Osy aptada Qazaqstannyń Reseıge qosylýyn qoldap, kelmeske ketken keńes dáýiriniń múddesin qorǵap júrgen qazaqstandyq bloger Ermek Taıchıbekovti psıhıatrıkalyq aýrýhanaǵa jatqyzǵandyǵy týraly «REGNUM AA» jazǵan bolatyn. Bul týraly «Qamshy» portaly habarlaıdy.
Jambyl oblysy Qordaı aýdandyq sot tergeýshisi áleýmettik jeliler men ınternet-portaldardy paıdalanyp, «Qazaqstan Reseıdiń gýbernıasy bolý kerek» dep kókip júrgen Ermek Taıshybekovti (ózi tegin taıchıbekov dep kórsetip júr) psıhıkalyq aýytqýlyqqa dýshar bolǵan degen tujyrymǵa kelgen. («Komısıa prıshla k vyvodý, chto ıspytýemyı «obnarýjıvaet prıznakı paranoııalnogo sındroma s ıdeıamı reformatorstva ı velıchıa, ımeıýtsá narýshenıa v sfere myshlenıa v vıde obstoıatelnostı, sklonnostı k «rassýjdatelstvý», a takje ımeıýtsá narýshenıa v emosıonalnoı sfere v vıde týsklostı, monotonnostı, ogranıchenıa krýga ınteresov, nozologıcheskýıý prınadlejnostkotoryh opredelıt v ambýlatornyh ýslovıah ne predstavláetsá vozmojnym»).
Sonymen qatar, alqabıler tekserý nátıjelerin eskere kele, Taıshybekovty Almaty qalasyndaǵy stasıonarly emdeý ortalyǵyna jatqyzý (jyndyhana) týraly sheshimge kelgen.
Osyǵan deıin memlekettik qurylymǵa qarsy shyǵyp, QR Táýelsizdigine ashyqtan ashyq senimsizdik bildirgen – Taıshybekovke qatysty «ultaralyq arazdyqty qozdyrǵany úshin» qylmystyq is qozǵalǵan bolatyn. 2015 jyldyń 7-shildesi kúni Taıshybekovtyń mıynda aýytqýlar bolýy múmkin degen kúdikpen, oǵan psıhıkalyq jáne medısınalyq tekserý júrgizý jumystary bastalyp ketken.
Al 2014 jyly ýkranınalyq saıasatker Igor Kolomaıskııdiń basyn kesip ákelgen adamǵa syıaqy taǵaıyndaıtynyn óziniń feısbýk áleýmettik jelisindegi paraqshasynda málimdegen.
Jaqynda atalmysh ınsıdentke qatysty bir top belsendiler áleýmettik jeliler men www.change.org saıtynda QR Prezıdenti Nursultan Ábishulynyń atyna petısıa joldaý úshin qol jınastyryp jatqandyǵy málim boldy.
Belsendilerdiń qalaýy - Taıshybekovty psıhıatrıkalyq aýrýhanadan bosatý. Petısıa avtorlarynyń pikirinshe, Ermek Taıshybekovtyń esh kinási joq. Al ınternettegi petısıaǵa 22 adam daýys bergen jáne ınternet qoldanýshylary Qazaqstandaǵy zań normalaryn oryndaýdaǵy bassyzdyqtarǵa jol berilgen degen syńarjaq pikirlerin bildirgen. Pikirler Reseıdiń Máskeý, Barnaýl qalalarymen qatar, Malaızıa jáne Qazaqstannan da jazbalar qaldyrylǵan. Pikirshiler paıymynyń birsypyrasy; «Qazaqstandaǵy beıbereketsizdikke nazar aýdaryńyzdar!», «Taıshybekov zańǵa qarsy keletin eshnárse istegen joq», «Qazaqstan bıligine «pozor!»», «Bizdi SSR-den aıyrǵan erkindik qaıda? Keńestik kezde biz jaqsy ómir súrgen edik!» t.b.
Áńgimeniń aýany Taıshybekovtyń Táýelsizdikke keltirgen qaýipti málimdemeleri bolǵan soń, QR Ata zańynda kórsetilgen birneshe bapty mysalǵa keltirgendi jón kórdik. Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsıasynyń 20-babynyń 3-shi tarmaǵynda: «Respýblıkanyń konstıtýsıalyq qurylysyn kúshtep ózgertýdi, onyń tutastyǵyn buzýdy, memleket qaýipsizdigine nuqsan keltirýdi, soǵysty, áleýmettik, násildik, ulttyq, dinı, tektik-toptyq jáne rýlyq astamshylyqty, sondaı-aq qatygezdik pen zorlyq-zombylyqqa bas urýdy nasıhattaýǵa nemese úgitteýge jol berilmeıdi» dep aıqyn jazylǵan.
Sonymen qatar, QR Qylmystyq kodeksiniń 170 baby 1 tarmaǵy boıynsha «Ókimetti kúshtep basyp alýǵa, ókimetti kúshtep ustaýǵa, memleket qaýipsizdigine nuqsan keltirýge nemese konstıtýsıalyq qurylysyn kúshtep ózgertýge, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń tutastyǵyn jáne onyń aýmaǵynyń birligin kúshtep buzýǵa jarıa túrde úndeý, sondaı-aq osyndaı mazmundaǵy materıaldardy osy maqsatta taratý úsh júzden bir myń aılyq eseptik kórsetkishke deıingi mólsherde aıyppul salýǵa, ne bes jylǵa deıingi merzimge bas bostandyǵynan aıyrýǵa jazalanady» dep kórsetilgen. Al 2 tarmaqta «Buqaralyq aqparat quraldaryn paıdalanyp jasalǵan nemese uıymdasqan top jasaǵan naq sol áreketter bir myńnan bes myń aılyq eseptik kórsetkishke deıingi mólsherde aıyppul salýǵa, ne úsh jyldan jeti jylǵa deıingi merzimge bas bostandyǵynan aıyrýǵa jazalanady» dep jazylǵan.
Eskini kóksep, eldiń esin esirtkishe ýalaǵan Ermek Taıshybekov týraly qazaqstandyq BAQ az jazyp júrgen joq. Ózin Tarazdyń týmasymyn dep tanystyryp júrgen Taıshybekovty temir torǵa toǵytýǵa aıǵaqtar jeterlik bolsa da, el Táýelsizdigin tárk etkisi keletin azamattyń aıylyn jıǵyzatyn ýaqyt áldeqashan jetken edi. Reseıdegi Jırınovskıı, Ýkraınadaǵy Oleg Láshko sekildilerdiń sarqynshaǵy bizden de tabylǵany ókinishti bolsa da shyndyq. Ázirge quzyrly quqyq qorǵaý organdary Taıshybekovty táýbasyna keltirý úshin psıhıkalyq aýytqýǵa ushyraǵandar jatatyn orynǵa jibergen eken. Endi istiń nátıjesin kútý ǵana qalǵan sekildi bizge. Al petısıa jazyp, qol jınaýshylar óz jumystaryn esh kedergisiz jalǵastyrýda.
Nurgeldi Ábdiǵanıuly
