Adam eń birinshi kezekte neni qorǵaýǵa tıis. Árıne, arymyzdy dep, jaýap beremiz. Adamnyń qorǵaýǵa tıis ary ne? Ol: ar-ımany (senimi), atameken týǵan jeri, Otany jáne otbasy. Qazirgi jaǵdaıda bulardyń qataryna ata saltymyz ben dástúrimizdi, tilimiz ben dástúrli dinimizdi qosýymyz kerek. Adamda osylar bolsa jáne ony qorǵaı alatyn senimi bolsa, ol adamnyń arynyń bar bolǵany. Osylardyń bári nemese jartylaı joq bolsa, ol adamnyń ary joq, arsyz bolǵany. Ejelgi qazaqtar birimen-biri kezdesip amandasqan da "arma", ıaǵnı qorǵaıtyn "aryń bar ma?" dep amandasyp, oǵan " bar bol", ıaǵnı "aryń bar bolsyn!" dep jaýap bergen. Mundaı amandasý salty "Qobylandy batyr" jyrynda tórt ret qaıtalanyp, aıshyqtap aıtylady.

«Qol sońynda barady,
Qara buqan jaýrynshy,
Buqanǵa keldi - "Arma!" - dep,
"Aldyńda kisi bar ma" -dep.
Qarabuqan sóıledi:
«Jylqy ishinde alany,
Joqtap edik Qobylan balany,
Artta qalar deımisiń
Ózińnen úlken aǵany?!
Osynaý beldiń astynda
Qosdáýlet ketip barady»,
Taıbýryl atty qutyrtyp,
Oǵan da keldi sydyrtyp,
"Úlken ediń – arma"- dep,
"Aldyńda kisi bar ma" –dep,
O da aıtady alany,
Joqtap edik Qobylan balany,
Qylshyq júndi qarany,
Osynaý beldiń astynda
Aqqozy ketip barady,
Taıbýryldy qutyrtyp,
Oǵan da keldi sydyrtyp,
"Úlken ediń  arma"- dep,
"Aldyńda kisi bar ma" -dep
Ol da aıtady alany,
Qylshyq júndi qarany,
Adasty dep oılap ek
Qobylandy syndy balany,
Osynaý beldiń astynda
Qaraqozy ketip barady»,
Taıbýryl atty qutyrtyp,
Oǵan da keldi sypyrtyp,
"Úlken ediń arma"- dep,
"Aldyńda kisi bar ma" -dep (47-48 better).

        Bulaı amandasý salty qazirgi tań da umytylyp barady. Tek qana Bes qaladan (Qaraqalpaqstan) kelgen qazaqtar arasynda kezdesedi. Biraq, olardyń basym kópshiligi bul amandasýdy aryma (Sharshama) dep túsinedi. Degenmen, bul uǵym da sol ardan týyndaǵan balamasy. Qazaq ta adamdarmen qorǵalýǵa tıis uǵymdardyń bárin Ar dep jalpylama ataı beredi. Mysaly, qyz balanyń qorǵaýǵa tıis ary - abyroıy, er-azamattyń ary - namysy t.t. bolyp kete beredi.

        Bul tujyrymnyń rastyǵyn aıǵaqtaıtyn mynadaı sóz bar. Úlkender jastarǵa aryńdy saqta, aryńdy qorǵa dep jatady. Qorǵaı almaıtyndarǵa "arsyz", "óı, ońbaǵan arsyz" dep urysady. Demek, bul sózdiń de negizgi maǵynasy «Qorǵaıtyn aryń bar ma? degen sóz bolyp shyǵady.

        Menińshe, qazirgi tańda joǵaryda kórsetkenimdeı, Qaraqypshaq Qobylandy batyr atamyz sıaqty amandasý salty qazaqqa aýadaı qajet bolyp turǵan syńaıly.

        Sebebi, atasyn (rýyn) tanymaıtyn jáne ǵaıbattaıtyn arsyzdar tym kóbeıip barady.

          Qojyrbaıuly Muhambetkárim, Mańǵystaý