Bóri ene

/uploads/thumbnail/20170708170450421_small.jpg
Bóri ene (tolǵaý) Tarıhtyń sógildi me kóbesi, Qara ormannyń qaıda tegi osy? Kók túrikti kók bórisi emizgen, Deıdi halqym jer osy. Aınalaıyn arýaqty bóri ene, Kók arlannyń nili sińgen denege. Qıal jetpes qıametke umsynyp, Baýyryńa syıǵyzbaǵan tirshilik. Meıirińe mezgil mynaý kóne me? Shańdy joryq joldarynda týylyp, Aq álemniń sáýlesine jýynyp, Arsha aǵashy aq besikke bóleýde, Táńirimnen sýyrdyń aý zerebe!. Senen bitken tektilik pen myqtylyq, Ǵasyrlardyń ǵalamatyn juqtyryp. Ádildiktiń aspanǵa atyp tymaǵyn, Kesirlerdiń keri burap qulaǵyn, Ázázildi aqıqatqa jyqtyryp. Qanymyzǵa qaryp basyp shoıyn jol, İzgilikke sanamyzdy júktiǵyp. Kóshpendiler besiginde terbelgen, Bahadúrli el bolyppyz sendermen!. Altaı, Atyraý ór qystaǵan aımaǵym, Bórili meniń bóri ene kóz baıraǵym. Basyma balqyp baılyqpen qurǵan saıranym, Otyna shalqyp, aq degen ámiri ordanyń. Qarasha kúlip qara qos toly jan jaǵym, Kereıdeı kenish, Jánibekteıin oǵlanym, Qazaqtaı qalyń jınaǵan qara ormanyn. Kók túrikterdiń kóshken bir qany keýdemde, Qańbaqtaı ǵumyr aýyr aý keıde jerden de. Ǵazal ǵasyrlar býazyp sumdyq sherlerge, Opyryp belin ulysymnyń da kórgende. Jaırańdaı jortyp bórenemniń tul kıesi, Qańyryǵy tútep qańsyǵan mezgil shólderde, Alash uldary jan bergen san myń sónbeýge. Aram qolyn salyp shómshek shyrpyńa, Nar qonysqa narlar shókken jurtyńa. Maımóńkelep keı ǵasyrlar jyljydy, Maıǵatyp keshe qaıdaǵylardyń murtyna. Jaby minip jarǵaq bastar tepeńdep, Kólderimde bóten qus kep mekendep. Bireýler júr rýhym uly ósem dep, Bireý júrdi qulqyn úshin óshem dep. Kún domalap kókjıekke qulasa, Júgirdi keı jaınamazdan tura sap. Bara jatqan qapıada domalap, Mahambetterdiń qazez basy eken dep. Abylaıymnyń aıbaty júr tyqsyryp, Aıazǵa aınalyp arqada mynaý ysqyryp. Qara ormannyń qaıyry ketip qaljyrap, Qasiret penen qan kene keshe qanjylap. Kinámshildikpen táńirińe tym qysta ǵyp, Bóbekterge bir qıalymenen túshkirip, Kesilip qanat basqadan ıa ushty úmit. Bireýdiń sory bireýlerge aldy baq, Sanalardy shalǵan soń túrli úskirik. Aınalyp ketpeı qabynyp qaıbir bezbeńke, Qıalshyl ǵasyr uıalady eken keı kezde. Allasy qoldap, árýaq jebep kóp jerde, Syǵalap rýh syrqattarymdy emdeýge. Ǵazal ǵalamda ashady eken ǵoı tynysty, Qubylatynyn qyzyqtap keıbir kórgeýde. Tuqymy qalǵan ulyǵan uly arlan ún, Ne jetsin shirkin shúıbóriler ergenge. Túńilip birde, myń ulyp jetken beıbit kún, Qasıetińdi bórene seniń endi uqtym. Amanatyńdy qıamet kúnge jetkizer, Qara ormandaryń jol tapty boılyq endikten. Myna bir kúndi kórmegende arman kórgende, Rahmet aıtqyn uly árýaqtar senderde. Altyn áripti tarıhyn tigip zer jippen, Úmitten shyqty urpaqtaryń da sen kútken, Jol tapty baba boılyqtan myna endikten!.   Nurly jol Aqyndyq Alla bergen dıplomym Jańyltpa jaratýshym ótinemin Abaıy alǵy kúnniń jol bastaǵan Tilektes bir álemniń kóshine erdiń Taǵdyrym tartý etken óz kezegim Qaınary baqytymnyń elde mediń Táýelsiz tańnyń jutyp taza aýasyn Saıańda sándi aǵashtan terbelemin Qabysyp qaýsyrma jaq qıaq tilim Kúnińe jyr jazbaǵan suraqshymyn Eńseli el búginniń jyrlaǵansha Tektentek nan jediń dep uıattymyn Qýanam jurt úzilmes eldigimnen Dos donyr bolý erkim endi kimmen? Aqtaldy aǵa býyn qan men teri Tas amal tarıh buzǵan «jeldi kúnmen» Ár úıge tirlik gúldep, jaqqan shamnan Nur emdi nesibeli el atqan tańnan Jaratqan jalpy álemge nysap syılap Jarańdar qabyl bolsyn aıtqan táýbáń. Kóńildiń kórki qanyp, kólemi kók Shabytpen, saltanatpen, kelem údep Ultymdy uly taýdan bıik kórip Súıemin teńizden de tereńirek. Sur qusy baqyt qusy synap baýly Kezbedi qaı ǵasyrda bul aspandy Periniń oıynyndaı oryn taýyp, Aıaldap aq mekenge turaqtandy. Mezgilden án ekshedik kúı eskerip, Tiledik tirshilikti júrek bolyp, Syıyndyq sybaǵa aldyq táńirimnen Birigip bite qaınap, bilek bolyp. Ómirdi menmensinbeı dúrbaraly Qunsyz qunyn bilmes qur qalady Máńgilik el máıekti tilim gúldep, Bizdiń el bolashaqqa syrǵanady. Aı aýnap arqar asyp, kún kúledi Ǵalamnyń jańalyǵy tirligi edi Kúdikten barymyzdy arylty alǵa Elimniń ekshep alǵan «Nurly joly» Oı qortyp, zamanymnan sezim saýyp, Keledi kók bórili kóńil shaýyp, Tuǵyrly el tuǵaly til seniń arqań Sóıleý de aqıqattyń kózin taýyp.   Topyraq ana O týǵan jer, qıal jetpeıtin quzar shyńdarǵa qyran sańǵyrǵan, Qańyryǵy tútep sary jal jondardan sýmań qańǵyrǵan. Tarlan tarıhymnyń talaı dodasyna túsken baǵy zamannan, Qýys qýraılaryma da bir án saldyrǵan. Qut meken! Abyz ata jelderińde mynaý tekten tekke espeıdi, Ańyz atandarymnyń da belin opyrǵan sol zaman esten ketpeıdi. Sumdyq ataýlynyń kýási bolyp kalǵandaı, At tuıaǵymen qyrshylǵan buta dúzgenderim ekpettep kókteıdi. Kógerip kók beldiń kóshebeleri, Ábilqaıat sýynan nár alyp kóptegen arshalar óse beredi. Kóshpendilerdiń kóligin, qan kenelerdiń ólimin adaldap, Tarǵyl qyrqalarǵa taralǵan tátti betegelerim. Qońyr dúnıeniń qolamtasyn kóseýden kóbi qorǵalap, Tek kók jal kóktemderde kók ózenderim doldanat. Kók bórilerdiń kóz jasy tamǵan uly dala ma, Aı da sen jyladyń ba?, aq sáýleleriń sorǵalap. Aq aıǵyr jyldar, aq mamyq tirlik gúldegen be edi?, Asan babamyz Jeruıyq izdep júrgen kezderi. Qaıǵy kóshterdi jońǵardan, tulpardyń basyn qumdardan, Kóńilim nege izdeı beredi? Zamandar ótipti-aý boz ingenderdiń botasyn bólip bozdatqan, Altyn qursaqty analarym-aı túıe qomynda tolǵatqan. Qorqyt babam da qoınyńa syımaı qobyzy ony qushaqtap, Aıaqtalmaǵan dala kúıiniń qudiretine toımastan. Bekzada kúnniń uıqysyn alǵan taǵdyrlar taǵy barmedi?, Qańtardaı sýyq, qaraǵaı synyp zaman-aı netken zarly edi. Bórili taýlar, bórili baıraq usynyp uly babama, Qut mekenimde kúshiktegen-aý ǵasyrlardyń da aıbozy. Tarıhym meniń aq molalar men kesenelerde, Sherili ǵasyrlar sherýin jalǵap kóshe beredi. Ańyz ápsanalardyń aqıqaty aıdyndana túsip, Arnaý alǵaýlar arýaqtaryma jete beredi. Topyraq ana tolǵattyń talaı oıran da, jaırań ǵumyrdy, Qandy kóshterden qalǵan bir mola belgi bop jol da shubyrdy. Qabyldan tarap, Ábilge madaq aıttyrǵan myna jalǵanda, Kindik jurt bolyp kirpıaz kileń baqytym senen buıyrdy. Amanatym dep salaýatymdy aıtaıyn ardan tynystap, Búırekti buryp qyzdyrar qandy qasıetińdi kim uqpaq. Ulan dalamnyń uly meıiri jatqanda jasyl tý ustap, Arlandarymdy alash urpaǵy óse bereıik ulyqtap! Untitled

Baıǵozy Serik – 1971 jyly qazannyń 26 týǵan. Aqmola oblysy, Ereımentaý aýdany, Taıbaı aýylynyń turǵyny. Shyǵarmashylyq jolyn 1980 jyldardyń aıaǵynan bastap, kóptegen jetistikterge jetýde. Aqmola oblysynyń, Ereımentaý aýdanynda aýdandyq, oblystyq múshaıralarǵa qatysyp, júldeli oryndarǵa ıe bolyp, shyǵarmalylyqtaryn gazet, jýrnaldarda úzbeı jarıalanyp keledi.

demeu2

Qatysty Maqalalar