Qara qanshyq
Kórshi shalda
bar edi qara qanshyq,
Kóp úrmeıdi,
kóp ıtpen jaǵalasyp.
Ulyǵan daýysynan oıanady,
Aı men jerdi
jalǵaıtyn araqashyq.
Qan júrekke
qalǵan ba uıyp qaıǵy?!
Óz taǵdyryn
ózgeshe tuıyqtaıdy.
Bir bekzattyq
qanynda qalǵany ma?
Tóbetti
mensinbeıdi, uıyqpaıdy!
Taýǵa tartyp
ketedi ár aqpanda,
Úıde óskenmen,
taǵy qyp jaratqan ba?
Táńirden
jiberilgen syrttan shyǵar,
Abadannyń
urpaǵyn taratqanǵa.
Arlanmen
tym jaqyndap aralary,
Emshekteri
salbyrap oralady.
Jaýyrynnan
kóretin jortqan jolyn
Kári shaldyń
dál kelip joramaly.
Kúndiz úrmeı,
al túnde ulydy ma?!
Dóńbekshidi
kári shal qylyǵyna.
Sol túni
tý bıeni jaryp jepti,
Jerik bolyp
ishtegi qulynyna.
"Kóz jazyp qalam ba?"
-dep jalǵasynan!
İzim-ǵaıym
joq boldy aýlasynan,
Ittigi
úıshiginde qalǵan qanshyq,
Sońǵy márte
úripti taý basynan.
Qara qanshyq
bolsa da qara basqyr.
Taǵy ǵoı
taǵdyryna qaramas qur.
Altaıda
aýyq-aýyq kezdesetin,
Osynyń
urpaǵy ǵoı qara qasqyr.
** *
Sezimiń
sýaldy dep sezikten be,
Sóz boratpa,
men jaıly kezikkenge!
Ór minezge,
tákappar basyńdy ıip,
Ómir súr
taǵdyryńa tózip, kón de!
Albyrtpyz
asaýlyǵy basylmaǵan,
Janar ǵoı,
jabyqqandy jasyrmaǵan
Sýyt júrsem
salqyn dep qabyldama,
Abadanym
keldi dep asyl maǵan.
Kórkińnen
aınalaıyn gúl óńdestim,
Ómirde
tyǵyryqqa tirelmes kim?!
Elegizip
erkem-aý eleńdeme,
Tún ishinde
erttelse kúreń bestim.
Buzbashy
men kelgende ireńińdi,
Jaıyp shyq
saýsaǵy bar júregińdi
Tilsiz nege
týdyń dep tergemeshi,
Tań ata
terlep kelgen kúreńimdi.
Kózi-Kún, kirpigi-Nur
" Kúrsingenim"-dep
túsin kún kúrkirin,
Myń suraqtan
quralǵan myń bir túnim.
Álemdi jaryq
qylyp jiberedi,
Kóriktim,
Kún-kózderiń, Nur-kirpigiń!
Kún kózińe
ǵashyq bop, shyraı bergen
Qymsynyp
qushaqtaǵam qumaı belden.
"Jumaq" degen
eken-aý jer betinde,
"Hor Qyzyn"
aıamapty Qudaı mennen.
Sensiz ómir,
óleń de qaıda maǵan?
Jalǵyzdyqtan
jabyǵyp aıǵa qonam.
Júregime tamady
mólt-mólt etip,
Kirshiksiz nur
kózińnen taıǵanaǵan.
Sezinshi
sezimimniń sirkirin bir,
Ótse eger
ókinemin bir kúnim qur,
Qarańǵydan
janymdy qutqaratyn,
Jarymnyń
kózderi-Kún, kirpigi-Nur!
Apa
Umytqam joq
Apa jan-maltańdy áli,
Shól basatyn
sol edi qaltamdaǵy.
Qaımaq qosyp
qant salyp beretuǵyn,
Tańdaıymda
tur áli talqan dámi.
Óleń jazdym
kesh qylmaı erte kúndi,
Sodan izdep
tabamyn erteńimdi.
Apa jan,
tyńdaýshy edim qulaq salyp
İrgeńde
jatyp alyp ertegińdi.
Biletinsiz
erkelik qyr-syrymdy,
Tasqa soqpaı
ósirdiń tumsyǵymdy.
Aq tastyń
kóleńkesin pana qylyp,
Iirip
otyrýshy eń urshyǵyńdy.
Bul balań
shybyq minse, órshil edi,
Shaýyp-shaýyp
kóńilim kónshigedi
Buzaý betin
tastasam bir qaıyryp,
Apama toı
jınaıtyn kórshilerdi.
Apa, bizden
sen erte alystadyń,
Ómir deıtin
siz ótken aǵystamyn.
Oǵlan etken
qulynyń osal emes,
Osy óleńdi
Rýhyńa baǵyshtadym!
Qamshy
Shabandozdan
shyǵa qoımas sert jutań,
Atqa shapsam
jalyn qushyp, órt jutam.
Sáıgúliktiń
janar jasyn súrtetin,
BÁIGE QAMSHYM
tobylǵy sap, tórt tutam.
Jylqy minsem
kóńil aýmas kúıbeńge.
Ystyq qanym
tamyrymda bıleýde.
Talys teri
aıyrylyp ketedi,
DOIYR QAMSHYM
ıirilip tıgende.
Torymenen
topqa kirseń bý ańsap,
Abyroı ǵoı
salym salyp qýansaq!
Aıbat bergen,
qaırat qosqan boıyma,
KÓKPAR QAMSHYM,
jylan teri, jýan sap.
Arba shegip,
jelisine shalqymaý,
Paı-paı deýsiz,
ótken ómir olqylaý.
Dárte basyn
úsh aınalyp oraıdy,
SOPY QAMSHYM
uzyn qulash, jalqy baý.
Jylqy syryn
bir adamdaı túsinem,
Tańdap minem
tarlanbozdy ishinen.
Iiremin
asaýy kóp úıirdi,
Úsh shyǵyrshyq
ÚIİR QAMSHY mysymen.
Janǵa qýat
sáıgúlikke baı dalam
Tektileri
tuǵyrynan taımaǵan.
Asaý minsem
bas bermeıtin, baǵynbaı
BAPTAÝ QAMSHYM
denesinde oınaǵan!
Ómir mynaý
qysqa qamshy sabyndaı,
Arǵymaq kún
ótip jatyr saǵymdaı,
Qara óleńim-
báıge bermes Qara ker,
Keledi áne,
aýyzdyqqa baǵynbaı!
Ar -Qar
Taýdan aqqan bulaqtar,
Teńizderge sý aralas muń quıyp,
Bulttan surap, nóserin,
Telmiredi kók aspanǵa tuńǵıyq.
Ákesi – quz aqsaqal,
Eń juparly aýa jutqan arqardyń,
Tastan tólin órgizgen,
Shesheleri shyt baılaǵan shyń bıik!
Kıelim-aı quzdaǵy,
Buǵanasy birge qatqan sherimen,
Qaıda kettiń, tektim- aý?!
Byltyr ǵana Ókpetiden kórip em,
Eı, adamzat jerinem,
Quljalarym nege bezdi jerinen,
Arqarlardyń kóz jasy,
Qardyń sýy- etektegi erigen!
Mańdaılaryn Táńirge,
Tuıaqtaryn qara tasqa súıdirgen,
Aq súıekti janýar;
Aýqattary adam baspas shúıginnen
Oınaqtańdar, ketpeńder,
«Ary Qardaı» tazalarym senderge,
Aqyndardyń atynan,
Alataý men Altaıymdy qıdym men!
Quljalardy eńseli,
Ýaqyt jeli, mergen kózi kemitip,
Serkeshter de sergelden,
Sezetindeı turǵandyǵyn ne kútip?
Aýmańdarshy arqarlar,
Týǵan ólke bizdiń baıtaq daladan,
Jylatpańdar taýlardy,
Qara tastyń qabyrǵasyn sógitip.
Enesiniń jelinimen,
Qozylardyń qos baýyryn syzdatyp,
Eı, pendeler kózi sher,
Qanisherden taba almaımyz biz baqyt,
Aıańdarshy ótinem,
Bizge túk te batpasa da qaıǵysy,
Kári taýlar joqtaıdy,
Kúńirenip, kirpigine muz qatyp.
Adam ǵana kináli,
Qustar ketip, ańdar aýǵan ár kóshke,
Sonyń bárin qaıtaryp,
Biraq tilek, belýardan ar keshse,
Abaılańdar ańkóster,
Ashkózińdi qadaı bermeı Tektige,
Arqarlardyń zaýaly,
Taý basynan tas domalap, qar kóshse!
İshki sher
Usaq tirlik
baılaıdy amal qansha?
Sharýa bitpes
jalǵannan joǵalǵansha.
Júr dosym,
taýǵa shyǵyp serýendeıik.
Qalada qapas
oıǵa qamalǵansha.
Qaıyrymsyz
bul qala jarqyraǵan,
Dalamyzdan
sadaǵa parqy maǵan.
Júr dosym,
serigim bol, ershi maǵan.
Qasqa aıǵyrdy
mińgizem arqyraǵan.
Júrek kirin
jańbyrmen jýsań tunyq.
Iiskeımiz
qyrlardan jýsan julyp.
Qymyz pisip,
súri et qaınaǵansha,
Qos aıǵyrdy
kelemiz býsandyryp.
Tastashy
bir mezetke tas qalańdy.
Ne bar deısiń
aýyldan basqa mándi?!
Qumaıdy da
qasyńa qosyp berem,
Qara jerde
qutyltpas qashqan ańdy.
Oǵlansyń ǵoı
jasyńnan orta kórgen.
Kisi emessiń
sońynan qorqaý ergen.
Jelmen tarap
aıǵyrdyń toqpaq jalyn,
Shyń basyna
shyǵamyz arqar órgen.
Taýdyń ulyn
tas qala qamasyn ba?!
Júr dosym,
aýyl jaqqa barasyń ba?
Ulyp- ulyp
qaıtaıyq aıǵa qarap.
Bóri jortqan
taýlardyń arasyna!
Mereı Qartov
