Búgin Joǵarǵy Sotta alǵash ret «Sottaǵy sheshendik: oqytý jáne tájirıbe» atty halyqaralyq konferensıa ótti. Forým Qazaqstandaǵy F.Ebert atyndaǵy Qormen birlesip uıymdastyryldy.
Memleket basshysynyń barlyq memlekettik qyzmetkerler qoǵammen dıalog júrgizýdi, el turǵyndarymen túsinikti tilde sóılesýdi, júrgizilip jatqan reformalardyń mán-mańyzy men nátıjesin túsindirýdi úırenýi tıis degen tapsyrmasy konferensıany ótkizýge negizgi arqaý boldy.
İs-sharaǵa Joǵarǵy Sot Tóraǵasy Jaqyp Asanov, Joǵarǵy jáne jergilikti sottardyń sýdıalary, Parlament Májilisiniń depýtattary, Sot tóreligi akademıasynyń basshylyǵy, «Atameken» UKP, joǵary oqý oryndarynyń, advokatýranyń, jazýshylar qaýymdastyǵynyń ókilderi, halyqaralyq sarapshylar, fılolog-ǵalymdar, qoǵam jáne memleket qaıratkerleri qatysty.
Konferensıa Internette onlaın rejımde kórsetildi.
Forým «Sottaǵy senimdi ári tıimdi sóıleý óneri» jáne «Sottaǵy sóıleý mádenıeti – quqyqtyq bilim sapasynyń kórsetkishi» atty eki sesıadan turdy.
Birinshi sesıa sheńberinde Joǵarǵy Sot Tóraǵasy Jaqyp Asanov, Parlament Májilisiniń depýtaty Qýanysh Sultanov, A.S.Pýshkın atyndaǵy Orys tili memlekettik ınstıtýtynyń kafedra meńgerýshisi (Máskeý q.) Vladımır Annýshkın, jazýshy Bolat Bodaýbaı, M.Lomonosov atyndaǵy MMÝ fılıalynyń profesory Nursulý Shaımerdenovanyń baıandamalary tyńdaldy.
Jaqyp Asanov sesıa jumysyn asha kele, búkil sot júıesiniń eń basty ári jalǵyz ónimi – sot aktisi ekendigin atap ótti. Oǵan qatysty narazylyq kóp. Kóbinese adamdar onyń mazmunyn túsiný úshin qosymsha qarjy men ýaqyt jumsaı otyryp, zańgerlerge júginýge májbúr. Sondyqtan osy jylǵy naýryz-sáýir aılarynda ótken Joǵarǵy Sottyń jalpy otyrysynda azamattyq, ákimshilik jáne qylmystyq ister boıynsha sot aktisi qandaı bolýy tıistigi jazylǵan normatıvtik qaýlylardy qabyldady.
Bul jańashyldyqtardyń negizgi mindetine keler bolsaq, árbir sot sheshiminiń qurylymy aıqyn bolýy kerek, onda iske qatysy joq artyq aqparat bolmaýy tıis. Árbir aıtylǵan ýájge sýdıa óziniń anyq dáıektelgen ustanymyn bildirýi tıis.
Buǵan qosa, sot sheshimi jarıalanǵannan keıin sýdıa mindetti túrde taraptarǵa shubalańqy zań dáıeksózderinsiz, qarapaıym ári túsinikti tilde nelikten dál osyndaı sheshim qabyldaǵanyn túsindirýi tıis.
Munyń barlyǵy sýdıalarǵa jazbasha mátinderdi daıyndaý, kópshilik aldynda sóıleý, shıelenis jáne narazylyq jaǵdaıynda júrgen adamdar arasynda komýnıkasıa ornatý boıynsha bilim men praktıkalyq daǵdylarǵa qatysty qoıylatyn talaptardy arttyrady.
J.Asanov búginde saýatty sot rıtorıkasy sot tóreligin tıimdi júzege asyrýdyń, qoǵamda daýkestikti azaıtýdyń kilti jáne adamdardyń sot júıesinen kútetin naqty talap-tilekterine degen jaýap ekendigin aıryqsha atap ótti.
Spıkerler zańger sóziniń jaýapkershiligi, zań shyǵarý tiliniń ereksheligi jáne rıtorıka, zańgerlerdi daıarlaý salasyndaǵy komýnıkasıa men sóz sóıleý mádenıetiniń túrleri sekildi taqyryptar boıynsha pikir almasty. Buǵan qosa, bılerdiń sheshendik óneriniń mańyzdylyǵy, zańgerlerdiń senimdi sóıleýi jáne sapaly sot aktisi týraly máseleler kóterildi.
Ekinshi sesıada Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy zańgerlik bilim berýdiń qazirgi jaı-kúıi men zańgerlik bilim standarttary, qoǵamnyń joǵary kásibı zańgerlerge degen suranysy qarastyryldy. Pikirtalas barysynda advokat, «Rödl & Partner» kompanıasynyń Qazaqstandaǵy basqarýshy seriktesiniń orynbasary Mıhael Kvırıng zańgerlerdi daıarlaýdaǵy Eýropalyq tájirıbemen bólisti.
İs-shara barysynda a.j. 16 sáýirde bastalǵan «Jańa úlgidegi úzdik sot aktisi» respýblıkalyq konkýrsynyń qorytyndysy shyǵaryldy. Ol týraly Joǵarǵy Sot sýdıasy, komısıa múshesi Baǵlan Maqulbekov aıtyp ótti. Konkýrs barysynda azamattyq ister boıynsha úzdik sot aktileriniń úlgileri tańdalyp alyndy. Oǵan 45 sot, 78 sýdıa men 5 maman qatysty.
Jumystar «Memlekettik tildegi úzdik sot sheshimi», «Orys tildegi úzdik sot sheshimi» atalymdary boıynsha usynyldy. Barlyq jeńimpazdar men belsendi qatysýshylarǵa Joǵarǵy Sot Tóraǵasy atynan gramotalar, alǵys hattar men ózge de yntalandyrý syılyqtary tabystaldy.
Sot aktileriniń úzdik nusqalary tıisti jınaqqa engiziledi. Ol sýdıalardyń sot sheshimderin ázirleý daǵdylaryn jetildirýne baǵdar bolady.
İs-shara barysynda oǵan qatysýshylar baǵdarlamada kózdelgen barlyq máseleler boıynsha qyzý ári syndarly pikir almasty.
