتكىزۋ ءۇشىن قانداستاردى قايتا كوشىرىپ جىبەرۋ نە جۋرناليستىڭ ساۋاتسىزدىعى، نە بولماسا ارانداتۋشىلىق دەپ بىلەم.
ءىستى دۇرىس شەشكىسى كەلەتىن ادام قانداسىن كەيىن قايتارماي، ماسەلەنىنىڭ شەشىمىن تابۋ جولىن باسقالاي جەتكىزىپ، قانداستارىمەن بىرگە ناقتى تالاپ ەتەر ەدى. ال قانداستاردى قايتا كەتكەلى جاتىر دەگەن ءسوز سول باياعى «قاشقىن» دەگەن سوزگە اپارىپ بايلاپ قويۋ ءۇشىن عانا ايتىلادى. بالەن جەردەن تۇگەن قازاق كوشىپ كەتكەلى جاتىر ەكەن دەگەن ءسوز ەشكىمنىڭ دە جاناشىرلىق سەزىمىن تۋدىرمايدى. كەرىسىنشە قوعامنىڭ ءوز قانداس قازاعىنا دەگەن تەرىس كوزقاراسىن تۋدىرادى. وسىنداي تاقىرىپتى وقىعان كىسى «بۇلار كەزىندە دە ەلدى تاستاپ كەتىپ قالعان، تاعى كەتە بەرەدى» دەگەن ويعا قالۋى بەك مۇمكىن، شەتتەن كەلگەن اعايىن ازعانياي قيىنشىلىققا توزبەي، وتانىن تاستاپ كەتە بەرەتىن ادامدار رەتىندە كورۋگە يتەرمەلەيدى. ال، شىن مانىندە سىرتتان كەلگەن قانداستار انا وتانىن تاستاپ كەتپەيدى. كەتكەن دە جوق. باستارىنا ءىس تۇسكەندە قۇقىقتارىن قورعاۋ ءۇشىن شاعىمىن ايتىپ جۋرناليستەرگە جەتكىزگىزىپ، تۇيتكىلدى ماسەلەلەرىن شەشكىسى كەلەدى. ال ەندى ونى ءوتىمدى جەتكىزەمىز دەگەنى مە، الدە ورايدى پايلانىپ قانداستى قاعىتىپ قالايىق دەي مە كەي جۋرناليستەر ءوز قازاعىن شەت اسىپ كەتەيىن دەپ جاتىر دەپ "بايبالام" سالادى. ەگەر جازعىش بولسا، ايتقىش بولسا وسى كۇگە دەيىن شەتەلدەن مال-مۇلىك، قورا جاي، ءۇي الىپ قويعان 500 مىڭنان استام قازاقستاندىق وليگارحتاردىڭ جايىن نەگە جازبايدى. ولار تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ باسىنا الدەقانداي كۇن تۋا قالسا(بەتىن ءارى قىلسىن ارينە) سول شەتەلىنە قاراي تايىپ تۇرادى عوي.
بۇگىن، ەرتەڭ كوشى-قون تۋرالى زاڭعا جاعىمدى وزگەرىستەر ەنەيىن دەپ تۇرعاندا شىققان بۇگىنگى ماقالانى اياقتان شالۋ دەپ ايتۋعا ابدەن بولادى. ماقساتى ۇكىمەت پەن قازاقستان حالىقىنىڭ سەنىمىنە سەلكەۋ ءتۇسىرىپ، قانداستاردى مايدانسىز، سەنىمسىز ەتىپ كورسەتىپ زاڭنىڭ قابىلدانۋىنا كەرى اسەرىن تيگىزۋ. سوندىقتان بۇدان كەيىن وسىنداي ارانداتۋشىلىق تاقىرىپتارمەن جازىلعان ماقالالاردى تەكسەرىپ، ەگەر شىنىمەن كوشەيىن دەپ جاتقان حالىق بولماسا جالعان اقپارات تاراتقانى ءۇشىن جازالۋ كەرەك.
تۇردىبەك قۇرمەتحان
