وسى اپتادا اقش دوللارىنىڭ تەڭگەگە شاققانداعى باعامى تاعى دا كوتەرىلدى. كەيبىر ۆاليۋتا ايىرباستاۋ ورىندارىندا دوللار 317 تەڭگەدەن ساۋدالانۋدا. ۇلتتىق ۆاليۋتا باعامىنىڭ بۇلاي قۇلدىراۋىنا قازاقستان ەكسپورتتايتىن شيكىزات باعاسىنا قاتىستى سىرتقى فاكتورلار مەن سالىمشىلاردىڭ دوللارعا دەگەن سۇرانىسى دا اسەر ەتىپ وتىرعانداي.

ساراپشىلاردىڭ كوبى ءبىراۋىزدان تەڭگەنىڭ قۇلدىراۋىنا سەبەپ بولاتىن جاعدايلاردىڭ كوپ ەكەنىن ايتادى.

«مۇناي باعاسى باررەلىنە 40 دوللاردان دا تومەندەدى. ءتىپتى، رەسەيدە ءبىر دوللار 70 رۋبلگە تەڭەستى. ونىڭ ۇستىنە، ۇلتتىق بانك ۆاليۋتا نارىعىنا ارالاسىپ، تەڭگەنى دەمەۋدەن باس تارتتى. وسى ءۇش فاكتور نەگىزىنەن تەڭگە باعامىنىڭ قۇلدىراۋىنا اسەر ەتۋدە» دەيدى قارجىلىق ساراپشى ايۆار بايكەنوۆ.

وسى ءبىر اپتاداعى مىسىق تابانداپ 310 تەڭگەدەن اسقان دوللار وسىمىنە قاراپ وتىرىپ، 320 تەڭگەلىك باعامنىڭ اۋىلى دا الىس ەمەستىگىن انىق بايقايمىز. بۇل كورسەتكىشكە اي سوڭىنا دەيىن «قول جەتكىزىپ» جاتساق تاڭ قالماڭىز.

الايدا، مامانداردىڭ ءبىر توبى ديەۆالۆاسيا قارجىلىق تىعىرىقتان شىعۋدىڭ، وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردى قولداۋدىڭ تولىقتاي ءتيىمدى جولى دەپ سانامايدى. Halyk Finance زەرتتەۋلەر دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ءسابيت حاكىمجانوۆتىڭ ويىنشا، ديەۆالۆاسيانى ءتيىمدى قۇرال رەتىندە پايدالاناتىن كەزەڭ ارتتا قالعان جانە تەڭگەنىڭ بۇگىنگى احۋالى دوللار باعامىن رەسەي رۋبلىنە قاراپ تۇزۋگە بايلانىستى بولىپ وتىر.

«نەگىزى ديەۆالۆاسيا ارقىلى شەتەلدىك تاۋارلاردىڭ باعاسىن قىمباتتاتۋ، سول ارقىلى وتاندىق ونىمدەرگە سۇرانىس ارتتىرۋ كوزدەلدى. ول شەشىم بەلگىلى ءبىر ۋاقىتقا دەيىن وزەكتى بولدى. تەڭگەنىڭ دوللارعا شاققانداعى باعامى 250 تەڭگەگە دەيىنگى كەزەڭدە مۇنداي شەشىم اۋىرتپالىقسىز بولدى. ەندىگى ۋاقىتتا دوللاردىڭ ءوسۋى تەك ينفلياسيانىڭ ارتىۋىنا قىزمەت ەتەتىن بولادى» دەيدى ءسابيت حاكىمجانوۆ.

سونداي-اق، ساراپشى حالىقتىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتادان جانە ۆاليۋتا نارىعىن ۇيلەستىرۋشىلەردەن مۇلدەم كوڭىلى قالعانىن ايتادى.

«ەگەر ادام قارجى نارىعىنان حابارسىز بولسا، ول بۇرىنعى بولعان جاعدايلار قايتالانادى دەپ كۇتەدى. ياعني، بۇگىنگى احۋالدا كوپشىلىك دوللار تاعى دا قىمباتتايدى دەپ ويلايدى. سول ويمەن جيناقتارىن شەتەلدىك ۆاليۋتاعا اينالدىرىپ، سول ارقىلى دوللارعا سۇرانىستى ارتتىرىپ وتىر. بۇنداي جاعدايعا سوڭعى ۋاقىتتا ءجيى جۇرگىزىلگەن ديەۆالۆاسيا كىنالى. ەندى ەلدىڭ سەنىمىن قايتا يەلەنۋ ۇزاق تا قيىن پروسەسس» دەگەن پىكىردە ساراپشى.

سونىمەن قاتار، ءسابيت حاكىمجانوۆ تەڭگە باعامىن كۇشەيتۋدىڭ قازىرگى جاعدايداعى مۇمكىن جولىن اقش دوللارىن ۋاقىتشا قىمباتتاتۋدان كورەدى.

«ەگەر دوللار 330-350 تەڭگەگە دەيىن قىمباتتاسا، نارىقتا ءبىراز ادام قولدارىنداعى دوللارىن ساتۋعا ءازىر بولادى. ياعني، ەركىن ءجۇزۋ ساياساتى اياسىندا دا تەڭگە باعامىن نىعايتۋعا مۇمكىندىك بار. ول ءۇشىن ءبىز تاعى ءبىر «ۆاليۋتالىق شارىقتاۋ» جاساۋىمىز قاجەت. سول كەزدە دوللار باعامىن تۇسىرۋگە مۇمكىندىك تۋارىد. ال، وسى بۇگىنگى باعامدا ساقتالىپ قالسا، ەڭبەكاقىنى ءوسىرۋ، ينففلياسيامەن كۇرەس دەگەن پروبلەمالار ۇلعايىپ كەتەدى» دەگەن بولجام ايتادى ساراپشى.

قالاي بولعاندا دا ساراپشىلاردىڭ «تەڭگەگە دەگەن سەنىم جوعالدى» دەگەن پىكىرىمەن كەلىسپەسكە امال جوق. ۇلتتىق بانك ۆاليۋتا نارىعىنا ارالاسۋدان اشىق باس تارتتى. بۇل دا شەتەل ۆاليۋتاسى تاعى وسەدى دەيتىن پىكىرگە سەبەپشى بولۋدا. قور نارىعىندا مۇناي باررەلىنىڭ باعاسى 38 دوللارعا تومەندەگەنى تاعى بار...

جومارت ابدوللا ۇلى