Búgin Qaırat Bodaýhan ekeýmiz Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstri Tamara Dúısenovanyń qabyldaýynda boldyq. Tamara Bosymbekqyzyna jolyǵýǵa jol siltep, kómek qolyn sozǵan qazaqtyń aıaýly azamaty Sabyr aǵa Qasymov.
Kezdesýde Q.Bodaýhan myrza Astana mańynan «Asar» qoǵamdyq uıymy salyp jatqan turǵynúılerdiń jer telimderine qatysty Astana ákimdigimen aradaǵy túsinispeýshilikter týraly áńgimelesti. Al, men baıaǵy Kóshi-qon, onyń Májiliste talqylanyp jatqan Zań jobasy, aty shýly eki anyqtamany kúshinen qaldyrý týraly, Tólqujat berý tártibine silteme jasaı otyryp, óz oılarymdy jetkizdim. Soǵan baılanysty jazyp aparǵan usynys hatymdy tasyrdym.
Kóshi-qon zańyndaǵy 49-babynyń 2)-tarmaǵyn bir jola alyp tastaý, al 9)-tarmaqta kórsetilgen «aýyr nemese asa aýyr qylmys jasaǵany úshin sottalǵandyǵy bolǵan;»-yn anyqtaýdy "İshki ister organdarynyń quzyretine" berý kerektigin barynsha dáleldep baqtym. Búıtpegen jaǵdaıda, bul Zań jobasynyń da quny bolmaıtynyn kesip aıttym. Mysaly, 49-babtyń 2)-tarmaǵynda kórsetilgendeı, «sottalǵanǵa deıin turaqty turǵylyqty jeri Qazaqstan Respýblıkasynan tys bolǵan, bas bostandyǵynan aıyrý oryndarynan bosatylǵan;» bolsa, ol adam munda turaqty tirkeýge alynbaıdy. Turaqty tirkeýge turmasa, QR azamattyǵyn ala almaıdy.
Siz oılańyzshy, ol adam óz elinde júrgende túrli sebeppen sottalǵan bolýy múmkin: mysaly, qasaqana adam óltirdi deıik, Qytaıda ondaılardyń jazasy – ólim ne ómirlik qamaq! Oǵan shetelge shyǵý – máńgi joq! Abaısyzda – mashınasy taıyp, kisi qaǵyp ketsin. Kúnási dáleldenip, bes jyl otyryp shyqsyn. A, ony nege turaqty tirkeýge almasqa, azamattyq bermese??! Jazataıym is qoı! Múmkin, qazaqtyń namysyn qorǵap, ózge ultty tildegeni tipti urǵany úshin kesilip ketip, jazasyn ótep shyqsyn. Ony da jolatpaýymyz kerek pe?!! Demek, bul TARMAQ áý basta saýatsyz qosylǵan ne ádeıi jasalǵan!!! Al, 49-babtyń 9)-tarmaǵynda «aýyr nemese asa aýyr qylmys jasaǵany úshin sottalǵandyǵy bolǵan;» bolsa delingen. Adamzatqa apat ákeletin, memlekettiń tynyshtyǵyn shaıqaltatyn qylmyskerlerge qaratylsa kerek! Durys!!! Biraq, mundaı adamdar shetelde sottalmaı, bostandyqta taırańdap júredi degenge kim senedi. Mysaly, Sarnaevtardy nemese ózimizdiń Qajyǵumar Shabdanulyn eske alyńyz. Bul kisiler turǵan elderi úshin, árıne, aýyr nemese asa aýyr qylmys jasaǵandar esepteledi. Qazir olar qaıda?! Aldyńǵysy AQSH túrmesinde otyr. Sońǵysy týǵan jerine jete almaı kóz jumdy. Búkil Alash jurty bolyp, Qytaıdan surap ala almadyq qoı... Eń qyzyǵy, 49-baptaǵy «Kóship kelýshilerge Qazaqstan Respýblıkasynda turaqty turýǵa arnalǵan ruqsatty berýden bas tartý ne onyń kúshin joıý úshin negizder» osy eki tarmaqpen bitpeıdi, baqandaı jáne 13 tarmaq bar! Jıyny 15 tarmaq! Shynyn aıtsam, qylmysker turmaq, ushqan shybyn kire almaıtyndaı berik!
Sondyqtan, bul TARMAQTY alyp tastamaǵan kúnde, qajet bolǵan jaǵdaıda anyqtaýdy Quzyrly oryndar óz mindetine alyp, suraý salý arqyly tekserse bolady. Sonda, oralmandardan aty SHÝLY EKİ ANYQTAMA, taǵy birdeńesin kirgizip jibermese, talap etilmeıtin bolady. Beker obaly ne, mınıstr Tamara Qasymqyzy bul ýájderdi yqylaspen tyńdap, birden «TÚSİNDİM, BOLDY!» dedi. Bizdiń de kózdegen maqsat osy – TÚSİNDİRÝ bolatyn. Naq maıdanda orynbasary men komıtettiń jaýatysyna tapsyrma berdi. Zań jobasyn óz baqylaýynda ustap, qadaǵalaıtyn boldy. Sonymen birge, bul kúnderi úı-jaıyn satyp, birjola kelip alyp, turaqty tirkeýge tura almaı otyrǵan otyrǵan otbasylardyń da jaǵdaıyn esine salyp úlgirdim!
Bul jolǵy Zań jobasynyń avtory – osy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń ózi! «TÚSİNDİK!» dedi ǵoı, jaman bola qoııas!!!
24.04.2015 Astana
Aýyt Muqıbek
