Sońǵy bes-alty jylda elimizde azamattardyń ózine-ózi qol salý oqıǵalary jıilep otyr. Olardyń ishinde eń jan túrshiktiretini – óz-ózin órtep jiberý oqıǵalary. «Qamshy» portaly sol jaǵa ustatar jaǵdaılardyń birneshe sebepterin nazarlaryńyzǵa usynady.
Sot sheshimderiniń ádiletsizdigi.
2009 jyly mamyr aıynda Atyraý qalasynyń 52 jasar turǵyny Qabıdolla Sholaqov oblystyq prokýratýra aldynda óz-ózin órtep jiberdi. Azamat 18 jastaǵy ulyna qatysty tergeýshilerdiń ádiletsizdigine shydamaǵan.
2011jyldyń maýsymynda «Nur Otan» partıasy Astana fılıaly qoǵamdyq qabyldaýynda ulyn esirtki saqtady degen kúdikpen 10 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrǵan sot sheshimine narazy kelinshek óz-ózin órtep jiberdi.
Quqyqqorǵaý organdarynyń zańsyz áreketteri men shara qoldanbaýy
2011 jyldyń maýsymynda Aqtóbe oblysy Alǵa aýdany prokýratýrasy ǵımaratynda Aıdar Saparov esimdi azamat ústine spırt quıyp, otqa orandy. Jedel járdem qutqaryp qalǵan ol bul áreketke baýyryn atyp ketken qylmyskerdiń durys izdestirilmeýi sebebinen barǵanyn aıtqan. Alaıda, prokýratýra Aıdar Saparovtyń ózin aıyptap, ol bul áreketke spırttik ishimdikke mas kúıinde barǵan degen aqpar taratty.
2013 jyldyń shilde aıynda 55 jastaǵy Qaraǵandy turǵyny ózin órtep kóz jumdy. Keıin ol órtener aldynda ústine benzın quıyp qana qoımaı, onyń bir bóligin iship te alǵany anyqtaldy. Oqıǵanyń sebebi – órtengen azamattyń ústinen jumys ornyndaǵy gaz balondarynyń urlyq deregi boıynsha qozǵalǵan qylmystyq is.
Qylmystyq qýdalaý, tergeý organdarynyń qyzmetine narazylyq tanytqan taǵy bir oqıǵa 24 qazan kúni Taraz qalasynda boldy. 20 jastaǵy Erlan Bektibaev «Nur Otan» partıasy fılıalynyń aldyna kelip, ózin-ózi órtep jiberdi. Órtener aldynda beınekameraǵa óziniń ishki ister organdary qyzmetkerleriniń qyspaǵynda qalǵanyn aıtyp úndeý jasaǵan.
Jalǵyz baspanasyn tartyp alý
Turǵyn-úıge qatysty daý-damaılar da azamattardy sýısıdke ıtermelep jatady. 2009 jyldyń tamyzynda úıdi bosatýdy talap etip kelgen sot oryndaýshylarynyń kózinshe Almaty qalasynda bir otbasy túgeldeı otqa oranǵan. Abyroı bolǵanda órt kópke sozylmaı óshirilip, sot oryndaýshylary men basqa da kórshiler aman qaldy.
2011 jyldyń qyrkúıeginde Almatyda bes balanyń anasy úıinen qýyp shyǵýǵa kelgen polıseıler, sot oryndaýshylary men basqa da kýágerlerdiń aldynda ústine ot qoıyp jibergen. Órtengen azamatshany jedel járdem kóligimen aýrýhanaǵa jiberip, sot oryndaýshylary aqyry úıdi tartyp alǵan.
2012 jyldyń mamyrynda turǵyn-úı daýynda basy qatqan taǵy bir jan Svetlana Turǵanbaeva ózin-ózi órtep reanımasıaǵa tústi. Keıin Turǵanbaevanyń isine qatysty úkim shyǵarǵan sýdıalardyń biri Prezıdent ókimimen qyzmetinen bosady, endi biri jemqorlyq qylmys jasady degen kúdikke ilinip, artynsha psıhıatrdyń tirkeýine turǵan.
Asa iri kólemdegi nesıeler
Aǵymdaǵy jyldyń qyrkúıek aıynda Túrkistan qalasynda mektepte eden jýýshy bolyp jumys isteıtin 59 jastaǵy áıel mektep aýlasynda ózin-ózi órtegen. Denesiniń 60 paıyzyn kúıik shalǵan áıel dárigerlerdiń kúshimen aman qaldy. Anyqtalǵany – ol sol mektepte zerthanashy bolyp isteıtin áriptesine 200 myń teńge nesıe alyp bergen. Birer aıdan soń áriptesi nesıeni tóleýden bas tartqan.
Sezim sergeldeńi, otbasylyq kıkiljińder
Byltyr Qaraǵandy irgesindegi Temirtaý qalasynda súıiktisimen renjisip qalǵan jigit keshirim suraý maqsatymen álgi qyz jumys isteıtin qonaq úıge keledi. Alaıda, súıiktisi jumys ornynda bolmaı shyǵyp, áriptesteri ony qandaı meken-jaıdan tabýǵa bolatynyn aıtýdan bas tartady. Mundaı «qorlyqqa» shydamaǵan ǵashyq jigit qonaq úı aldynda órtenip ólgen.
Osyndaı taǵy bir oqıǵa Qaraǵandy oblysynyń Qyzyljar aýylynda tirkelgen. Azamattyq nekedegi kelinshegimen sózge kelgen 25 jastaǵy jigit órtendi. Denesiniń 80-85 paıyzyn kúıik shalǵanymen, qyzý qandy jigit ólimnen aman qaldy.
2012 jyly Shymkent qalasynda da otbasylyq urys-keris saldarynan 30 jastaǵy otaǵasy ózin otbasy múshelerimen birge órtep jibermek bolǵan.
Jalpy, azamattardy óz-ózine qol jumsaýǵa ıtermeleıtin sebepter jetip artylady. Ózekti órtegen qoǵamdaǵy ádiletsizdik pen jaqyndardyń satqyndyǵy sharyqtaý shegine jetkende ózińdi órteýge aparyp soǵatynyn joǵaryda baıandalǵan jaıttarǵa qarap kóz jetkizesiz.
Darhan Muqan
