Búgin Májiliste «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine halyqtyń kóshi-qony jáne jumyspen qamtylýy máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn qaraýǵa arnalǵan jumys tobynyń 13 otyrysy bolyp ótti. Bul – bıylǵy jańa maýsym bastalǵaly ekinshi otyrys. Birinshi otyrys aldyńǵy aptanyń beısenbisinde ótken bolatyn.
Ózderińizge málim, qazirge deıin, Qudaıǵa shúkir, qajetti usynystarymyzdyń túgelge jýyǵy jumys tobynyń maquldaýynan ótip, aldy Úkimetten oń baǵytta bekitilip te úlgirdi. Qandastarymyzdyń turaqty tirkeýge turýyna basty kedergi bolyp kelgen «Kelgen elinen tirkeýden shyqqany týraly anyqtama» Qazaqstan Respýblıkasy İshki ister mınıstrliginiń №315 buıryǵymen (http://egemen.kz/2015/07/02/68662 ) Qytaıdan keletin etnıkalyq qazaqtardan talap etilmeıtin boldy.
Sonymen birge, ekinshi bas kedergi - «sottylyǵyna baılanysty anyqtamany» da kúshinen qaldyrý úshin jumys toby músheleri «Halyqtyń kóshi-qony týraly» zańynyń 49 babynyń 9 tarmaǵyna ózgeris engizgen bolatyn.
Májilistiń jumys toby bir aýyzdan maquldaǵan sol ózgeristi Úkimet «Aýyr nemese asa aýyr qylmys jasaǵany úshin alynbaǵan nemese ótelmegen sottylyǵy bar» degen «jańa» nusqamen keri qaıtarypty. Sebep, «Usynylyp otyrǵan túzetý ekstremızm men terorızmniń jolyn kesýge baǵyttalǵan sharalarmen úılespeıdi jáne óz elinde aýyr jáne asa aýyr qylmystar jasaǵany úshin sottalǵan adamdardyń Qazaqstan Respýblıkasyna kelýine jaǵdaı jasaýy múmkin» eken. Úkimet basshysy K.Másimov qol qoıǵan hatta osylaı delinipti. Demek, shetelden kelip, turaqty turýǵa ótinish bergen qandastarymyz kelgen elinen baıaǵydaı sottalmaǵany týraly anyqtama ákelý kerek. Al, Qytaı eliniń sottalǵandarǵa nemese qylmysqa qatysy bar adamdarǵa shetelge shyǵýǵa ruqsat etpeıtini týraly arnaýly Zańy bar ekeni, sondyqtan mundaı anyqtama bermeıtini múlde qaperge alynbaǵan. Bizdiń osy Zań jobasy talqylaýǵa túskennen bastap zarlaǵanymyǵa K.Másimov pysqyryp ta qaramaǵan. Qytaıdan kóship kelip, osy kederginiń kesirinen qujattana almaı sergeldeńge túsken san myńdaǵan qandastarymyzdyń zary Premer myrzaǵa shybyn shaqqan qurly áser etpegen...
Osy másele aldyńǵy otyrysta taǵy talqyǵa túsip, Aldan Smaıyl bastaǵan jumys tobyndaǵy depýtattar Úkimettiń bul sheshimine túgel qarsy bolǵan soń, Gúlnar Seıtmaǵambetova sheshim jasaýdy kelesi otyrysqa qaldyrǵan bolatyn. Sondaı-aq kelesi otyrysqa QR İshki ister mınıstriniń orynbasary Erlan Turǵynbaevty shaqyratyn bolyp tarasqan.
Búgingi jumys tobynyń otyrysyna sol İshki ister mınıstriniń orynbasary Erlan Turǵynbaev, Kóshi-qon polısıasy departamentiniń bastyǵy Serik Saıynov, UQK-nen Marat Qalqabaev qatarly jaýapty tulǵalar kelip qatysty.
Erlan Turǵynbaev erekshe daıyndyqpen kelipti. Ol óz sózinde qandastarymyzdyń turaqty tirkeýge turýda sottylǵy týraly anyqtamanyń kedergi keltirmeıtinin, Qytaı jaǵynyń ony esh qıyndyqsyz berip jatqanyn, sonyń arqasynda neshe júzdegen oralman aǵaıynnyń turaqty tirkeýge turǵanyn, azamattyq ta alǵanyn maıyn tamyzyp otyryp baıandady. Sózi dáleldi bolý úshin sol qandastarymyz ákelgen «anyqtamanyń» eki-úsheýiniń kóshirmesin de ala kelipti. Jumys tobyna kórsetip oqyp ta berdi(sýrette).
Al men sol «anyqtamany» kórip, ne kúlerimdi, ne jylarymdy bilmeı dal boldym. Mınıstr myrzanyń baladaı ańǵaldyǵyna tańǵaldym. Álgi «anyqtamalardyń» bas-aıaǵyna múldem nazar aýdarmapty. Ákelgen eki anyqtamasynyń formasy eki túrli. Qytaıdyń quzyrly orndarynyń arnaıy qujat blankysyna emes, jaı ózimizdiń aq qaǵazǵa jazyla salǵan, ne tirkeý nomeri joq, qoldan jasalǵan, jalǵan qujat ekeni ap-anyq kórinip tur... Jumys toby múshelerine birden kórsetip shyqtym.
Aıtarǵa bolmasa, Erlan Turǵynbaev myrza oılanyp-aq qaldy. Aldan Smaıyl Qytaı zańyn alǵa tarta otyryp, ondaǵy eki mıllıoǵa taıaý qazaqtyń taǵdyryn jáne myna máseleni qalaı da sheshý kerektigin İİM-ne qaratyp, jerine jetkizip aıtty. Merýet Qazybekova da aıanǵan joq, keleńsizdikti betterine kelistirip basty. Nurtaı Sábılánov bul anyqtamany suratýdy İshki ister mınstrliginiń óz quzyretine alýdy usyndy.
Sonymen, Úkimet qabyldamaı qaıtarǵan ózeris pen tolyqtyrýdy Májilistiń qaıta qaraý quqyǵy joq eken. Jumys tobynyń jetekshisi daýysqa salyp edi. Kıkolenko Olga Andreevna birden qoldap qol kóterdi, ony Quttyqoja Ydyrysov quptaı jóneldi. Aldan Symaıyl, Nurtaı Sábılánov jáne Baqytbek Symaǵulov qalys qaldy. Merýet Qazybekova qarsy boldy.
Al, meniń tańǵalǵanym mynaý: Bulaısha ózi kesip-pishetini bar, Úkimet bul Zań jobasyn Májiliske nege salyp, jyl boıy ash ishekshe sozady?! Qolaıyna jaqpaıtyn ózgeris pen tolyqtyrýdy maquldamaıtyn bolǵan soń, birden ózi qabyldaı salmady ma?!! Eki emes, jıyrma emes, eki júz emes, eki mıllıon qazaqtyń taǵdyryna qatysty bul máselege pysqyrmaǵan Úkimetti Májilis nege senimsizdik bildirip, otstavkaǵa jibermeıdi ?!! Qysqasy, azamattyq alǵysy kelgen aǵaıynǵa sol jalǵan anyqtamany jasatýǵa qısyq zańymyzdyń ózi ıtermelep otyr!
Otyrysta Qytaıdyń Tólqujat týraly zanynyń qytaıshasy men qajetti babynyń aýdarmasyn QR İshki ister mınıstriniń orynbasary Erlan Turǵynbaevtyń óz qolyna ustattym. Ary-beri tóńkerip kóp aqtardy. Qytaı eliniń sottalǵan adamǵa shetelge shyǵatyn tólqujat bermeıtinine kózi ábden jetken shyǵar...
Bir tańǵalarlyǵy, «Kóshi-qon» Zańyna kenedeı jabysqan «sottylǵy» týraly anyqtamaǵa qarap, «Uly kóshtiń» 24 jylynda qansha terrorıst qazaq elge oraldy eken dep oılamasqa sharań joq!
Elbasynyń tapsyrmasyn eleń qylmaı, İshki ister mınıtrligin ýysynda ustap otyrǵan Másimov myrza osyǵan jaýap bersin!!!
Aýyt Muqıbek, aqyn
