Osy aıda Úkimet janyndaǵy Jer reformasy jónindegi komısıanyń jumysy qorytyndylanady. Tipti, erteń ótetin otyrys komısıanyń sońǵy bas qosýy bolýy da ǵajap emes. Biraq, bastysy ol emes. Mańyzdysy – komısıa qabyldaıtyn sheshim.
Buǵan deıin jazǵanymyzdaı, komısıa músheleri ázirge jer reformasyndaǵy prınsıpti máseleler boıynsha bir kelisimge kelmedi. Jerge jeke menshik engizý men sheteldikterge jalǵa berý jaıy áli birjaqty etilmedi. Ondaǵylardyń mamyrdan beri ortaq kelisimge kelgeni – jer daýynda buryn sóz etilmegen úsh másele: shekaralyq aımaqtardaǵy jer ýchaskelerin jalǵa berý, satý, jaıylym jerlerdiń mártebesi, iri jer ýchaskelerin paıdalanýshylar týraly aqparattardyń ashyqtyǵy jáne Qazaqstan azamattaryna aýylsharýashylyq maqsatyndaǵy jerlerdi jalǵa alý múmkindigin qaldyrý.
Premer-mınıstr ókimimen qurylǵan komısıaǵa alǵashynda birinishi vıse-premer Baqytjan Saǵyntaev tóraǵalyq jasaǵanyn bilemiz. Mınıstrler kabınetindegi ekonomıka men óndiris, ınvestısıa tartý jáne jańa tehnologıalar salasyna jaýapty B. Saǵyntaev jer komısıasynyń otyrystaryna moderatorlyq jasaǵanymen, bul máselege qatysty qandaı da bir ustanymyn ańǵartpady. Soǵan qaramastan jurt onyń jerdi satýdy, sheteldikterge jalǵa berýdi ashyq jaqtamaǵanyna shúkir dedi.
Keıin vıse-premerlik laýazymǵa taǵaıyndalǵan Asqar Myrzahmetovke Jer komısıasyna jetekshilik etý qosa júkteldi. Onyń ótkizgen jıyndaryn da kórdik. Sypaıylyǵymen kózge túsken Saǵyntaevtaı emes, Myrzahmetov ár otyrysta jer reformasyna qatysty Úkimet ustanymyn ashyq qoldaıtynyn ańǵartyp qoıǵanyn aıtyp júrgender bar. Áńgime de osy jerden shyǵady.
Buǵan deıin jer reformasyna qatysty synı pikir aıtyp, jerdi satýǵa, shetelge jalǵa berýge qarsylyq tanytqandar áli de sol ustanymdarynan jańylmady. Jer satýdy qoldaıtyn kásipkerler men agrarıa ókilderi de raıynan qaıta qoımady. Komısıa quramynda qara kóbeıtkeni bolmasa, úsh aı ishinde jarytyp eshteńe aıtpaǵandar da bar. Endi sol san pikirdi bir jerge toǵystyryp, ortaq sheshimge kelýde, komısıa atynan usynys ázirleýde onyń tóraǵasynyń, Myrzahmetovke baǵynyshty komısıa shtabynyń rólin táptishtep aıtyp jatý artyq bolar. Komısıa otyrystarynda aıtylǵan usynystar men syn, eskertpeler daýys berý arqyly qabyldana ma, álde barlyq qatysýshylardyń kóńilinen shyǵatyn konsensýs túrinde júzege asa ma, onyń barlyǵy Asqar Myrzahmetovtyń azamattyq ustanymyna, máseleniń mańyzyn tereń túsinip, ózekti taqyryptyń órtke aınalyp ketpeýin shamalaýyna tikeleı baılanysty. Saǵyntaevty premer-mınıstr komısıa jetekshiliginen bosatqanda «Baqytjan úlken abyroısyzdyqtan aman qaldy. Jer komısıasynyń ne sheshetini qazirden belgili. Ol sheshim jer máselesindegi halyq talap etip otyrǵandaı bolmaıdy. Sondyqtan da erte bastan báleli jerden aýlaq ketkeni jaqsy» degender bolǵan. Odan beri de biraz ýaqyt ótti. Negizgi máseleler boıynsha komısıa bir toqtamǵa kelmedi. Endi sol Saǵyntaevty saqtandyrǵandardyń aıtqany aıdaı kelip, el maqtaǵan Asqarymyz abyroısyz qalmaı ma dep alańdap otyrǵan jaıymyz bar.
Jomart Abdollauly
