"Qazaq memleketine - 550 jyl" shyǵarmashylyq báıgesine!!!

Uly bop kók táńirdiń  sanalatyn, Oryndap sol táńirdiń amanatyn. Máńgilik El bolýdy murat etip, Býmyn qurǵan  Túriktiń qaǵanatyn.   Jaýlaryn aıbarymen  aljastyrǵan, Býmyn isin İstemis jalǵastyrǵan. Toz-toz bolǵan halyqtyń basyn qosyp, Uly Túrik qaǵanatyn zańdastyrǵan.   Armandap Túrik elin baı bolsyn dep, Tórt túligi  ámánda saı bolsyn dep. Halqynyń kıimi kók, qaryny toq, Eli beıbit, kóńili  jaı bolsyn dep.   Sol úshin uzaq túnder uıyqtamaǵan, Qara bastyń qamyn esh qunttamaǵan. Batyr babam  Kúltegin, Tonykókter, Joryqtarda tamshy sý  urttamaǵan.   Túrik jurty osylaı ósip-óngen, Yntymaǵy jarasyp jaýdy jeńgen. Bılik- taqqa talasqan aǵa-baýyr, Aqyry  Qaǵanatty eki bólgen.   Kezinde jarty álemdi bılep turǵan, Birligine basqalar quldyq urǵan. Ydyrap Uly túrik qaǵanaty, Rý-taıpa ózinshe handyq qurǵan.   Aıyrylyp aıbyndy túr  kelbetinen, Bóri jep bólingendi  ár  shetinen. Joıyldy Shyńǵys hannyń joryǵynda, Qalalar Otyrardaı  jer betinen.   Túriktiń bir butaǵy qazaq edi, Qaısar minez ór edi, ǵajap edi. Jánibek, Kereı handar basyn qosyp, Ómirge kelgen edi  Qazaq eli.   Altaımen Atyraýdyń arasynda, Jetisý, Jeti ózenniń saǵasynda. Birigip Uly, Orta, Kishi júz bop, Handyq qurdy qazaq óz dalasynda.   Alaıda iritki túsip arasyna, İni ketti baǵynbaı aǵasyna. Jaýlary muny utymdy paıdalanyp, Qazaqtyń basyp kirdi dalasyna.   Jońǵarlar qyryp-joıyp qazaq elin, Jaýlap aldy shuraıly biraz jerin. Elin qorǵap jan berip jan alysty, Qıan keski soǵysta  talaı erim.   Jaý qolynda kúń bolyp arý qaldy, Jaý sońynda kúl bolyp  aýyl qaldy, Mıllıonǵa  azaıyp qazaq sany, Keýdede shyqpaǵan qur  jany qaldy.   Joıylyp ketpeý jolyn tańdaý qaldy, Urpaqqa  «Elim-aılap» arnaý qaldy. «Birligi bekem qazaq el  bolsa» dep, Abylaıdan amanat, arman qaldy.   Arystandaı alysyp jaýyn qurtty, Aqyry saqtap qaldy jer men ultty. Qansyraǵan  qazaǵym amalsyzdan, Bodan bop Reseıge tize búkti.   Baǵynshty bop  kazak-orystarǵa, Bekinister salyndy qonystarǵa. Han bılegen keshegi qazaq eli, Bólindi gýbernıa, bolystarǵa.   Alashtyń erkin ósken  rýhy ólip, Qamytyn bodandyqtyń kıdi kónip. Kelisip Reseımen kórshi Qytaı, Syrtynan qazaq elin aldy bólip.   Osylaı qazaq eki elde qaldy, Bólinip ata-qonys jer de qaldy. El qorǵaǵan erlerdiń basy jatqan, Jat qolynda quba jon, bel de qaldy.   Aǵaıyn-týys qaldy ajyrasyp, Basqanyń qol astynda zar jylasyp. Qosyla almaı eki elde qalyp qoıdy, Keshegi sóz baılasqan eki ǵashyq.   Tıimdi boldy jatqa bólingeni, İrgesi tutas eldiń sógilgeni. Eshkimde bodan eldi aıamady, Beınettiń sheti-shegi kórinbedi.   Otarlaý bir sátkede basylmady, Halyqtyń sory múlde ashylmady. Kenesery, Isataı, Mahambetteı, Eńiregen erlerdiń basyn aldy.   Bastan keship kemsitý, mazaqtardy, Qaıran elim kórdi san azaptardy. Qazaqty  kópe kórneý «Kırgız» atap, Aty-zaty  óshýge az-aq qaldy.   Jabaıyǵa jatqyzyp  dúıim jurtty, Danagóı jaqsylardyń  kózin qurtty. Mal ornyna maıdanǵa  qazaqty alý, Jóninde aq patshadan jarlyq shyqty.   Bul sheshim tuz sepkendeı jarasyna, Halyqtyń  oq bop tıdi sanasyna. Torǵaıdan bastaý alǵan  kóterilis, Qazaqtyń tez tarady dalasyna.   Keýdesi ar-namyspen toly kekke, Burq etken ashý-yza aınaldy órtke. «Attandap» atqa qonyp ashynǵan jurt, Qylyshpen qarsy umtyldy zeńbirikke.   Myltyqpen zeńbirikten oq borady, Qyrylǵan  halyqty eshkim joqtamady. Qazaqtyń dalasynda tutanǵan órt, Aqyry Reseıdi otqa orady.   Boıalyp qyzyl qanǵa taýmen tasy, Ózen bop aqty qanmen kózdiń jasy. Qolyna qarý alyp jumysshy tap, Qulatty ústem tapty oırandy sap.   Aq patsha aqyrynda taqtan tústi, Orystar aq-qyzyl bop qyrylysty. Keń baıtaq Reseıge syıysa almaı, Qazaqty qos ókpeden kelip qysty.   Qarý ap kedeı baıǵa qarsy shyqty, Mánisin bireý uqpaı bireý uqty. Bólinip eki tapqa tutas halyq, Bir qazaq,  bir qazaqtyń kózin qurtty.   Aýqatty maly barlar shekara asyp, Jan baǵyp týǵan jerden bosty qashyp. Jartysy toz-toz bolyp jolda ólip, Jattan pana izdedi aryp-ashyp.   Kete almaı keıbireýi tastap eldi, Qıa-almaı  panalady týǵan jerdi. Tárkilep, malyn-múlkin tartyp  alyp, Qazaqtyń teń jarymy ashtan óldi.   Qan sasyp keń dalanyń quty qashty, Qyzyldar aıamady kári- jasty. Halyq qamyn oılaǵan zıalyny, «Halyq jaýy»- dep ustap, atyp-asty.   Kóndigip taǵdyr salǵan úlesine, Dármensiz boldy  qazaq kúresýge. Asty-ústi baılyq toly baıtaq dala, Aınaldy halyqtardyń túrmesine.   Fashıser qapylysta soǵys ashyp, Odaqtyń teń jarymyn aldy basyp. Qazaqtyń qyzdarymen jigitteri, El qorǵaýǵa attandy jantalasyp.   Sum soǵys talaı jannyń jolyn kesti, Sábıler ata-anasyz  jetim ósti. Mıllıondaǵan azamat  múgedek bop, San  myńdaǵan otaýdyń oty óshti.   Óksigi elmen jerdiń  basylmady, Halyqtyń kózi sordan ashylmady, Moskva-Berlınniń arasynda, Tórt júz myńdaı qazaqtyń basy qaldy.   Jeńis keldi bozdaqtar qanymenen, Qıylǵan qyrshyn jastyń janymenen. Qazaǵym talaı ultty panalatty, Bólisip qolyndaǵy  barymenen.   Teń jarymy  soǵyspen ashtan ólip, Alash jurty azaıdy sany kemip. Ortalyq basqalardy alyp kelip, Keń dalaǵa qaptatty «Tyń ıgerip».   Jyrtqandy qara jerdi jeńis kórdi, Eshkim de  baıyrǵy ultpen kelispedi. Qıratyp ata-baba mazarlaryn, Zıratyn traktormen tegistedi.   Jabylyp ulttyq mektep, synyptary, Qoǵam bop orys tilin ulyqtady. Eskiniń qaldyǵy dep ysyryp sap, Qazaqtyń  salt-dástúri umyt qaldy.   Elime bul bir qıyn zaman boldy, İshkeni iriń, jegeni qaram boldy. Abaı týǵan qasıetti Semeı jeri, Atom bomba synaıtyn alań boldy.   Jarylǵan bomba áseri boldy qatty, Sol mańda  tirlik bitken  ólim tapty. Zardabynan  maqulyqqa uqsaıtuǵyn, Jarymjan bala  ómirge kelip jatty.   Qazaq úshin qasiretti muńǵa aınalyp, Aral sýy tartyldy qumǵa aınalyp. Shólde qaldy bir tamshy sýǵa zar bop, Teńizdiń jaǵasynda turǵan halyq.   Qosaqtap  bir júıege júzdeı ultty, Dástúrin, tilin,  dinin túgel qurtty. Qarsy kelgen kim bolsyn ımperıa, Kózin joıyp túrmemen kórge  tyqty.   Osylaısha jylystap jyldar ótti, Qıyn-qyspaq, san aýyr syndar ótti. Otarshyldyq, ozbyrlyq aqyrynda, Jeltoqsan kóterilisine kelip jetti.   Shegine jetip kórgen mazaǵynyń, Súıeginen ótip tartqan azabynyń. Ortalyq sheshimine qarsy shyqty, Jastary urandatyp qazaǵymnyń.   Túnerdi Almatynyń aspany da, Kúńirendi  Alataýdyń tastary da. Qursanǵan qarýly ásker qarsy turdy, Alashtyń órim taldaı jastaryna.   Kompartıa nıeti boldy málim, Ultshyl dep bar qazaqqa tókti kárin. Qara kóz ulmen qyzdy qanǵa boıap, Uryp-soǵyp túrmege japty bárin.   Azattyq, bostandyq bop urandary, Keýdesin tósedi oqqa ulandary. Qarýsyz jastardy jaý jeńgenimen, Ult namysyn,  rýhyn jyǵa almady.   Domalap ıyǵynan erdiń basy, Kólkidi kóldeı bolyp kózdiń jasy. Shyqqan jan, kıeli qan jibersinbe, Sógildi ımperıa qabyrǵasy.   San ǵasyr bodan bolyp tartty azap, Kirme bop óz jerinde kórdi mazaq. Sondada jeltoqsannyń yzǵarynda, Alaýyn azattyqtyń jaqty qazaq.   Úzilip bodandyqtyń temir tory, Egemendikke elimniń jetti qoly. Azattyq , táýelsizdik alsadaǵy, Aq tuman basqan alda jatty joly.   Kelimsekter kóligine júgin artyp, Tarıhı otanyna kóshti qaıtyp. Keıbireýi úı ishinen úı tikpek bop, Ártúrli sandyraqty júrdi aıtyp.   Bireýler jantalasty jan taba almaı, İsher as, kıer kıim, mal taba almaı. Pysqaılar búlingendi bólip jese, Qara tobyr taryqty  nan taba almaı.   Kórshiles kóp elderde búlik shyǵyp, Qyrqysty birin-biri tunshyqtyryp. Janǵan otqa maı quıyp syrtqy dushpan, Arazdyqty kúsheıtti ýshyqtyryp.   Qurdymǵa eski júıe  qulap jatty, Halyqty senimsizdik turalatty. Búldirmeı saqtap qalý synǵa tústi, Qazaqstan atty alyp ǵımaratty.   Bir arqanǵa baılanǵan jurt keshegi, Jol tappaı kezip ketti ár kósheni. Tarıh tolqynynan týyp shyqty, Ǵasyrlar toǵysynda ult kósemi.   Halqyna jón kórsetip  tıanaqty, Jol salyp asýlardan qıalatty. Aıtqan sózin dáleldep isimenen, Kóńilge senimdilik uıalatty.   Buzylǵanda Keńestiń tas qamaly, Eshkimdi ol úıindige tastamady. Máńgige  jaýyp Semeı polıgonyn, Kóshirdi Saryarqaǵa Astanany.   Halqynyń kókeıdegi syryn uqty, Bekitti shekarasyn ishki-syrtqy. Qıyn-qystaý kezeńnen alyp shyqty. Qanattyǵa qaqtyrmaı júzdeı ultty,   Araldyń sýy toldy arnasyna, Dıqannyń dán quıyldy qambasyna. Qandastar tozyp ketken elge oraldy, Óziniń atameken ordasyna.   Sátterde synaq túsken erbasyna, Qaltqysyz sendi halqy Elbasyna. Jumylǵan judyryqtaı erdi artynan, Bekinip birge bıik beldi asýǵa.   Armany júzege asyp babalardyń, Rýhy asqaqtady danalardyń. Esimi  qaıta qaýyshty urpaǵymen, Naqaqtan sháıit bolǵan aǵalardyń.   Amanaty  Abylaıdyń oryndaldy, Álemge qazaq eli moıyndaldy. Tili, dini, dástúri halqymyzdyń, Tórinen laıyqty oryn aldy.   Órkendep  alǵa basty Qazaqstan, Baq qusy qaıta qondy qoldan ushqan. Qýatty, berekeli , beıbit elmen, Sanasatyn boldy endi dos pen   dushpan. *** Kók aspan túsindeı jelbirep baıraǵy, Bir múdde, bir maqsat  aldyna qoıǵany. Kók túrik otany búgingi qazaqtyń, Táýelsiz Máńgilik el bolý armany.                               Muhıt Jaqsylyquly Pavlodar qalasy