Qazaq teńgesiniń bir kúnde nelikten tyrapaı asqanyn, munyń ekonomıkalyq-qarjylyq sebep-saldarlaryn tátpishtep jatpaımyn: bul máselelerdiń saı-súıegin bıliktegi de, úıdegi de az kemirgen joq...
Meniń kórgenim – tamyzdyń aptaby jaıynda qaldy, teńgesi teńkıgen qazaqtyń kózi sharasynan shyǵa jazdady – 20 tamyz kúni dollar baǵamy 259 teńgege deıin sharyqtap ketti...
Qudaı betin ármen qylsyn, soǵys bastalǵandaı qarbalas-qapylys bastalyp, tipti, qaısybir «sezimtal» jandar qara aspan tóndirip, záýlim ǵımarattardyń shatyryna «shapshypty»...
Artynsha, dollardyń aıaǵy shalyndy, úrikken – úmit kórdi, shýdyń shańy basyldy...
El eksportynyń basym bóligi munaıǵa tıesili jurttyń ulttyq aqshasynyń teńgermeshildigi myń qubylyp otyrady. Qaýip kemýi úshin eksporttyń munaıǵa táýekelin azaıtý kerek. İshki suranysty otandyq ónimmen qamtamasyz etý úshin aýylsharýashylyǵyn qarqyndy qolǵa alý kerek. Munaıǵa ǵana senip qol qýsyryp otyrmaı, basqa kásipterdi on ese qarqynmen júrgizýge tıispiz. Básekege qabiletti bolsaq, murtymyzdy balta shappaıdy.
Devalvasıanyń jaǵymdy jaǵy – el burynǵydaı atys-shabys, shoý-bıznes, ósek-aıań jańalyqtaryn ysyryp qoıyp, dollardyń baǵamyn qarap, munaı baǵasyn bajaılap, qarjy jańalyqtaryna moıyn burdy. Saıası-ekonomıkalyq belsendi el – bolashaǵy jarqyn el bolmaq.
...Jalpy, toqtap qarap, «oqtap» oılansam: bizdiń úkimetbasynyń negizgi mamandyǵy, basty kásibi – tilshilik eken ǵoı, ıaǵnı, til mamany... Endeshe, dúıim elde birde-bir ekonomıst nemese qarjyger quryp qalǵandaı, tilshini úkimet basyna qaıta-qaıta nege «zorlaqpen» súıreı berdik?!.
Tili kermek bireý: «Bastysy – qarjygerlik emes, kasır bola bilý ǵoı» degen ýáj aıtty. Kim-kimniń «kasıri» ekendiginde sharýam joq, biraq, tutas eldiń bas kasırin jekeshelendirip alýǵa bolmaıdy dep oılaımyn. Tilshi baıǵustyń túsken tabysty túgendeýge talpynysy tartqanymen, tutas jurttyń jalpy sharýasyn tarazylaýǵa tegeýrini jete me?!.
...Qazaq eli omaqasynan qulap, opyryla sulap jatqanda qazaq úkimetin únemdi de úılesimdi basqarǵan Ákejan QAJYGELDIN aǵamyzdyń naǵyz daǵdarys mamany ekendigine eshkimniń shúbási bolmas. Alysta jatsa da, alashyna jany ashyǵan Ákejan Maǵjanuly Ulttyq banktiń basshylyǵyna Oraz JANDOSOVty usynyp: «Munyń ózi elimizge halyqaralyq qarjy ınstıtýttarynyń senimin qaıtarýǵa, qazaqtyń Ulttyq bankine kózqarastaryn túzeýge, shetel ınvestorlarynyń jumystaryna úmit ústemeleýge yqpal eter edi» - deıdi.
Bul – sózdiń tóresi. Endigi jerde Qaırat KELİMBETOVtiń sózine qarapaıym halyqtyń da, sheteldik saıasatkerler men ınvestorlardyń da senbeıtini aıqyn.
Senim degenińiz – qudiretti kúsh qoı. Oı-sananyń sergektigi men rýh-jigerdiń silkinisin senim týdyrady. Qazaqqa ózine jáne teńgege degen senim kerek.
...Jańa aptanyń ekinshi kúni dollar baǵamy 237 teńgege deıin tómendedi. Allaǵa shúkir, bizge aýyz bergen qudaı, nápaqadan da qur qaldyrmas...
Qajymuqan ǴABDOLLA
