Abý Djaafar maǵan ómirde qalaı tabys tabatynyn maqtanyshpen aıtty.
Ol sharap shyǵaratyn zavodta jumys istedi. Sosyn adam tánin saýdalaıtyn adamdarmen kezdesti. Osydan bastap onyń qyzmeti ashynǵannan óz dene múshelerin satýǵa daıyn adamdardy tabý jáne Sırıa men Lıvannan aǵylǵan bosqyndar oǵan úlken múmkindik týdyrdy.
«Iá, men adamdardy paıdalanamyn», -deıdi ol sol kezdegi týǵan Sırıasyndaǵy adamdardyń ońaı ólip ketetinin eske ala otyryp. Onyń aıtýy boıynsha, dene múshesin satý olardyń ótkergen sumdyqtarynyń qasynda túk emes.
Ol: «Men olardy paıdalanamyn, olar bolsa osydan paıda tabady», - deıdi.
Onyń keńsesi Beırýttyń ońtústigindegi halyq tyǵyz ornalasqan aýdannyń tozyǵy jetken ǵımaratynda. Bólmede tot basqan eski jıhazdarmen birge, árbir buryshta buıra totyqustar bar torlar ornalasqan. Onyń aıtýyna qaraǵanda, sońǵy 3jylda ol , bul jerde 30 bosqynnyń dene múshesin satýdy uıymdastyrypty.
«Ádette búırekti kóp suraıdy, alaıda men basqa dene múshelerinde taba alamyn»,-deıdi Djaafar.
«Bir kezderi menen kóz suraǵandar bolǵan , jáne men óz kózderin satýǵa daıyn klıentti taptym. - Birinshi kózdi sýretke túsirip alyp ony whatsaap arqyly satyp alýshyǵy jiberip rastattym,sosyn ony jetkizip berdim ».
Ol jumys isteıtin jińishke shaǵyn kósheler bosqyndarǵa toly. Shamamen Lıvandaǵy árbir tórtinshi adam kórshi Sırıadan qashyp kelgender.
Olardyń kóbisi Lıvan zańy boıynsha jumys isteı almaıdy. Kóptegen januıalar sońǵy demmen zorǵa ómir súredi.
Olardyń eń jankeshtileri Sırıada bosqyn bolyp eseptelgen palestınalyqtar. Sol sebeptide BUU-nyń bosqyndarmen aınalysatyn agenttigi olardy Lıvanda zańdy túrde tirkeı almaǵan.Jáne olarǵa lyq toly lagerlerde turýmen birge óte tómen deńgeıdegi gýmanıtarlyq kómek qana kórsetiledi.
Sırıadan 2015 jyldyń mamyrynan beri kelgendermen lıvan bıliginiń BUU-nan bosqyndardy tirketpeýge berilgen ótinishi olardyń jaǵdaıyn qatty aýyrlatty.
«Bosqyn dárejesin almaǵandarǵa bul jerde óte qıyn, olar sharasyz. Ózderiniń dene múshelerin satýdan basqa amaldary joq . Olar bárinen bezip ketkender», -deıdi Abý Djaafar. Keıbir bosqyndar negizinen balalar, olar kóshede qaıyr tileıdi. Kishkentaı er balalar aıaq kıim tazalaıdy, keıbireýleri keptelistegi kólikterdiń arasymen maılyq, saǵyz satýmen aınalysady nemese bala eńbegin paıdalanýdyń qurbany bolady. Al basqalary jezókshelikke salynady.
Biraq dene múshesin satý birden kóp aqsha tabýdyń jalǵyz joly deıdi.
Abý Djaafar dene múshesin satqysy keletinderdi taba salysymen, belgilingen kúni olardy kózderin baılap qupıa orynǵa aparady.
Keıde dárigerler aldyn ala donorlarǵa bazalyq qan saraptamasyn jasaý úshin, otany ýaqytsha salynǵan jyljymaly klınıkalarda jasaıdy.
Ol: «Ota bite salysymen, men olardy qaıta úılerine jetkizemin», - deıdi.
«Men olarǵa bir apta boıy jibi alynǵansha qaraılasamyn, jibi alynǵan soń bizdiń olarda sharýamyz joq,-dep jalǵastyrady Djaafar. - Olar óle me, joq pa, maǵan negizi bári bir. Qalaǵanymdy aldym.Olar ári qaraı ne isteıdi onda meniń sharýam joq, eń bastysy klıent óz aqshasyn alsa boldy.
Onyń eń sońǵy klıenti ákesimen aǵasynyń óliminen keıin Sırıadan bosyp kelgen 17 jasar bala.
Ol bala Lıvanda 3 jyldan beri turady. Jınalǵan qaryzben jumystyń joqtyǵynan anasymen otbasyndaǵy 5 ápkeli-sińlili baýyrlaryn asyraýǵa múmkindigi bolmady.
Sol úshinde Abý Djaafardyń kómegine júginip oń jaq búıregin 8000 dollarǵa satýǵa kelisti.
Otadan keıin eki kún ótken soń, qabyldaǵan dárilerine qaramastan oǵan qatty aýyr boldy. Ol tozyǵy jetken dıvanda birese otyrýmen, birese turýmen boldy. Onyń júzi azaptan shyqqan terden jarqyrap turdy. Al tańylǵan jerinen qan aqty.
Abý Djaafar sońǵy isinde neshe alǵanyn aıtýdan bas tartty.Onyń aıtýy boıynsha, satyp alýshylardyń dene múshelerdi odan ári qaraı ne isteıtinin bilmeıtin kórinedi. Múmkin shetelge áketedi dep oılaıtynyn aıtty.
Taıaý shyǵystaǵy dástúrli jáne dinı qatynastardyń áserinen transplantasıa úshin donorlyqqa dene músheler jetispeıdi, jáne kóp otbasylar ólgenderdi birden jerleýdi jón kóredi deıdi ol.
Biraq Abý Djafaar Lıvanda ózi sıaqty kem degende 7 adam baryn rastaıdy.
Ol óz sózinde: «Bıznes damýda, jáne damylsyz ósýde. Sırıadaǵy mıgrasıalyq tolqynystan keıin, Lıvanda suranys artty»,-dep aǵynan jaryldy.
Ol óziniń zań buzyp júrgenin biletin kórinedi, alaıda bılikten qoryqpaımyn deıdi. Onyń uıaly telefonynyń nómiri úıiniń mańyndaǵy qabyrǵada balondy syrmen jazylǵan.
Ony óz aýdanynda bári syılaıtyn jáne qorqatyn kórinedi. Onymen bástesýge nemese qaljyńdasýǵa eshkimnin júregi daýalamaıdy eken.
Biz onymen sóılesken kezde onyń búıirinde tapansha boldy.
«Men nemen aınalysyp júrgenimdi bilem zańsyz, biraq adamdarǵa kómektesip júrmin»,-deıdi ol.
Djaafar : «Men bylaı oılaımyn.Klıent bul aqshalardy ózi jáne otbasy úshin jaqsy ómir súrýge jumsaıdy.Ol adam kólik satyp alyp, taksı júrgizýshisi bola alady.Tipti basqa qalaǵa kete alady», - deıdi.
Onyń aıtýy boıynsha zań onyń qaptalynan kelmeıtin kórinedi.Dál osy zań- adamdardy kedeı qylyp, olardy jumys pen kómekten shekteıdi deıdi.
«Men eshkimdi ota jasatýǵa májbúrlemeımin, tek ótinishteri boıynsha kómek kórsetemin»,-dedi ol.
Ol shylymyn tutatyp turyp, sál qasyn tikireıtip: «Kózińizdi neshege baǵalaısyz dep surady».
Abý Djaafar,bul - onyń búrkenshik aty.Ol bı-bı-sı-ge anonımdi túrde suhbat berýge kelisken.
Aýdarǵan:Arafat Derbesuly
