Qazaqstan Respýblıkasynyń premer-mınıstri Baqytjan Saǵyntaev Almaty oblysyna jumys sapary kezinde Kásipkerlerge qyzmet kórsetý ortalyǵyna bardy. Atalmysh kezdesýde oblysty áleýmettik-ekonomıkalyq turǵydan damytýdyń, óńirdegi Elbasynyń bes áleýmettik bastamasy men melekettik ári salalyq baǵdarlamalardyń iske asyrylý qorytyndysy qaraldy.
Ortalyqty aralap júrgen premer-mınıstrge sońǵy tórt jyldaǵy óńir ekonomıkasynyń ósimi 4,2 paıyzdy quraǵany aıtylǵan bolatyn. Statısıkaǵa súıensek, Almaty oblysynyń jalpy óńirlik ónimi alǵashqy jartyjyldyqta 1,09 trln teńgeni quraǵan. Qazirgi ýaqytta oblystaǵy aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónimniń jalpy respýblıkalyq kólemi 17 paıyzdy qurap otyr.
Oblys ákiminiń birinshi orynbasary Turlashovtyń aıtýy boıynsha, óńirdegi mal sharýashylyǵynyń óndirisi jyl saıyn artyp keledi eken.
«Aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónim kólemi bıylǵy jyldyń qańtar-qyrkúıek aıynda 488 mlrd teńgeni quraıdy. Bul 2017 jylmen salystyrǵanda ósim 3,5 paıyzdy qurap otyr. 2022 jylǵa qaraı ósim 5 paıyzdy quraıdy. Óńirdegi joǵary suranystaǵy daqyldardyń ıaǵnı qant qyzylshasy, júgeri alqaptaryn ulǵaıtý jumystary júrgizilip, qant óndirý men júgerini tereń óńdeý jumystary retke keltirilgen», deıdi Turlashov.
Bul salynyń damýyna áser etetin asa mańyzdy faktor aýyl sharýashylyǵyna salynatyn ınvestısıalardyń ósimi. 2017 jyly AÓK-ke 42,7 mlrd teńgeni qurasa, 2018 jyly 53,8 mlrd teńge tartyldy. Al 4 jyldan keıin, ıaǵnı 2022 jylǵa qaraı oblys ákimdigi 99 mlrd teńgege deıin qarajat bólýdi josparlap otyr.
Oblysta ekonomıka sektorlary turǵysynan óńdeý ónerkásibiniń eksporty basym (óńirdiń jalpy eksportynyń 90%). Bul negizinen — azyq-túlik, jeńil, hımıa jáne farmasevtıka, qurylys jáne mashına jasaý salalary.
Turlashovtyń sózine súıensek, memleket basshysynyń Joldaýyn iske asyrý barysynda ákimdik eksportqa baǵdarlanǵan kásiporyndarǵa keshendi qarjylyq jáne qarjylaı emes qoldaý kórsetý quraldaryn keńeıtetin bolady. Osy baǵyt boıynsha aldaǵy úsh jylda 500 mlrd teńge bólinedi. Bul qaradat jeńildikti nesıe berýge jáne eksportaldy qarjylandyrýǵa, memlekettik kepildik berýge, eksportshylardyń kólik shyǵyndaryn óteýge baǵyttalady.
Oblys ákiminiń orynbasary Tuıaqov óńirdegi kásipkerlerdi damytýdy baıandaý barysynda, Ónimdi jumyspen qamtý jáne jappaı kásipkerlikti damytý, «Bıznestiń jol kartasy – 2020» jáne «Damý» memlekettik baǵdarlamalary boıynsha bıznesti qoldaýǵa 11,1 mlrd teńge bólingenin málimdedi.
Tuıaqovtyń sózine súıensek, bıylǵy jyldyń 9 aıynda 1,5 myńnan astam jumys orny ashylyp, 14 mlrd teńge ınvestısıalar tartylǵan.
«Jalpy, osy jyldyń úshinshi toqsanynyń qorytyndysy boıynsha shaǵyn jáne orta bıznes salasyndaǵy belsendi sýbektileriniń sany 113,7 myń birlikti nemese ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 102,5%-dy qurady. Qazirgi ýaqytta óńirdiń JÓÓ-degi shaǵyn jáne orta kásipkerlik úlesi 28%-dy quraıdy, 2030 jylǵa qaraı bul kórsetkishti 40%-ǵa deıin arttyrý josparlanǵan», — dedi J. Tuıaqov
Sonymen qatar, óńirde ónerkásip ónimi óndirisiniń kólemi 640,3 mlrd teńgeni qurady. Taý-ken óndirý ónerkásibinde kómir men lıgnıt kólemi 1,6 ese, metal kenderin óndirý 2,7 ese ósti. Óńdeý ónerkásibinde azyq-túlik ónimi óndirisi 6,8%-ǵa, mashına jasaý — 25,2% -ǵa, temeki ónimderin shyǵarý — 4,8%-ǵa, daıyn metal buıymdary — 18,8%-ǵa ósti.
Almaty oblysyna jumys sapary barysynda QR Premer-Mınıstri Baqytjan Saǵyntaev óӊir ákimi A. Batalovtyӊ Qarasaı aýdanynyӊ Qyrǵaýyldy aýylyndaǵy sý tasqyny jaǵdaıy týraly aqparatyn tyӊdady.
Premer-Mınıstr B. Saǵyntaev oblys ákimi A. Batalovqa QR İİM-men birlesip, oqıǵa saldaryn joıýdyӊ qajetti sharalaryn qabyldap, atalǵan máseleni erekshe baqylaýǵa alýdy tapsyrdy.
Eske sala keteıik, 27 sáýirde Almaty oblysynyӊ Qarasaı aýdanynyӊ Qyrǵaýyldy aýylynda ornalasqan, osy attas ózeni jaýyn-shashynnyӊ mol jaýýynyӊ saldarynan arnasynan tasyp, sý deӊgeıiniӊ kóterilý máselesi oryn alǵan bolatyn. Sonyӊ nátıjesinde Qyrǵaýyldy aýylynyӊ birqatar ýchaskesinde, sondaı-aq oblystyq maӊyzǵa ıe "Almaty - Jandosova" trassasynda sý tasqyny oryn aldy.
Baqytjan Saǵyntaev Qazaqstannyӊ úshinshi jaӊǵyrýyn birlesip júzege asyrý máseleleri boıynsha Almaty oblysynyӊ kásipkerlerimen kezdesti
QR Premer-Mınıstri Baqytjan Saǵyntaev Almaty oblysyna jumys sapary barysynda Aımaqtyq kásipkerler keӊesiniӊ múshelerimen kezdesip, olarmen jappaı kásipkerlikti damytý, bıznes-ortany túbegeıli jaqsartý, ekonomıkany qaıta retteý jáne yryqtandyrý, ekonomıkanyӊ jaӊa salalaryn, jaӊa ındýstrıalardy, servıstik ekonomıka men "qarapaıym zattar" ekonomıkasyn endirý máselelerin talqylady.
QR Prezıdenti N. Nazarbaevtyӊ Qazaqstannyӊ úshinshi jaӊǵyrýyn jarıalap, úsh maӊyzdy jaӊartý prosesine - saıası reformaǵa, ekonomıkany jaӊǵyrtýǵa jáne sanany jaӊǵyrtýǵa bastamashy bolǵanyn atap ótti, munyӊ bári elimizdiӊ aldyӊǵy qatarly 30 eldiӊ qataryna enýi jolynda sapaly damýyn qamtamasyz etedi, dep atap ótti Premer-Mınıstr B. Saǵyntaev.
El Úkimeti "Atameken" Ulttyq kásipkerler palatasymen birlesip memlekettik jáne kvazımemlekettik sektorlardaǵy satyp alýlarda jergilikti mazmunnyӊ úlesin arttyrý úshin odan ári jumys isteı beredi. Atap aıtqanda, otandyq taýar óndirýshiler úshin ındýstrıalyq sertıfıkat engiziledi, ony ıelengender "Samuryq-Qazyna" AQ UK kompanıalary úshin ónimderdi jetkizýge qatysa alady.
IIDMB men Indýstrıalandyrý kartasy boıynsha bıylǵy jyly 650-den astam jumys orny qurylǵan. Sonymen birge 19,3 mlrd teńgege 5 jobany iske asyrý josparlanyp otyr. Atalmysh jobalardyń qataryna «Imperıa Fýd» JSHS et kombınatynyń qurylysy, «Marafen Fýd Tán-SHan» JSHS azyq-túlik ónimderin shyǵarý zaýyty jáne taǵy basqa iri jobalap bar. Bul jobalardy iske asyrý barysynda negizgi kapıtalǵa salynǵa ınvestısıalar kólemi ósken bolatyn. Sonymen qatar, qurylys jumystarynyń kólemi artyp, 181 mlrd teńgeni nemese 2017 jyldyń nátıjesimen salystyrǵanda 102,8 paıyzdy qurady.
Keıin Premer-Mınıstr Taldyqorǵan qalasynyń jańa áleýmettik-mádenı nysandaryn aralady. Atap aıtqanda, bıyl qarasha aıynda paıdalanýǵa beriletin Drama teatrynyń qurylysy barysymen tanysyp, «Saltanat saraıy» neke saraıyna bardy.
Óńirge kelgen boıda B. Saǵyntaev bıyl kóktemde paıdalanýǵa berilgen Taldyqorǵan áýejaıynyń jańa termınalyn kórdi. Bul nysan ishki jáne halyqaralyq áýe qatynastaryna ushatyn jolaýshylarǵa, sondaı-aq, shyǵaryp salýshylar men kútip alýshylarǵa jyl boıy ushar aldyndaǵy jáne qonǵannan keıin keshendi qyzmetti kórsetýge arnalǵan.
Budan ózge, Almaty oblysynyń ákimi A. Batalov Úsharal qalasynyń áýejaıyn damytý jáne Alakól kóliniń jaǵalaýyn bekitý jobalarymen tanystyrdy.
Ótken jyly Almaty oblysynyń ákimdigi Úsharal qalasy áýejaıynyń aerovokzal ǵımaratyn salýdy aıaqtady. Osy jyldyń maýsym aıynan bastap Úsharal áýejaıynan aptasyna úsh ret «Astana — Úsharal» jáne «Taldyqorǵan — Úsharal», aptasyna bes ret «Almaty — Úsharal» baǵytynda áýe reısteri oryndalýda. Sonymen qatar, qazirgi tańda ushý-qoný jolaǵyn rekonstrýksıalaý jumystary júrgizilip jatyr, bul áýejaıdyń Boeing sanatynyń áýe kemelerine qyzmet kórsetýine jol ashady.
Bıyl bir mıllıonnan astam týrıs kelgen Alakól kóliniń jaǵalaýyn damytý maqsatynda keshendi ınfraqurylymdy jańǵyrtý jumystary jalǵasyp jatyr. 2019 jyly Alakól kóliniń jaǵalaýynda sýmen jabdyqtaý jáne sý tartý júıelerin – uzyndyǵy 72,9 shaqyrym bolatyn tazartý nysandary, sondaı-aq, 50 shaqyrymǵa arnalǵan sýmen jabdyqtaý júıesin salý kózdelgen. Budan ózge, jaǵalaýdy bekitý men keme aıaldaıtyn aılaqtardy salýdyń jańa tehnologıalaryn engizý josparda bar. Oblys ákiminiń aıtýynsha, qorshalǵan bóget Kóktuma men Aqshı aýyldarynyń turǵyndaryn — 2,5 myńnan astam adamdy Alakól kóliniń qatty tolqyndarynyń zalal keltirýinen qorǵaýǵa múmkindik beredi.
Aıta ketý kerek, oblys ákimdiginiń derekterine sáıkes, týrısik ınfraqurylymdy damytý boıynsha qabyldanyp jatqan sharalar 2016 jyldan bastap (452 myń adam) Alakól aýdanynda qyzmet kórsetilgen týrıser sanyn eki eseden astam ulǵaıtýǵa múmkindik berdi. Jalpy, oblys boıynsha bir jylda keletin týrıser sany 1,96 mln quraıdy.
Hadısha Hanqyzy
