Úsh tilde oqytý baǵdarlamasyna 1,5 trıllıon teńgege jýyq qarjy qajet

/uploads/thumbnail/20170708234533786_small.JPG

Elimizdegi mektepterde úsh tilde bilim berý 2017-2018 oqý jylynan bastalady. Kezeń-kezeńmen, biraq, qarqyndy túrde engiziletin bul júıege memleket qazynasynan 1 trln 391 mlrd teńge qarjy bólinedi, - dep habarlaıdy «Qamshy» portaly halyknews.kz – ke silteme jasap.  

Osy qarjynyń 1 trln 153 mlrd teńgesi respýblıkalyq búdjetten, 220 mlrd teńge jergilikti búdjetten, al 18 mlrd teńge basqa kózderden naqty qandaı kózder ekeni aıtylmady) bólinedi. Bilim jáne Ǵylym mınıstrliginiń resmı jaýabyna súıensek, úsh tildi engizýge arnalǵan baza mektepter men balabaqshalarda jasaqtalyp qoıypty. «Mektepke deıingi búkil mekemelerde úsh tildi keńistikke engizýdiń pándik-damytý ortasy jasaqtaldy. 2013-2014 oqý jylynan bastap, mektepterde 1-synyptan bastap aǵylshyn tili oqytylady. 2017-2018 oqý jylynda 5-synypqa 1-synyptan bastap aǵylshyn tilin oqyǵan oqýshylar keledi. Sondyqtan, 5-synyptan bastap, joǵary synypqa deıin aǵylshyn tilinde oqýǵa daıyndyq bastalady», — degen mınıstrliktiń jaýabynda.

Biraq «pándik-damytý ortasy» degen sózdiń máni men oqýshylardyń 5-synypqa deıin aǵylshyn tilin ıgerip ketkenin jan-jaqty túsindirip bere almady. Sondaı-aq, hımıa, fızıka, bıologıa men ınformatıka pánderin  aǵylshyn tilinde ótýge qabiletti ustazdar týraly da eshqandaı málimet joq. Mınıstrliktiń málimeti boıynsha 2015-2016 jyly elimizdegi 42 joǵarǵy oqý oryndarynda úsh tilde bilim berý aıasynda pelagogıkalyq, ınjener-tehnıkalyq jáne naqyt ǵylymdar boıynsha arnaıy bólimder ashylypty. Sondaı-aq, 816 pedagog halyqaralyq «Bolashaq» baǵdarlamasy boıynsha kásibı bilim alypty.

2020 jylǵa deıin til kýrstaryn 2450 muǵalim oqyp shyǵady eken. Biraq onyń bári birdeı aǵylshyn tilin ıgerip shyǵa qoıar ma eken? Eń basty másele oqýlyqtarǵa tireledi. Bizdegi mektepterge beıimdelgen, aǵylshyn tilindegi oqýlyqtardyń sapasy qandaı? Qaǵaz júzinde bári ońaı. Mınıstrlik «Nazarbaev zıatkerlik mektepteri» men halyqaralyq mektepterdegi oqýlyqtardy paıdalana salmaq eken. Sondaı-aq, sheteldik ınformatıka, fızıka, hımıa jáne bıologıa oqýlyqtaryn beıimdeýdi josparlapty.

Mınıstrlikke «qazirgi jastardyń aǵylshyn tilin meńgerý isine kóńilderińiz tola ma?» degen suraq joldanǵan. «Turǵyndardyń úsh tildi meńgerý máselesi boıynsha áleýmettik saýalnamalar júrgizý QR Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń quzyrynda» degen jaýap alyndy.

Bilim jáne Ǵylym mınıstrligi úsh tildi bilim berýdi kezeń-kezeńmen engize otyryp, bul jańalyqtyń qazaqstandyq orta bilim berý salasyn jetildiretinine senim bildirdi. Sondyqtan, ózge mektepter de «Daryn», qazaq-túrik lıseıi, «Nazarbaev zıatkerlik mektebimen» birge sap túzeýdi usyndy. «Biraq bul mektepter men aýyldaǵy zamanaýı qural-saımannan jurdaı, ınternetsiz, 40 jyldan beri jóndeý jumystaryn kórmegen jadaǵaı mektepterdiń jaǵdaıyn salystyrý – mınıstr Saǵadıevtiń mıyna qonyp otyr. Múmkin, qazirgi daǵdarys kezinde sonshama qarjyny dalaǵa shashpaı turǵanymyz durys pa edi?» dep jazady basylym.

Qatysty Maqalalar