Kúnde jumysqa baratyn jolymda múgedek janǵa arnalǵan arbaǵa tańylǵan bir boıjetken paıda boldy. Iá, paıda boldy degenim qyzyq estiler, alaıda osy sóz osy araǵa jarasatyn sıaqty. Sebebi, qansha jyldan beri bul kóshemen júrip kelemin, mynadaı óńdi, sypaıy qyz bala kózime shalynǵan emes. Óziniń ulty da basqa ekeni baıqalady, ádemi júzi, qalyń qıǵash qasy, dóńgelengen qara kózi ázirbaıjan, gúrji nemese sheshen halqynyń qyzy ekeninen habar salǵandaı. Basyna oramal tartqan, kıimi musylmansha, arbada otyr demeseńiz, boıy suńǵaq, symbatty arý músini minsiz jaralǵandaı...
Iá, ókinishtisi - bul sulý qyz múgedek. Osy qyzdyń aldynan ótken saıyn tizesiniń ústine qoıǵan qorapqa tıyn-teben salyp ketemin. Aqshany oń qolymmen salamyn da, tez uzap ketýge tyrysam. Qyz bolsa áldene dep kúbirlep qala beredi. Shamasy, raqmet aıtatyn shyǵar. Keı kezde qaltamda aqsha bolmaı qalady, qınalmaı bere qoıatyndaı. Sebebi, úıimdegi bala-shaǵaǵa da birdeńe aparýym kerek qoı. Ondaı sátte qyzdan uıalyp, ony alystan aınalyp ótemin.
Bir kúni "Osyndaı jap-jas, ózi sulý qyzdyń arbaǵa tańylyp otyrýy qıyn ǵoı. Bul synaq ýaqytsha bolsa eken. Bálkim turyp, júrip keter. Jınaǵan aqshasyna em-dom alyp, táýir bolar" dep oıladym. Biraq bul meniń oıym ǵana ǵoı, taǵdyry tosqan synaq osyndaı bolsa, amal qaısy, qaıda barady, shydaıdy ári shydap júr emes pe, ol qyzdyń júzinen sondaı bir aýyr muń kórmedim, únemi bir qalypty kúıde, janyna jaqyn baryp, aqsha salǵanyńda ol qozǵalmaǵan qalpy, qaıyrylǵan uzyn kirpik japqan jáýdir qara kózin tómen túsirip, gúl ernin sál qozǵap, adamǵa alǵysyn aıtyp qala barady. Bıazy. Qylyqty.
Qaltamda pul bolsa, jumysqa bara jatqanda da, qaıtyp kele jatqanda da, qaldyramyn. Ol rıza pishinde sál jymıyp, kúbirleıdi. Birtúrli "Siz búgindikke ekinshi márte toqtaldyńyz" dep uıalatyndaı. Betine týra qaramasam da, maǵan solaı seziledi. Jaqynda, jaqynda bolǵanda birer aıdyń týysynda, qasıetti juma kúni aldyndaǵy qorapqa aqsha sala bergenimde "Alla rıza bolsyn" degen sondaı jumsaq úndi qulaǵym shaldy. Ol taza qazaqsha sóıledi?! Gúl erninen shyqqan sóz qandaı deseńizshi?! "Alla rıza bolsyn" deıdi. Mine, ǵajap! Mine, keremet! Mine, sóz! Buǵan deıin, shamasy bir jyldan asa ol men tıyn tastaǵan saıyn osylaı "Alla rıza bolsyn" dep keledi eken ǵoı! Ony qaıdan bileıin? Jáne men ony ózge ulttyń balasy dep júrsem, meniń tilimdim biledi! Tilimdi bilgeni óz aldyna, álemdegi eń asyl osy bir aýyz sózi úshin qaltańdaǵyny túgel qıýǵa bolady. Osy sózdi sol múgedek qyzdyń aýzynan estigim kelip, ol otyratyn tusqa taıaǵanda izdeı bastaıtyn ádet shyǵardym.
"Bul qylyǵym kúpirlik emes pe?" dep óz-ózimnen qysylǵanym da bar. Biraq men saýdalasyp júrgenim joq qoı, azyn-aýlaq aqshamdy qaıyr suraýshy janǵa beremin, al ol kezeginde "Sizge Alla rıza bolsyn" deıdi. Jáne osyǵan sheıin qyzdyń meniń sońymnan ne deıtinine mán bermeı, tez ketip qalyp júrgenimde qaltamda aqsha birde bolyp, birde bolmaı qalatyn, al "Alla rıza bolsyn" degen qymbat sózdi ana tilimde sol arýdan estigeli beri qaltamnan aqsha únemi tabyla ketedi. Iá, osy tirligimizdi ulyq ıemiz kórip tur emes pe, biz bir-birimizden uıalsaq, "Alla rıza bolsyn" dep alǵys bildirip jatsaq, Jaratqan bizden uıalyp, onyń da, meniń de ıaǵnı qaıyr suraýshy men sadaqa berýshiniń alaqanyn qur qaldyrmaı, úzbeı adal rızyǵymen qamtamasyz etip keledi. Osyndaı ulyqqa unaýǵa umtylý - asyl!
Sońǵy kúnderi qyz kórinbeı ketti. Maǵan ol óz aıaǵymen júrip ketkendeı kórindi. "Qaıda ketti eken?" dep oılap, kádimgideı alańdap, kúndegi ornynan tappaı qoıdym. "Shynymen ol emdelip, jazylyp, tarıhı eline ketken bolar" degen de oı kelip-ketti. Biraq bul qıalym uzaqqa barmady. Ol qyz kúnde emes, kóshege sırek shyǵatyn bolǵan eken. Kún sýytty. Durys qoı. Úıinde bolǵany jaqsy. Biraq kúnkóriske teńgeni qaıdan alady? Baıǵustyń kimi bar eken qaraıtyn. Osyndaı da oılar mazalap, jyly úı men jumys arasyn jalǵap, biz ózimizshe ómir súrip júrmiz... Múgedek qyz kóshege sırek shyǵatyn bolǵandyqtan, biz kútken asyl sózdi de saǵyndyryp baryp aıtady, mine, búgin ol otyr eken, janynan óte berip, aqsha qaldyrdym, ol maqpal únimen "Alla rıza bolsyn" dedi. "Saǵan da Alla rıza bolsyn" deımin, biraq sózsiz, dybyssyz, kózqarasymmen, shyn júrekten. Bylaı shyǵa bere, "Alla bizge rıza ma? Ol rıza bolatyndaı ne tyndyryppyz? Múgedek qyzǵa, sondaı jandarǵa azyn-aýlaq pul tastaǵanymyzdy buldaımyz ba, al jumysta she, jumysta, turmysta qandaımyz? Alla paryz etip, belgilegen tártipterdi oryndap júrmiz be? Paıǵambardyń sońynan ilestik pe? Osyndaı alýan saýal jan-jaǵyńnan antalap bergende, janyńdy qoıarǵa jer tappaı, shyrqyraısyń. Alla ár kimge kótere alatyn salmaq artady. Sol Alla júktegenge adal bolyp, túzý júrsek eken. Jaqsy adam, Alla sizge rıza bolsyn! Tanymaıtyn, bilmeıtin adamnan siz de on segiz myń ǵalamdaǵy eń qymbat sózdi estińizshi. Sizge adal júregimnen sony tileımin.
Munaıdar Balmolda
