«Jastar B.Momyshulynyń ómiri men shyǵarmashylyǵymen tanys emes»

/uploads/thumbnail/20170709234742324_small.jpg

«Óleńge árkimniń-aq bar talasy,

Sonda da solardyń bar tańdamasy.

İshi altyn, syrty-kúmis sóz jaqsysyn

Qazaqtyń kelistirer qaı balasy» - dep Abaı atamyz jyrlaǵandaı, óleńmen ózgeshelený qıyn. Talasqanmen, topty jaryp, tańǵaldyrý taǵy bar...

     OL KİSİ - talaıdyń biri emes, tańdamasy. Onyń óleńderiniń  boıaýy bólek. Oqyrmandary Muqaǵalıdiń jalǵasy sanaıdy. Sol úshin de ár jyryn jattap oqıdy. Ǵalamtormen ǵalamdy almasa da, poezıa janashyrlarynyń júregin aldy. Bizdiń aıtyp otyrǵanymyz – óleńimen ómirge qushtar qylyp, jyrylarymen jiger syılap júrgen Bek Jylqybaev aǵamyz.

Esimińizdiń ereksheligine toqtalsańyz?

Esimimdi ákem men aǵam qoıǵan. Ákemniń esimi – Nurbek, aǵamnyń esimi – Bekzat. Ákemniń «Nur»-yn, aǵamnyń «Zat»-yn alyp tastapty. Ekeýi de bul ómirden ótip ketti.

Aqyndyq ónerińizdiń órnegi ózgeshe...Oqyrmandaryńyz Muqaǵalı atamyzdyń  jalǵasyna sanaıdy. Sóz zergeri Isa Baızaqov atamyzǵa aqyndyq óner uıqydaǵy kezinde qonǵan degen derekter aıtylady. Siz aqyndyqqa qalaı keldińiz?

Jylqybaıdyń júregi...

Esimde áli,

Qarasazdaǵy dıirmen.

Sý soqqan barlyq tastardy urshyq úıirgen.

Esimde bári...

Jylqybaı qarttyń úıi de,

Ózi de, dıirmeni de,

Appaq tozańǵa kıingen.

Saqaly da appaq,

Murty da appaq,

Bári appaq,

Mektepten shyǵyp, jińishke sýdan ári attap,

Jylqybaı qartqa ketetin edi jetimder

Ózegi talyp,

Ash laqtardaı jalaqtap.

Ortan jilikteı,

Temekisin qart oraıtyn,

Oraıtyn-daǵy, bir-birlep bizdi sanaıtyn,

Sanaıtyn-daǵy, qoınynan alyp kúlshesin

Tepe-teń bólip,

Kúrsinip, uzaq qaraıtyn.

...Sý dıirmendi,

Áketken munan kim ediń?

Aýylǵa barsam, aınalyp ornyn júremin, júremin.

Qaıteıin endi,

Osynda máńgi saqtasa,

Artynda qalǵan Jylqybaı qarttyń júregi... (s) Muqaǵalı Maqataev

       Muqaǵalı Maqataevtyń atama arnaǵan óleńi. Negizi aqıyq aqyn M.Maqataev ta atam, elimiz bir. Jalǵasymyn deıtindeı  keremet dúnıe áli jazbadym. Ózimdi aqynmyn dep sanamaımyn. «Aqyn» degen atty halyq beredi. Men sıaqty bir-eki óleń jazyp shyqqandar ózin aqynmyn

 dep aıtýǵa qaqysy joq.

Shyǵarmashylyǵyńyzdyń shyńy dep baǵa beretin týyndyńyz?

Ura berseń,

Ulyń seniń – jasqanady,

Jasqanshaqty – basynady  basqalary.

Qol kótermeı – tárbıeleseń aqyl aıtyp,

Aqylymen, erteń eldi – basqarady.

Ala bilsin, ómirinen bar tynysty,

Úırete tús:

Sabyr, shydam, talpynysty.

Eń bastysy – ımanyna kóńil bólgin,

Óssin deseń, óz urpaǵyń jarqyn, kúshti...

Eńbegimen, júrsin ulyń baǵa alyp,

Aqyl-oımen, ózgelerden daralanyp.

Kóterilse ózindeıdi baǵalaıdy,

Otyrmaıdy: para berip, para alyp...

Iá, ózim shyǵarǵan osy óleńimniń asty-ústine Baýyrjan Momyshuly jazǵan dep qoıypty. Shyǵarmashylyq shyńym deı almaımyn, biraq qýandym. Bir shetinen uıaldym. Jastarymyz kitaptardyń betterin ashpaıdy, Baýyrjan Momyshuly  atamyzdyń ómirimen, shyǵarmashylyǵymen tanys emes. Oqymaıdy, qyzyqpaıdy.

«Bilim oqýmen kelgenmen, danalyq tájirbıemen keledi». Al tájirbıeniń eń úlkeni  - taıaq jeý deıdi. Ómirden taıaq jegen kezderińiz..?

Kóp qoı, eń ókinishtisi sol: taıaq jegen soń baryp basymyzǵa jetedi.

Aqyndyq shyǵarmashylyǵyńyzda jetken jetistigińiz. Óleńińizdiń sizge bergen qandaı jemisi boldy?

Aıtysker emespin, anaǵan-mynaǵan maqtaý, arnaý arnamaǵan ekenmin, jaǵympazdanatyn adam emespin. Jetistigim joq, jemis úshin jazbaımyn.

Qazir qandaı salada jumys atqarasyz. Bolashaqta sizdi qaı saladan kóre alamyz?

Qazirgi jumysymnyń da óleńge túk te qatysy joq. Bolashaǵymdy bir ALLA biledi.

Jyrlaryńyzben oqyrmanǵa ne aıtasyz?

Motıvasıa bergim keledi.

«Kóńiline qyraý qatyp, erimegen,

Oýý, balaqaı,

Kel oınashy menimenen.

Tapsyrmamdy oryndasań oıyndaǵy,

Tynyshúıiń kútip tur seni degen.

Oýý, balaqaı,

Kel oınashy,  menimenen»- dep jyrlaǵan ekensiz. Balalyq shaǵyńyzdyń bal kúnderine sholý jasap, ádemi estelikterińizdi eske alyp bizben bólisseńiz?

Balalyq shaǵym el qatarly  óte qyzyqty ótti. Qazirgi zamannyń balalaryna qaraǵanda bizdiń balalyq shaǵymyz erekshe. Tań atqannan kesh batqanǵa deıin oıyn. Kósheden úıge kirmeıtinbiz. Al, qazir kerisinshe úıden kóshege shyqpaıdy.       Sol úshin ishim ashıdy.

Aqynnyń qarýy – óleńi. Ómirlik ólshemi bar óleń jazý úshin shabytty neden alasyz? Ár týyndyńyzdyń taǵdyrly tarıhy bar ma?

Shabyt ózi keledi. Óleńderdi keıde ózimdi jubatý úshin jazamyn. Keıde oqyrmannyń suranysy boıynsha.

 Negizi motıvasıaǵa kóp kóńil bólemin.

 

Óleńderińizdiń órnegin súıip, ómirlerine azyq qylyp júrgen oqyrmandaryńyzǵa aıtar jyly lebizińiz?

Ár adamnyń taǵdyry, ómirge degen kózqarasy ártúrli. Internette ósken bala men úıde ósken balanyń da oıy ekitúrli bolady. Óleńdi árkim ózinshe qabyldap, ózine keregin alady. Oqyrmandaryma tek sáttilik tileımin. Eshqashan qıyndyqqa moıymaı, syndarǵa synbaı, sabyrly júrse eken deımin. Maǵan kóp adam habarlasady, óziniń jaǵdaıyn, turmys-tirshiligin aıtady. Men shyǵarǵa jol kórsetpesem de sabyrǵa shaqyramyn. Raqmet sizderge, oqyrmandarym.

Suqbattasqanyńyz úshin raqmet! Oıly óleńderińiz oqyrmandaryńyzdyń júreginen oryn ala bersin!

Cuhbattasqan: Nargız Eres

 

 

 

 

 

 

 

     

Qatysty Maqalalar