«Sıfrlyq Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasynyń maqsaty – memleketimizdiń ekonomıkalyq damýynyń qarqynyn tezdetý jáne sıfrlyq tehnologıalar arqyly el turǵyndarynyń ómir súrý sapasyn jaqsartý bolyp tabylady. Osyny júzege asyrý úshin telekomýnıkasıalyq ınfraqurylymdy jaqsartý qajet. Osyǵan oraı Mınıstrlikpen birqatar jobalar júzege asyrylyp jatyr (KJQ, LTE, 5G).
«Qazaqstan Respýblıkasynyń aýyldyq eldi mekenderin talshyqty-optıkalyq baılanys jelileri tehnologıasy boıynsha keńjolaqty qoljetimdilikpen qamtamasyz etý» memlekettik-jekeshelik áriptestik jobasy boıynsha
Atalǵan jobanyń áleýmettik mańyzdy, uzaq merzimdi (14 jyl), respýblıka boıynsha analogy joq joba ekendigin eskere otyryp mınıstrlik Kazakhstan Project Preparation Fund kompanıasyn tartty. Bul kompanıa memlekettik-jekeshelik áriptestik shartynyń 14 jyl ishinde memlekettiń jáne kórsetiletin qyzmetti alýshylardyń táýekelderin barynsha azaıtý maqsatynda konsýltasıalyq qoldaýdy júzege asyrady.
Qazir Mınıstrlik konkýrstyq komısıa múshelerimen, jeke áriptestermen jáne Kazakhstan Project Preparation Fund kompanıasymen birge memlekettik-jekeshelik áriptestik sharttarynyń táýekelderi boıynsha qarqyndy jáne jan-jaqty talqylaý júrgizip jatyr.
Atalǵan jobany iske asyrý talshyqty-optıkalyq baılanys jelileri tehnologıasyn qoldanýmen elimizdegi 1 249 aýyldaǵy memlekettik organdardy jáne búdjettik mekemelerdi baılanys jelisine qosýǵa múmkindik beredi, baılanys arnalarynyń ótkizý qabileti keminde sekýndyna 50 Megabıtti quraıtyn bolady. Bul qala men aýyl arasyndaǵy sıfrlyq teńsizdikti joıýǵa múmkindik jasaıdy.
LTE/WLL tehnologıalaryn paıdalana otyryp, symsyz radıoǵa qol jetkizý jelilerin qurý boıynsha, aýyldyq jerlerde
2018 jyldyń 11-shi sáýirinde Radıojıilikter jónindegi vedomstvoaralyq komısıa otyrysy ótti. Onyń qorytyndylary boıynsha «Vostoktelekom» JSHS halyq sany 50 jáne odan da joǵary aýyldyq eldi mekenderde LTE/WLL jáne basqa da tehnologıalardy paıdalana otyryp symsyz radıoǵa qol jetkizý jelisin salý úshin 791-801/835-842 MGs (Megagers) dıapazondaǵy jıilikterdi bólý týraly sheshim qabyldandy.
Osy is-sharanyń sheńberinde «Qazaqtelekom» Aksıonerlik Qoǵamy («Vostoktelekom» JSHS) 2021 jyldyń sońyna deıin halyq sany 7 mıllıon 622 myń 927 adamdy quraıtyn 6 212 eldi mekendi Internetke keńjolaqty qoljetimdilikpen qamtamasyz etý josparlanǵan.
Osylaısha, 6 212 eldi mekennen:
1) 2019 jyldan bastap 2021 jylǵa deıin halyq sany 5 mıllıon 209 myń 349 adamdy quraıtyn 3 166 eldi mekendi LTE/WLL tehnologıasy arqyly Internetke keńjolaqty qoljetimdilikpen qamtamasyz etý josparlanyp otyr. (jyldamdyǵy keminde 2 Mbıt/s).
2) Al halyq sany 2 mıllıon 413 myń 578 adamnan turatyn 3 046 eldi mekendi qoldanystaǵy jelilerdi jańartý sheńberinde qamtamasyz etý josparlanǵan. (jyldamdyǵy keminde 1,5 Mbıt/s).
Búgingi tańda symsyz radıoǵa qol jetkizý jelisin salýdy bastaý úshin daıyndyq jumystary aıasynda bazalyq LTE/WLL stansıalarynyń sanyn aıqyndap, eseptik josparlaý júrgizilip jatyr.
Osy is-shara aıasynda 2021 jyldyń sońyna deıin 6 212 eldi meken joǵarǵy jyldamdyqty Internetpen qamtylady. Halyq sıfrlyq qyzmetterge qol jetkizedi. Aýyl turǵyndary elektrondyq memlekettik qyzmetterdi erkin alady. Elektrondyq saýda quraldaryn, sondaı-aq Sıfrlyq Qazaqstan baǵdarlamasynyń barlyq múmkindikterin paıdalanady.
İİ. 5G jobasynyń mártebesi boıynsha
5G uıaly baılanysyn Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyna engizý Halyqaralyq elektrobaılanys odaǵynyń 5G standartyn qabyldanǵannan keıin múmkin bolady.
Halyqaralyq elektrobaılanys odaǵy 5G standartyn qabyldaǵannan keıin ǵana telekomýnıkasıalyq jabdyqtardyń óndirýshileri qabyldanǵan standart boıynsha jumys isteıtin tıisti qurylǵylardy jappaı óndirýdi bastaıdy. Óz kezeginde Mınıstrlik 2019 jyldyń 2 toqsanynda 5G uıaly baılanys tehnologıasyn pılottyq testileýden ótkizýdi josparlap otyr.
5G uıaly baılanysyn pılottyq testileý úshin Mınıstrlik jıilikterdi irikteý jumysyn Astana, Almaty qalalarynda jáne Aqmola, Almaty oblystarynda júrgizip jatyr.
Mınıstrlik jýyq arada 5G mobıldi baılanys tehnologıasyn pılottyq testileýden ótkizý úshin baılanys operatoryn anyqtaýy qajet.
İİİ. Derekterdi óńdeý ortalyqtary
2010 jyldyń tamyzynan bastap Memlekettik organdardyń serverlik ortalyǵy ónerkásiptik paıdalanýǵa berildi.
Qolda bar Server ortalyǵynyń qoldaný merziminiń artýyna (qazirgi ýaqytta 5 jyldan astam quraıdy) jáne ınfraqurylymnyń tozýyna baılanysty tehnogendik sıpattaǵy tótenshe jaǵdaılardyń týyndaý táýekeli (rısk) artyp keledi. Server ortalyǵynyń jobalyq qýaty – 145 tirek oryndardan turady. Osylaısha tehnologıalyq zapaspen qamtamasyz etilýi tıis. Memlekettik organdardyń óńdeletin, saqtalatyn jáne beriletin aqparat kóleminiń jyl saıyn ulǵaıýyna baılanysty, bolashaqta server ortalyǵynda resýrstar men keńistiktiń bolmaý qaýpi bar.
Komersıalyq derekterdi óńdeý ortalyqtarynda memlekettik organdardyń aqparattyq júıelerin ornalastyrý úshin Aqparattandyrý obektilerin eki topqa bólý usynylady.
Senimdiliktiń, aqaýlarǵa tózimdiliktiń jáne aqparat qaýipsizdiginiń joǵary talaptary qoıylatyn 1-klasstaǵy aqparattyq júıeler Serverlik ortalyqta ornalasady.
2-shi jáne 3-shi klassqa jatatyn jáne jumys isteýiniń buzylýy nemese toqtatylýy tótenshe áleýmettik jaǵdaıǵa nemese zardaptarǵa ákep soqpaıtyn aqparattyq júıelerdi komersıalyq derekterdi óńdeý ortalyqtarynda ornalastyrý qarastyrylǵan.
Úlken derekterdiń tehnologıalyq analızin qurý
Qazirgi ýaqytta tehnologıalyq ortalyqtyń qurylysy memlekettik organ aqparattyq resýrstarynyń odan ári úzdiksiz jumysyn qamtamasyz etý úshin asa mańyzdy.
Joba Qazaqstan Respýblıkasynyń elektrondyq úkimetin damytý úshin ınfraqurylymdyq alańǵa aınalady jáne aýqymdy derekterge taldaý júrgizýge arnalǵan, sonymen qatar 1 klasty memlekettik organdardyń aqparattyq júıesi ornalastyrylatyn bolady jáne «Sıfrlyq Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasynyń sharalar josparynan sıfrlandyrýdyń bolashaq jobalary úshin qýattylyqtardy usynady.
