Qazaqstanǵa óziniń ulttyq ıdeologıasy qajettigi týraly áńgime talaı jyldan beri aıtylyp keledi. Ásirese sońǵy jyldary bul máseleni qozǵaý trendke aınaldy. Áleýmettik jeliden bastap, respýblıkalyq gazet-jýrnal betterinde osyǵan qatysty júzdegen materıal jarıalandy. Qoǵam óz ıdeologin izdeýmen aınalysa bastady. Kóptegen destrýktıvti kúshter bul múmkindikti paıdalanyp qaldy. Osylaısha ''ıdeologtar'' qaptap shyǵa keldi. Ár kimde óz ''ıdeology'' paıda boldy. Ideologıalyq vakým jaǵdaıynda bul qalypty qubylys.
Qazaqstan Respýblıkasynyń ıdeologıalyq qyzmeti sońǵy bes jyl ishinde álsirep, memlekettiń basty ıdeologıalyq shtaby statýsynan aırylǵan bolatyn. Onyń basty sebebi — ıdeologıalyq qyzmet memlekettik múddeni qorǵaýǵa qabiletsizdiginde edi. İshki saıasatqa jaýapty bolǵan joǵarǵy laýazymdy shendiler memlekettik múddeni qorǵaý turmaq, prezıdenttiń baıandamalaryn daıyndaýǵa shamalary áreń keletin. Ol týraly birneshe jyl buryn prezıdent ákimshiligi jumysy boıynsha ótken jınalystyń birinde Elbasy: «Baıandamalar tezısteri óte saýatsyz, birneshe bólim daıyndaýmen aınalysady. Sońynda búkil materıalmen tanysyp, baıandamalardy ózime jazýǵa týra keledi. Ondaı bolsa apparat ne úshin qajet?!» dep, synǵa alǵany belgili.
Memlekettiń ishki saıasatyn baqylaý shtabynda qarapaıym ǵana jumysty júrgize almaı, saıası-ıdeologıalyq jumysty osyndaı jaýapsyz, sheteldiń múddesine qyzmet etken sheneýnikter atqarǵany sońǵy birneshe jylda oryn alǵan kóptegen daý janjaldarǵa, eń belgilisi ''jer daýy'' sıaqty óreskel qatelikterge alyp kelgen bolatyn. Ideologıa ózine degen nemquraılyqty, júıesizdikti, tıanaqsyzdyqty keshirmeıtinin tarıh aıqyn dáleldedi. Aqparattyq qaýipsizdik saqtalmaı, dinı ahýal ushyǵyp, opozısıamen jumys júrgizýdiń ornyna repressıalyq quraldar qoldanylyp, áleýmettik-ekonomıkalyq problemalar saıasılanyp ketýge jaǵdaı jasaldy. Qazaqstannyń ishki saıasaty daǵdarys jaǵdaıynda jaqyndap keldi. Ideologıalyq qyzmet ózi daǵdarys jaǵdaıyna negiz jasap, daǵdarysta jumys istedi. Memleket ishki saıasatynyń daǵdarysy kóptegen problemalarǵa jol ashty.
Qordalanyp qalǵan ıdeologıalyq kúrdeli máseleni sheshýdi Prezıdent óz qolyna aldy. Elbasy alǵa qoıǵan mindetterdi júzege asyrýdy Marat Tájınge júktedi. Marat Muhanbetqazyuly memleketimizdiń ishki-syrtqy saıasatynyń arhıtektorlarynyń biri. Memlekettik saıasatty júzege asyrýda aldyna jan salmaıtyn memleketshildik qasıeti zor tulǵa. Nursultan Nazarbaev 2001 jyly Marat Tájındi UQK basshy etip taǵaıyndaǵan kezde, ol týraly bylaı degen bolatyn: «Bizge memlekettiń qaýipsizdik máselelerin jańa jaǵdaıda qalyptastyrý kerek. Sol úshin Tájındi taǵaıyndadym. Tájın Qazaqstannyń ishki-syrtqy saıasatyn biletin, bilimi tereń, apparatta istegen adam. Ulttyq qaýipsizdik salasyn reformalaı alady». "Tájınniń reformatorlyǵy, qazaq tarıhyn, ádebıetin, mádenıetin, dala fılosofıasyn túsinip óte názik dúnıemen jumys jasaı bilýi qazirgi kezde óte sırek kezdesetin qasıet."
Salystyrmaly qysqa ýaqyt arasynda eldiń ishki ıdeologıalyq, aqparattyq saıasat salasyn oryn orynǵa qoıyp, jańa ıdeologıalyq jospardy qurdy. Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamaly maqalasy negizinde týyndaǵan meta ıdeologıalyq konsepsıa, memleketshildik baǵyttaǵy sońǵy mańyzdy ári jaǵymdy jańalyqtar Tájın myrzanyń saıası tehnologıalarynyń nátıjesi ekeni jasyryn emes. «Qazaqstannyń eń myqty saıası tehnologtary az ǵana tulǵalardan turady. Birinshi orynda prezıdent Nazarbaevtyń ózi bolsa, ekinshi orynda Tájın» degen tezıs otandyq saıasattanýshylarymyzdyń naqyl sózine aınalǵan. Bul turǵyda, Sovet odaǵynda KPSS bas hatshysynan keıingi memlekettik saıası bıliktegi ekinshi adam — ıdeologıa boıynsha hatshy bolǵany kóp nárseni ańǵartady.
Marat Tájın atqaryp jatqan búgingi jumys: Prezıdent qurǵan memlekettik saıasatty myqtap ustanyp, kezeń-kezeńmen júrgizýdiń mehanızmderin iske qosý. Jyl basynda Prezıdent Nazarbaev Tájındi Prezıdenti Ákimshiligi Basshysynyń birinshi orynbasary qyzmetine taǵaıyndaǵan kezde, koǵam da, sarapshylar da bul sheshimdi quptap, oryndy baǵasyn bergeni esimizde. Búgingi kúni sol úmit aqtalyp jatqanyna kýámiz. Marat Tájın Qazaqstannyń ishki saıasat kýratory, ıdeology bolyp taǵaıyndalǵanyna az ýaqyt qana bolsa da, úlken jumys atqarylyp, josparǵa sáıkes júzege asýda. Osy jyl profesor Tájınniń ádisteri ulttyq múddeni qorǵaý men memlekettik saıasatty kúsheıtý logıkasynda qoldanys tabady dep aıtýǵa tolyq negiz bar.
Nurǵalı Nurtaı
