Qoǵamdy dúrliktirgen sumdyq jaǵdaı osydan bes kún buryn boldy. Aqtaýdyń birinshi yqshamaýdanynda ornalasqan «Ivanych» dúkenine apasymen erip barǵan alty jasar búldirshindi, áldekimder urlap áketip, qorlap, qansyraǵan kúıinde dalaǵa tastap ketken. Alǵashynda balaqaıdy ata-anasy óz kúshterimen izdep, ýaqyt ótkizip alǵan. 2,5 saǵattan keıin polısıaǵa habar berip, ishki ister organynyń qyzmetkerleri búldirshindi qala mańyndaǵy jaǵajaılardyń birinen taýyp alǵan. Jáne oqıǵa ornynda kúdikti bolýy múmkin bir azamat qolǵa túsken, - dep habarlaıdy Qamshy.kz 31-arnaǵa silteme jasap.
AMANDYQ MUQASHEV, Mańǵystaý oblystyq İİD bastyǵynyń birinshi orynbasary:
- Bizdiń patrúl qyzmetkerleri kólikterimen kelgende, ol azamat sol jaqtan shyǵyp kele jatqan. Polısıa qyzmetkerlerin kóre sala, oqıǵa ornynan qashýǵa árekettenipti. Ustadyq, jáne sol sátte ustalǵan azamattyń shalbary men beti qan bolǵan.
Arnaıy qurylǵan jedel -izdestirý toby atyshýly qylmystyq istegi basty kúdiktini qala irgesindegi qurylysy bitpegen nysandardyń birinen taýypty. Búgingi kúni ustalǵan azamat suraýǵa alynýda. Qazir onyń bul qylmysqa qanshalyqty qatysy baryn anyqtaý maqsatynda birqatar sot-medısınalyq saraptama taǵaıyndaldy. Kúdiktiniń Ózbekstan azamaty bolýy múmkin. Biraq polısıa tergeý jumystary bitpeıinshe, tolyqqandy aqparat berýden bas tartyp otyr.
Aıta ketý kerek, dál osyndaı, adamnyń aıtýǵa aýzy barmaıtyn asa aýyr qylmystardyń qataryn sıretý maqsatynda bıyl elimizde tuńǵysh ret pedofılder týraly arnaıy málimet kartasy ázirlendi. Onda 1991 jyldan beri dál osyndaı aýyr qylmys jasaǵan 120 adamnyń aty-jóni engizilgen. Bul qujat boıynsha, Mańǵystaý oblysynan 23 pedofıl esepte turatyny kórsetilgen.
Degenmen aramnıetti adamdardyń, qarshadaı balalardyń taǵdyryn talqan etken jaýyzdardyń aty-jónin jarıalaý arqyly - bul soraqy qylmystyq qataryn qanshalyqty sırete alamyz? Óıtkeni, ǵalamtordan habary joq aýyl adamdary bul kartany kóretin órkenıetten sonaý alysta jatyr. Oıyn balasyna oıyna kelgenin istep, ol azdaı, ólimshi kúıde kóshege tastap ketetin, ne adamnyń, ne aıýannyń qatarynda joq qylmysker ataýlyny nege qaltamyzdan qarajat shyǵaryp, túrmede baǵýymyz kerek dep óre túregelgender kóp boldy osy aptada. Qoǵam - pedofılderdiń ómir súrýine túbegeıli qarsy. Al, bizdiń eldiń zańy tek 2018 jyldan bastap, mundaı qylmys jasaıtyndarǵa hımıalyq kastrasıa jasaý tásilin qoldanbaq.
BİRǴANYM ÁITİMOVA, QR Parlamenti Senatynyń depýtaty:
- Bul bir rettik ekpe. Iaǵnı bir ret ekpe salyp, onyń kúshi ómir boıy saqtalady degen sóz emes. Jáne sot medısınalyq saraptamasynyń qorytyndysynan keıin naqty sheshim qabyldanady. Meniń oıymsha, eger dál osylaı biz bir balanyń ómirin saqtap qala alatyn bolsaq, bul isti myqtap qolǵa alýymyz kerek.
Zańgerler bolsa, hımıalyq ádispen aramnıettilerdiń qataryn azaıtý múmkin emes dep otyr. Kerisinshe, jaǵdaıdy ýshyqtyryp alarmyz deıdi.
KÁMISHA ESMUHAMBETQYZY, Zańger:
- Bul zańnyń shıkiligi bar. Muny áli de qarastyrý kerek. Ne úshin hımıalyq kastrasıamen, onyń ári qaraı ómir súrýine múmkindik berýimiz kerek. Ol búgin shyǵyp alyp, jynystyq qatynasta buryn bolsa, endi basqalaı talap etýi múmkin. Bilmeımiz ǵoı onyń ne isteıtinin.
Lemon Tree qazaqstandyq birinshi mobıldi qosymshasynyń "Sózdiń shyny kerek" jobasy úshin arnaıy júrgizgen saýalnama nátıjesine kóz júgirtsek, qatysýshylardyń basym bóliginiń pedofılderge ólim jazasyn suraǵany baıqalady. Pedofılderge qandaı jaza taǵaıyndalýy tıis degen saýalǵa, saýalnamaǵa qatysqandardyń 56 paıyzy "Ólim jazasy" degen jaýapty tańdaǵan. Bas bostandyǵynan aıyrý jazasyn - 19, Hımıalyq kastrasıany 25 paıyzy qoldaǵan.
Eki kúnniń birinde osyndaı jaǵymsyz, ári aýyr jańalyq estýden jalyqqan "Qamshy kz" portalynyń Bas redaktory Darhan Muqan pedofılderge atý jazasyn qoldaný qajet degen pikirde. Biraq kúdiktiniń qylmysy túbegeıli dáleldengen jaǵdaıda deıdi. Degenmen taıaqtyń eki ushy bar, bizdiń júıede qylmyskerdiń dál ózi ustalatynyna kúmán keltirýshilerdiń kóptigi de eskerilse eken deıdi jýrnalıs.
DARHAN MUQAN, "Qamshy" saıtynyń Bas redaktory:
- Pedofıldik belgisi anyqtalǵan, biraq qylmys jasamaǵan, jas balalarǵa teris qylyq kórsetýge oqtalǵan adamdarǵa kastrasıa sıaqty hımıalyq joldardy qoldanýǵa bolatyn shyǵar. Biraq keshegi Aqtaýda bolǵan jantúrshigerlik jaǵdaıdan keıin qylmysy anyqtalǵan, dáleldengen adamǵa ólim jazasyn qoldanýǵa bolady dep sanaımyn. Bul óte jaýyz adamdar ǵoı. Menińshe ólim jazasyn berý kerek dep oılaımyn.
Álgi, aty jer jarǵan, áli eki jyl zaryǵa kútýimiz qajet kastrasıa degenińiz - qylmyskerdiń jynystyq belsendiligin azaıtatyn preparattyń kómegine júginý ǵana. Al, túrmeden shyqqan pedofıldiń sońynan "ıneńdi quıyp al" dep kim júgirip júredi? Onsyz da týberkýlezdiń ashyq túrimen aýyratyndardy dárigerler májbúrli túrde emdete almaı, arttarynan qýyp júrgenin bárimiz bilemiz. Qazir mine, "azǵyndardy ólim jazasymen jazalaý kerek!" dep daýryǵyp jatyrmyz. Qoǵam pedofılderdiń ómir súrýine túbegeıli qarsylyq tanytýda. Biraq daýystary báseń. Erteń nemese arǵy kúni bul daýys ta basylady. Al, oıyn balasyn úıde baılap ustaý qıyn. Ana zań, myna jaza qajet dep júrgende, ýaqyt ótkizip almasaq, barmaǵymyzdy tistep qalmasaq bolǵany...
