Jýrnalıs Marat Toqashbaev Úkimet basshylyǵynan qazaq tiline qajetti kóńil bólip, onyń qoldanylýyna qatysty kózboıaýshylyqtardy doǵarýdy talap etti, - dep habarlaıdy Qamshy.kz.
Marat Toqashbaev óziniń Feısbýktegi paraqshasynda bylaı dep jazady:
Baqytjan Saǵyntaev Úkimetiniń nazaryna!
MEMLEKETTİK TİLGE QATYSTY KÓZBOIAÝSHYLYQTAR TOQTATYLSYN!
Qazaqstannyń kúlli memlekettik resmı organdarynda memlekettik tilge baılanysty kózboıaýshylyqtar oryn alyp otyr. Qujattardyń eki tilde jasalynýy kóbine kózaldaý, tek esep berý úshin ǵana. Jasyratyny joq, orys tili memlekettik tilmen qatar qoldanylady degen jeleýmen qujattar ázirlený barysynda basymdyq negizinen orys tiline berilgen. Barlyq qujattardyń túpnusqasy orys tilinde jasalady. Qazaqshasy tek aýdarma túrinde ǵana. Resmı oryndar qazaqshasyna mán berip qaramaıdy da. Munyń ózi memlekettik tilge qatysty kózboıaýshylyqty odan ári údetip tur.
İs júzinde memlekettik tilge qatysty mundaı áreketter Konstıtýsıa normalaryn buzýshylyq bolyp tabylady. Qazaqstan Konstıtýsıasynyń 7-babynyń 1-tarmaǵynda «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy memlekettik til – qazaq tili» ekendigi tujyrymdalyp, 2-tarmaǵynda «Memlekettik uıymdarda jáne jergilikti ózin-ózi basqarý organdarynda orys tili resmı túrde qazaq tilimen teń qoldanylady» delingen. Alaıda «Qazaq tilimen teń qoldanylatyn» tildiń memlekettik mártebesi (statýsy) joq. Qazaqstanda qazaq tili men orys tili qatar tursa memlekettik tildiń mártebesi bıik bolýǵa tıis!
Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsıalyq Keńesi buǵan baılanysty 2007 jylǵy 23-aqpandaǵy № 3 qosymsha qaýlysynda: «Memlekettik uıymdarda jáne jergilikti ózin-ózi basqarý organdarynda orys tili resmı túrde qazaq tilimen teń qoldanylady degen konstıtýsıalyq norma orys tiline ekinshi memlekettik til mártebesi beriletinin bildirmeıdi» dep ashyq ta, aıqyn tujyrymdap bergen.
Bul resmı anyqtama. Iaǵnı bul Aqordadan bastap barlyq memlekettik organdarda jarlyqtar, normatıvtik aktiler, is qaǵazdary, zań jobalarynyń túpnusqasy memlekettik tilde jasalý kerektigin kórsetedi. Odan soń ǵana qazaq tilimen qatar qoldanylatyn tilge aýdarýǵa, paıdalanýǵa bolady.
Budan shyǵatyn qorytyndy túpnusqa qujattardyń eń aldymen orys tilinde jasalýy – zańsyz! Ol Konstıtýsıaǵa qaıshy! Zań jobalary, úkimettik qujattar jobasy eń aldymen memlekettik tilde jasalýy, orys tiline odan soń ǵana aýdarylýy tıis!
Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Til týraly zańnyń 4-babynda "Memlekettik til – memlekettiń búkil aýmaǵynda qoǵamdyq qatynastardyń barlyq salasynda qoldanylatyn memlekettik basqarý, zań shyǵarý, sot isin júrgizý jáne is qaǵazdaryn júrgizý tili» ekendigi baıandalǵan. Sondaı-aq Úkimettiń Qazaqstan Respýblıkasynda memlekettik tildi barynsha damytýǵa, onyń halyqaralyq bedelin nyǵaıtýǵa mindetti ekendigi aıtylǵan.
Eger úkimet otyrysynda memlekettik til paıdalanylmaıtyn bolsa bul da Til týraly Zańnyń úkimet tarapynan buzylǵandyǵy. Árbir mınıstr memlekettik tildi jetik bilýge tıisti. Úkimet otyrysynyń basynda jáne sońynda eki-úsh sóılem qazaqsha aıtyp, otyrys túgel orys tilinde ótetin bolsa bul memlekettik tildi qorlaý bolyp tabylady. Úkimet memlekettik uıym emes, ol - memlekettik organ.
Sondyqtan biz Baqytjan Saǵyntaev Úkimetinen QR Konstıtýsıasyna, Til týraly zańǵa qurmetpen qaraýdy, Úkimet otyrystaryn qazaqsha ótkizýdi, úkimetten Parlamentke joldanatyn zań jobalary túpnusqasynyń qazaqsha ázirlenýin, sondaı-aq úkimettik qujattardyń da túpnusqalarynyń qazaqsha jasalýyn talap etemiz! Memlekettik tilge qatysty kózboıaýshylyqtardy solaı ǵana toqtatýǵa bolady!
