Biz Jańa jylda erekshe nıetpen qarsy alamyz. Bir-birimizge tilek aıtamyz. Jaqsylyqtyń bolǵanyn qalaımyz. Durys-aq. Biraq biz Jańa jyldyń da jaǵymsyz saldary bar ekenin umyta beremiz. Búkil álem Rojdestvo men Jańa jylǵa qyzý daıyndalyp jatqan shaqta, RAND Densaýlyq saqtaý búrosynyń sarapshylary ózderi zerttegen tujyrymnyń qorytyndysyn jarıa etti.
Aıta ketý kerek, Jańa jylda tórtkúl dúnıeniń turǵyndary kem degende tórt-bes kún demalady. Tipti jekelegen keıbir mekemeler óz qyzmetkerlerin on kúnge demalysqa jiberip te jatady. Mundaı jaǵdaıda tipti qıyn. Óıtkeni sarapshylardyń oıynsha, adamdar úıdegi merekelik dastarhanǵa shekten tys daıyndalady. Tipti olardyń dastarhanǵa qoıar taǵamy densaýlyqqa, asqazanǵa zıan bolýy da múmkin. Dál osy kezde kompanıalar ózderiniń ótpeı turǵan taǵamdaryn jarnamalap, ótkizip jiberedi.
–Adamdar Jańa jyl men Rojdestvo merekesi kezinde shekten tys tamaq ishedi de, az ýaqyttyń ishinde salmaq qosady. Olar kóp jaǵdaıda «meıramnan keıin óz-ózime kelemin, durys tamaqtanýdy qaıtadan qolǵa alamyn, salmaǵymdy retteý de qıynǵa soqpaıdy. Artyq salmaq ózdiginen-aq ketedi» dep oılaıdy. Al shyn máninde olaı emes. Olar osy áreketi arqyly densaýlyǵyna orasan zor zıan keltiredi. Sosyn jyl boıy semizdikten qutyla almaı júredi,– deıdi mamandar.
RAND Densaýlyq saqtaý búrosynyń sarapshylary osyǵan baılanysty Ońtústik Afrıka Respýblıkasynyń 500 myńǵa jýyq turǵynyn zerttep kórgen. Mamandar adamdardyń meıram kezinde tamaqtanýyn, júris-turysy men jyldyń ár mezgilinde jeıtin taǵamdarynyń kalorıasyn da zerttegen. Zertteý barysy kórsetkendeı, oǵan qatysqan turǵyndardyń barlyǵy da artyq salmaqty jańa jyldyq meıram kezinde qosqan. Mamandar munyń sebebin de aıtqan. Adamdar bul kezde shekten tys tamaq jeıdi. Al anyǵyn aıtsaq, negizinen halyq qarasha, jeltoqsan aılarynda otbasylyq búdjettiń 40-50 paıyzyn dastarhan mázirine jumsaıdy eken. Eń bir qyzyǵy, birneshe kúnge emes, birneshe aptaǵa sozylyp ketetin Jańa jyl meıramy kezinde jelingen tamaqtyń saldarynan adamdar salmaq qosyp, jyl boıy odan aryla almaı júredi eken. Sondyqtan Jańa jylda jeńil tamaq iship, kóńildi júrińiz.
Bul – Jańa jyldyń adam densaýlyǵyna keltirer zıany. Al jarylatyn pırotehnıka zattarynan jaraqat alyp jatqandar qanshama. Ol jóninde áńgime bólek. Al ishimdik iship, kólikke otyryp, apatqa ushyrap jatqandar da az emes. Sondyqtan bul meıramda aq jarylqap tilek aıtyp, aman bolǵannyń ózi artyq.
