Kórshi Reseıde shaǵyn jáne orta bıznes jappaı jabylyp jatyr, al salyq pen paıyz qysymy kúsheıip tur. Bul trend Qazaqstanmen shekaradaǵy logıstıkaǵa da soqqy berip, aımaqtyq naryqtyń kóńil-kúıin ózgertip jatyr.
Sarapshylar 2026 jyldy Reseı ekonomıkasy úshin eń qıyn kezeń dep baǵalap otyr. Negizin 2025 jyly qalandy bul daǵdarys.
Nege 2026 burynǵysynan aýyr bolmaq
Kásipkerlermen únemi saýalnama júrgizip otyratyn bloger Vácheslav Rúmın Reseıde bıznes «qatyp» qalǵanyn aıtady. Kóp kompanıa shtat qysqartyp, ujymdy tórt, tipti úsh kúndik jumys aptasyna kóshirip, aqysyz demalysqa jiberip jatyr.
Importty shekteý, kargoǵa tyıym jáne marketpleısterge qysym kúsheıdi. Sonyń saldarynan «Uly Jibek joly» baǵyty tusaýlanyp, Qazaqstanmen shekarada aýyr júk kólikteriniń kezegi jıilep ketti. Satýshylar tabysyn arttyra almaı qınalyp júr.
«Arnaıy áskerı operasıa» shyǵyndy ulǵaıtyp tur. Búdjettik shyǵystar kóbeıgen saıyn Reseı Ortalyq banki negizgi mólsherlemeni aıtarlyqtaı túsire almaı otyr. 16% deńgeıindegi qymbat aqsha bıznes jobalardy toqtatýǵa májbúrlep tur.
Salyq jáne paıyz: qysym qalaı ulǵaıdy
QQS 20%-dan 22%-ǵa kóterildi. Buǵan qosa, jeńildetilgen rejımdegi kásiporyndarǵa qatysty NDS shegi 60 mln rúblden 20 mln rúblge tústi. Bul shekti kesip ótse, óńirdegi shaǵyn dúken de orta-krýppeniń erejesimen salyq tóleýge tıis bolady. Qazaqstanda da uqsas úrdis bolyp, porog 43 mln teńgege deıin túsirilgen.
Alúmını qaqpaq shyǵaratyn Valentın Skýratovskıı osy ózgeristerdiń baǵaǵa birden áser etkenin, kásipkerler QQS-ty taýar qunyna qosyp jiberýge májbúr bolǵanyn aıtady. Turmystyń qymbattaýy halyqtyń satyp alý qabiletin álsiretip tur.
Soyuz Microphones kompanıasynyń negizin qalaýshy Pavel Bazdyrev búdjet defısıtin jabý úshin memleket bıznesten kóbirek alym surap jatqanyn synaıdy. Onyń sózinshe, sýbsıdıa men grant alǵandardyń ózi tóleıtin salyq arqyly bárin keri qaıtaryp jatyr.
Lızıń pen metalqurylym óndirisin ustap otyrǵan Grıgorıı Torshın joǵary mólsherleme saldarynan suranys túsip ketkenin aıtady. «2021 jyly 8,5% bolǵan negizgi stavka 16%-ǵa jetti, mundaıda ınvestısıa tartý tıimsiz», – deıdi ol. Kóp kásiporynda jyldyq marja 20–30%-dan aspaıtyndyqtan, 16%-dan joǵary kredıtti kóterý múmkin bolmaı tur. Osy sebepti jańa óndiris alańyn salý josparyn kásipkerler toqtatyp jatyr.
Import, marketpleıs jáne shekaralyq tyǵyryq
Marketpleıster komısıany shuǵyl kóterip, usaq satýshylardy naryqtan yǵystyryp jatyr dep jazady reseılik baspasóz. Importtyq shekteýler men kargoǵa tyıym tranzıtti qysyp, Qazaqstanmen shekarada kóptonnaly kezek qalyptasty. Bul jetkizilim tizbegin qymbattatyp, baǵalardy joǵary kóterip tur.
Eńbek naryǵy: qysqartý, tórt kúndik apta, kúızelis
Kompanıalar qatardaǵy óndiris jumysshylaryn saqtaýǵa tyrysyp, negizinen qosalqy bólimder men menedjmentti qysqartyp jatyr. IT-bólimder ınvestısıanyń toqtaýynan jáne jasandy ıntellekt quraldarynyń ónimdilikti kóterýinen taryǵyp qaldy: bir orynǵa myńdaǵan adam talasatyn kezder jıilep ketti.
Keı fırma múlde basqa taktıkaǵa kóship, bos oryndardy japty: bir adam úsh adamnyń jumysyn atqaryp júr. Skýratovskıı tabys kólemi 2021 jyldan beri ár qyzmetkerge shaqqanda quldyrap kele jatqanyn, sondyqtan bos qyzmetterdi orynbasarlar arasynda bólisýge májbúr bolǵanyn aıtady.
Sandar sóılesin
2025 jyly jaýapkershiligi shekteýli seriktestikter sany 2024 jylmen salystyrǵanda 26%-ǵa azaıdy. «Vedomostı» málimetinshe, 2025 jyly kemi 800 myń kásipker isin toqtatyp, jaldamaly jumysqa ketken.
Ekonomıkalyq sholýshy Marıa Sokolova 2026 jyly rúbl álsireýin jalǵastyratynyn, biraq valúta naryǵynda úlken kúızelis kútilmeıtinin aıtady. Esesine salyqtar men alymdardyń ósýi turmysqa tikeleı soqqy bermek: QQS – 22%, NDS shegi – 20 mln rúbl, kólikke ýtılızasıalyq alym, janarmaı men birqatar taýarǵa aksızder arty. Temekige aksız 7%-ǵa, alkogól men sıgaretterge 11%-ǵa, benzınge 5%-ǵa ósedi.
Lender Invest negizin qalaǵan Dmıtrıı Isakov osy sharalar shynaıy ınflásıany údetip, halyqtyń kirisin juqartady dep eskertedi. Kásipker shyǵyny kóbeıse, ınvestısıa tejelip, ekonomıka stagnasıaǵa urynady.
Rosstat dereginshe, 2025 jyldyń 11 aıynda óńdeýshi ónerkásiptiń 92 salasynyń 70-inde óndiris tómendedi. Bul quldyraýdyń «jekelegen oqıǵa» emes, júıeli qubylysqa aınalǵanyn kórsetip tur.
Qazaqstanǵa áseri
Shekaradaǵy kezek pen tranzıttiń qıyndaýy otandyq eksporter men ımportór shyǵynyn kóbeıtip, jetkizilim merzimin uzartyp jatyr. Reseı naryǵyndaǵy suranys álsirese, Qazaqstan kásiporyndary tapsyrysty azaıtatyny anyq. Aımaq ekonomıkasyna kópvektorly áser etip tur bul daǵdarys.
Bul týraly Qamshy.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
