Dollarǵa jasyrynǵan aqyrzaman nemese «kók qaǵazdaǵy» jumbaq sımvol neni bildiredi?

/uploads/thumbnail/20170709194424987_small.jpg

Imam Buharı jetkizgen qasıetti hadıste: «Allah tarapynan jiberilgen paıǵambardyń bári óz qaýymyna Tajal (Bıblıa boıynsha Antıhrıst) jaıynda eskertken» delinse, dinı áńgimelerde Tajaldyń keıpi sýrettelip, onyń jalǵyz kózi bar ekeni aıtylady. Al endi amerıkalyq valútanyń eń usaq kýpúri – 1 dollarlyq banknotty qolyńyzǵa alsańyz, onyń artqy betinde jalǵyz kóz beınelengenin kóresiz.


 

Shynynda da, Aqsh-taǵy eń ótimdi kýpúr – 1 dollar­dyń betindegi adamǵa jaǵymsyz áser beretin on úsh qa­tar­dan turatyn bitpeı qalǵan pıramıda men qaq tóbedegi úshburyshtyń ortasyna or­na­lasqan kóz neni bildiredi? 
 

Pıramıda men úshburysh ma­sondardyń sımvoly sana­la­dy. Kózdiń ústindegi Annuit Coeptis degen latynsha jazý on úsh áripten turady (osy 13 sanymen alda birneshe ret kezdesemiz). Qazaqshaǵa aý­darsaq, «josparymyz jeńis­pen oryndaldy» degen ma­ǵyna beredi. Al eń astyndaǵy Novus Ordo Seclorum degen  sóz «jańa álemdik tártip» maǵynasyn beredi . Iaǵnı «ame­rıkalyq dáýirdyń» bastalǵanynyń sımvoly . Eń tań­ǵaldyratyny – banknottyń eniniń tup-týra 66,6 mıllımetr ekendigi . Bıblıa boıyn­sha 666 sany – Tajaldyń tańbasy.


Kózdiń qurtyna aınalǵan «kók qaǵazdan» aqyrza­mannyń tańbasyn tanyǵandar­dyń taratýynsha, dollarda­ǵy kóz – Tajaldyń kózi. Pıramıda – máńgilik quldyq­tyń sımvoly, ıaǵnı tobyrǵa aınalǵan adamzat, kóz – bárin baqylap-basqaryp otyr­ǵan masondyq elıta. Iaǵnı «Men – Qudaımyn, men bárin de kó­rip otyrmyn, álemniń qojasymyn, bári de maǵan baǵynýy tıis» degen belgi. Pıramıda qurylysynyń bitpegeni – irgetasy myqty AQSH-tyń ómiri bitpeıtin basqynshylyq áreketi. 
 

Al endi AQSH memleketi­niń ózi biz sóz etip otyrǵan tańba-sýrettiń syryn bylaısha túsindiredi: Pıramıda­ – memlekettik qurylymnyń beriktiginiń sımvoly, bıikke umtylýshylyq, 13 qatardan turatyn kirpish AQSH-tyń negizin quraýshy alǵashqy on úsh shtatty beıne­leıdi. Al pıramıdanyń bitpeı qalýy AQSH memleke­tiniń áli de bıiktep, damıtynyn kór­setedi. Al úshburyshtyń ishindegi kóz materıaldyq dú­nıeden joǵary turǵan rý­hanı dúnıeni, ıaǵnı bárin kó­rip turǵan qudaılyq kúshti bildiredi. 
 

Jalǵyz kózdi jalmaýyz­daı kórinip otyrǵan pıramıda bir dollarlyq banknotta ýaqyt óte kele kesh paıda bolǵan . Dáldep aıtsaq, 1935 jyly, ıaǵnı álem kartasynda Amerıka Qurama Shtattary paıda bolǵanyna bir jarym ǵasyrdan astam ýaqyt ótken­nen keıin. Kózi bar pıramıda­ny banknotqa ornalastyrǵan – prezıdent Rýzvelt . Biraq sýretti oılap tapqan ol emes, ol –AQSH-tyń Úlken memlekettik móriniń qarsy betinde burynnan bar tańba. 
 

Bir qyzyǵy, Ýkraınanyń jańa ulttyq valútasy – 500 grıvendik banknotta da úshburyshtyń ortasyndaǵy kóz, onyń janynda Kıev Mogılán akademıasynyń ǵımaraty beınelengen. Oı júgirtýshiler osyǵan qarap «Kıev Mogılán akademıa­synyń ǵımaraty masondyq oqý orny ma, joq Ýkraına ekonomıkasy masondardyń to­lyq baqylaýynda tur ma?» dep bas qatyrýda. 


 

Ekinshi dúnıejúzilik so­ǵystan soń AQSH-tyń nómiri birinshi sýperderjavaǵa aınalǵany belgili . Qıraǵan Eýro­paǵa dollar tasqyny lap qoıyp, kók qaǵaz demde Ba­tys áleminiń basty valú­tasyna aınaldy. Al qazir dollar dúnıe júzin ýysynda tastaı ustap otyrǵan qar­jylyq qurylym ekeni biz aıtpasaq ta belgili. Ol AQSH-tyń ulttyq aqshasy emes, adamzat balasyn qanaýdyń jańa tásiline aınalǵan álem aqshasyna áldeqashan aına­lyp úlgergen. AQSH-tyń ózin de kózge kórinbeıtin álemdik alpaýyttar (masondar) dol­lardyń qulyna aınaldyryp, ózderine táýeldi etip qoıǵan. Búkil álem qazir qarjylyq kúızelis jóninde daýryǵýda. Sebebi jer betindegi barlyq eldiń ekonomıkasy AQSH valútasynyń kýrsyna tá­ýeldi. Qara altyn tek dollar­men satyp alynady. Ha­lyqaralyq saýda-sattyqtyń bári dollarmen jasalynady. Ulttyq qorlar dollarmen saq­ta­lynady. Qysqasy, búkil álem dollardyń qo­jaıyndaryna qyzmet etýde. Qarjy jónindegi sarapshylardyń boljamynsha, AQSH dollarynyń basyna shyndap kún týsa, oǵan Reseı men Qytaı nemese oqshaý ómir súrip otyr­ǵan Soltústik Koreıa ǵana tótep berýi múmkin.

Al endi 13 sanyna ke­leıik. Búkil Eýropa, jalpy, hrıstıan álemi 13 sanyn súımeıtini belgili. AQSH-taǵy qonaq úılerde de «on úshinshi nómir» bolmaıdy, onyń or­nyna «on ekinshi – a» degen nómir bar . Iaǵnı on úsh sanynan qorqatyn qonaqtardyń jú­re­gin jaralamaý úshin osylaı etilgen . Amerıkanyń da hrıstıan memleketi ekeni belgili, tipti bolmaǵan kúnde de ózderin solaı sanaıdy. Osyǵan qaramastan, Amerıka – bar­lyq memlekettik sımvo­lıkalary 13 sanyna negizdelgen álemdegi birden-bir memle­ket. Máselen, jypyrlaǵan juldyzdy alabajaq ja­laýyn­da on úsh jolaq bar. O basta juldyzdardyń da sa­ny 13 bolypty (shtattar­dyń sanyna baılanysty), basqa juldyzdar keıin qo­sylǵan . Bir dollarlyq banknot­taǵy bitpeı qalǵan pıra­mıda 13 qatarlyq kirpishten qa­lanǵan . Onyń ústindegi Annuit Coeptis degen jazý on úsh áripten turady. Oń ja­ǵynda beınelengen qyran qus oń tyrnaǵymen 13 jebeni, sol tyr­naǵymen 13 japyraqty záıtún butaqshasyn búrip us­tap tur.
Qyrannyń keýde­sin­de 13 jolaqty qalqan bar. Al tumsyǵyndaǵy lentadaǵy «Epluribus unum» degen jazý 13 áripten turady . Al eń tó­besindegi on úsh usaq juldyz­dy oısha qossańyz, alty bu­ryshty Dáýit juldyzy shyǵa­dy. 


 

Budan neni ańǵarýǵa bola­dy? 13 sanyna oń kózben qa­raıtyn birden-bir din – ıý­daızm. Iýdaızm barynsha ja­byq din bolǵandyqtan, dini­ne berik jebireılerdiń ózinen basqalardyń onyń tereń syryn uǵýy óte qıynǵa soǵa­dy. Degenmen 13 sanynyń ıý­deılerdiń qasıetti kitaby Táý­rat­tyń on úsh negizgi prınsıpinen bastaý alatynyn bol­jaý­ǵa bolady. Endeshe, o bas­ta-aq Amerıkanyń negizin qa­laýshy «tańdaýlylardyń» jebireılerge qyzmet etken­digin baıqaımyz.


Jebireıler Táýratta aıtylǵandaı, Jer júzine túgel ıe­lik etetinine senedi. Olar­dyń túsiniginshe, bul úshin Ǵıbadat taýynda úshinshi hram turǵyzylýy tıis. Ierýsa­lımdegi (Qudys) bul qasıetti orynda bir-birinen qol sozym jerde álemniń eń basty úsh dini – musylman álemindegi úshinshi qasıetti oryn – ál Aqsa meshiti, hrıstıan­dar­dyń kıe tutar orny – Isa paıǵambardyń denesi jer­lengen jer – Qudaı qabiri hramy, ıýdeılerdiń qa­sıetti orny – Kóz jasy qabyrǵasy (Ste­na Placha) ornalasqan. Bul qasıetti oryndar – Iz­raıl-Palestına shıelenisiniń eń bir asqynǵan syrqaty. Sol sebepti Ierýsalımde jańa­dan hram sa­lý Úshinshi dú­nıejúzilik soǵysqa alyp kelýi ábden múmkin. Degenmen dál osy orynda úshinshi hram qalaı da jańadan boı kó­terýi tıis. Iýdeılerdiń negizgi armany – osy. 1968 jyly AQSH palestınalyqtardan hramdy qalpyna keltirý qu­qyn 100 mıllıon dollar­ǵa sa­typ alýǵa tyrysqany da son­dyqtan. 
 

Hadıske súıenip aıtyla­tyn áńgimeler boıyn­­sha, kókten Isanyń túsýi, jerden Mádiniń shyǵýy jáne Tajal­dyń paıda bolýy bir mezgilde bolatyn áreketter. Jáne Taja­ldyń óte qupııa túrde áre­ket etetini aıtylady. Sondyqtan kóptegen dinı zertteý­shiler men sarapshy­lar Tajaldy masondardyń is-áreketimen baılanys­tyrady. Bıblıada aıtyla­tyn jeti basty, on múıizdi alyp qyzyl aıdahardy «Úlken jetilik» deýshiler bar. Qa­zir «Úlken jetilikke» ále­mniń ekonomıkalyq ja­ǵynan damyǵan elderi – AQSH, Japonıa, Germanıa, Fransıa, Ulybrıtanıa, Ita­lıa, Kanada kiretini belgili. 
 

Aqyrzamannyń qashan bo­latyny bir Allaǵa ǵana aıan. Degenmen álemdegi barlyq dinı qaýym aqyrzaman ja­qyn­daǵanda paıda bolatyn Tajaldyń qaı jerden shyǵa­tynyn izdestirýde. Sheıhtar­dyń aıtýynsha, uzyn boıly, qyryq jastaǵy ımam Mádi Mekke qalasynan shyǵady. Onyń kelbeti Paıǵambardyń kelbetin eske túsiredi. Osy uly oqıǵaǵa oraı Ramazan aıynda Kún men Aıdyń tu­tylýy baıqalady. Mádi Sırıaǵa baryp ornalasady. Bar­lyq Islam memleketteri onyń tóńiregine birigedi. Osy oqıǵadan keıin tańǵy namaz aldynda Kókten Isa paıǵa­mbar túsedi. Mádi oǵan jama­ǵa­tqa ımam bolýdy ótinedi. Ol bas tartyp, sapqa Mádiden keıin turady. Osy ýaqta Ta­jal paıda bolady. Ja­ma­nshylyq bastalyp, jama­ǵattyń birazy qorqynyshtan Ta­jaldy qudaıdaı kóredi. Biraq sońynda Isa paıǵambar Tajaldy óz naızasymen qazirgi Palestına jerinde óltiredi delinedi. Osydan keıin beıbitshilik ornap, álemdi musylmandar bıleıdi. Qazir álemde bastalǵan jahandaný men ǵalamdyq sıpat alǵan terorızmge qarap «Tajaldyń ýaqyty bastaldy, ol álemge keldi jáne ǵalamdyq prosesterdiń bárin sol basqarýda» deıtinder­diń sany kúnnen-kúnge kó­beıip keledi.

Tóreǵalı Táshenov

Qatysty Maqalalar