ERDOǴAN-PÝTIN: UTQAN KİM, UTYLǴAN KİM?

/uploads/thumbnail/20170709052412586_small.jpg

Túrik basshysy Rejep Erdoǵannyń Peterborǵa baryp, Pýtınmen kezdesýi, eki eldiń arasyndaǵy qarym-qatynastyń qaıta jandanýy BAQ pen sarapshylar arasynda qyzý talqylanýda. Bireýler Erdoǵannyń Reseı aldynda «ıilýin» erlikke balap, eliniń múddesi úshin jasalǵan qadam dese, endi biri ony jarty álemge jeksuryn bolǵan Pýtınmen odaqtasty dep aıyptaýda. Ekonomıs, saıasatker Muhtar Taıjannyń Erdoǵan men Pýtınniń sońǵy kezdesýine qatysty óz oıy bar. Ol qaıta jandanǵan eki el qatynasynan Erdoǵannyń, sol arqyly Túrkıanyń utary kóp dep sanaıdy.

«Erdoǵannyń bir ǵana maqsaty bar. Ol Reseımen jaqyndasý arqyly AQSH-qa shantaj jasaýdy, sóıtip ol jaqtan Gúlendi aldyrýdy jáne Eýroodaq pen Túrkıa arasyndaǵy vızalyq rejımdi joıýdy ǵana oılap otyr», - deıdi M. Taıjan. Ekonomıs Erdoǵannyń búgingi júıkesiniń juqaryp júrgenin Túrkıadaǵy tóńkeris áreketine baılanysty 300-ge jýyq adamnyń zardap shegýimen túsindiredi,

M. Taıjannyń oıynsha, Erdoǵan qansha ashýǵa berilse de Eýroodaq pen AQSH-ty Reseıge aýystyra qoımaıdy.

«Ol sonshalyq deńgeıde ashýshań emes. Álemdik jáne ozyq tehnologıaly İshki jalpy ónimniń 60 paıyzyn ol 2 paıyzdyq shıkizatqa negizdelgen İJÓ-ge, 1 mıllıardqa jýyq baı da, tólem qabyleti zor naryqty 140 mıllıon kedeıge aıyrbastamaıdy. 60 mıllıardtyq qana búdjeti bar, qur daraqylyqqa qurylǵan Reseı áskerimen odaqtasyp, tártibi men tehnologıasyndaǵy aıyrmasy jer men kókteı, álemdegi eń kúshti, shyǵyny 1 trıllıon dollardan asatyn áskerı bloktan alystaý da oıy joq», - deıdi ol Erdoǵannyń Pýtınmen jaqyndasýy týraly.

Saıasatker Reseı men Túrkıa arasynda kóptegen saıası máselelerge qatysty da alshaqtyq bar ekenin alǵa tartady.

«Reseı men Túrkıanyń memlekettik múddelerindegi alshaqtyq ta eshqaıda ketken joq. Sol qalpy. Sırıa, Qyrym (tatarlar máselesi), Armenıa, Ázirbaıjan-Qarabaq, Ýkraına, Qara teńiz, basqa da buǵazdar – osylardyń barlyǵynda Ankara men Máskeýdiń ustanymdary qarama-qaıshy. Tarıhta túrikter men orystar arasynda 12 soǵystyń bolýy teginnen tegin emes», - degen M. Taıjan eki prezıdenttiń arasyndaǵy kelisimderdiń júzege asýyna da Brússeldiń yqpaly saqtalatynyn aıtady.

Saıasatkerdiń oıynsha, Peterbor saparynan Erdoǵannyń utqany kóp kórinedi.

«Erdoǵannyń utqan jeri kóp: jańa qurylystar, Antaláǵa ushatyn charterler, saýda sanksıalarynyń alynyp tastaýy, Túrkıa aǵyny. Biraq, Pýtın Erdoǵannyń ýaqytsha jaǵdaıyna mastanyp, Ýkraına maıdanyndaǵy óz kúshin tym asyra baǵalap otyr. Ýkraınaǵa aýyz salamyn dep, tisin syndyrdy, kóp nárseni joǵaltty. Kezekti tamyz aferasy da sátsizdikpen aıaqtalady», - deıdi M. Taıjan.

Qatysty Maqalalar