Mańǵystaýlyqtar mejesi

/uploads/thumbnail/20170708203239774_small.jpg

Daǵdarys jaǵdaıynda etek-jeńdi jıyp jumys isteý, árbir jaǵdaıdy saraptaı otyryp, qıyndyqtardyń aldyn alý baǵytyndaǵy is-áreketter meılinshe qajetti jáne ózindik tıimdiliktiń tetigi bolyp tabylady. Elimiz boıynsha osy turǵyda jasalyp jatqan jumystarǵa Mańǵystaý óńiri de óz úlesin qosyp, turǵyndarynyń turmys ahýalyn jaqsartý, el ekonomıkasyn arttyrý baǵytyndaǵy is-qımyldardy úılestirip keledi.

Qıyndyqpen kúresý jáne ony eńserý baǵytyndaǵy jumystar nátıjesinde óńirde órkendi ózgerister oryn alyp otyr. Bul týraly Mańǵystaý oblysynyń ákimi A.Aıdarbaev aımaqqa arnaıy issaparmen kelgen «Egemen Qazaqstan» respýblıkalyq gazeti» AQ basshysy Saýytbek Abdrahmanovpen kezdesýinde aıtyp, óńirdegi áleýmettik-ekonomıkalyq ahýalǵa jan-jaqty toqtalyp, barlyq negizgi salalar boıynsha tolyq túsinikteme berip ótti.

Halyq sanynyń ósýi jaǵynan respýblıkada Almaty qalasynan keıingi oryndy alatyn oblys 600 myńnan asa túsken turǵyndardyń berekeli tirlik etýi úshin aldyna aıtýly jospar-jobalardy mejelep otyr. Qazirgi tańda aımaqta jan basyna shaqqandaǵy ónim óndirý kólemi 1 560,8 myń teńgeni qurap, respýblıka kóleminde tórtinshi orynǵa qol jetkizdi. 2015 jyldyń 9 aıynda oblys kásiporyndary 1,1 trln.-nan astam teńgeniń ónimin óndirdi. Sondaı-aq, jyl basynan bergi osy merzim ishinde 13,8 mln. tonna munaı óndirilgen, bul – ótken jyldyń osy ýaqytymen salystyrǵanda 0,1 paıyzǵa artyq. Tabıǵı gaz óndirý deńgeıi 1,8 mlrd. m³-ti qurasa, óńdeý kásipornynda hımıa ónerkásibi 12,2 paıyzdy, azyq-túlik ónimi 15,9 paıyzdy quraǵan. Al negizgi kapıtalǵa ınves­tısıa kólemi 324,7 mlrd. teńgeni qurap, jan basyna shaqqandaǵy ınvestısıa 522,1 myń teńgege jetken. Bul Mańǵystaý oblysyna osy baǵyt boıynsha respýblıkada úzdik úshtikti tıanaqtap turýǵa múmkindik berip otyr. Kaspıı teńiziniń jaǵasynda ornalasqan portty óńir, ári respýblıkadaǵy tarıhı-mádenı eskertkishterdiń 70 paıyzy ornalasqan jádigerli mekenniń zamanaýı múmkindigi óńirde damytýǵa qolaıly birneshe baǵytty aıqyndap berdi. Munaıly mekende aldymen munaı jáne gaz sektoryn damytý, kólik jáne logıs-
tıka, ıaǵnı tranzıttik áleýetti arttyrý, qurylys ındýstrıasyn damytý, sondaı-aq, týrızm kókjıegin keńeıtý salalary basymdyqqa ıe. Búgingi Mańǵystaý óz bolashaǵyn osy súbeli baǵyttarmen baılanys­tyra qaraıdy.

Kezdesýde keıingi kezde qalyp­tasyp otyrǵan álemdik baǵa baǵa­myna baılanysty munaı jáne gaz naryǵynyń tómendeýinen oryn alyp otyrǵan qıyndyqtardy eńserý joldary áńgimelendi. Oblys ákimi eksporttyq tólem saıa­satyna baılanysty ózindik kóz­qarasyn bildirdi, sondaı-aq, mu­naı jáne gaz salasyndaǵy qaıta qury­lymdaýdy máseleniń barlyq qyrlaryn eskere otyryp júrgizý oryndy bolatyndyǵy aıtyldy.

Ózge elderden atajurtqa asyq­qan aǵaıyndardyń jáne tabıǵı ósimniń áserinen turǵyndar sany jyl sanap arta túsken Mańǵys­taý­da jumyspen qamtý máse­le­si óte ózekti jáıtterdiń biri. Son­dyqtan jumysshylardy jańa mamandyqtarǵa oqytý, jańa kásip­terge beıimdeý arqyly birqatar máselelerdi sheshýde ilkimdi izdenister bar jáne bul jumystar óz jalǵasyn taba beretin bolady.

Mańǵystaý aımaǵy týraly «áý» dep sóz bastaǵanda sý jáne aýyz sý, jaıylymdy sýlandyrý máselesi aldymen aýyzǵa oralatyny bar. Sý tapshylyǵy óńirde aýyl sharýashylyǵynyń damýyna áli de bolsa óz kedergisin keltirýde. Qubyrmen keletin Edil sýyn jáne Qarataý boıyndaǵy bulaqtardy paıdalaný, MAEK sý tushshytý qondyrǵylary jáne keıingi kezde salynǵan jańa zaýyt bul máselede de biraz ilgerileýge múmkindik berdi. Al mal sharýashylyǵyn órkendetýde jeke sharýashylyqtaǵy maldardy Ústirttegi jaıylymdarǵa shyǵarý isin sýbsıdıalaý jóninde tıisti oryndarmen máseleler pysyqtalyp jatqany quptarlyq.

Óńirdegi júzege asyrylyp jatqan isterdiń barysyna qanyqqan S.Abdrahmanov óńir ómirin gazet betinde kórsetýge baılanysty aqparattyq qamtý jóninde biraz máselelerdi pysyqtap, jasalyp jatqan isterge tilektestigin bildirdi.

Bas basylymnyń basshysymen kezdesý odan ári oblystaǵy eń irgeli oqý orny – Sh.Esenov atyndaǵy Kaspıı memlekettik tehnologıalar jáne ınjınırıń ýnıversıtetinde jalǵasty. Oqý ornynyń profesorlyq-oqytýshylar quramy, kafedra meńgerýshileri qatysqan bas qosýda S.Abdrahmanov «Egemen Qazaqstan» gazetiniń baǵyt-baǵdary, ustanymy týraly áńgimeledi.

– 96 jyldyq tarıhy bar gazetimizdiń basty muraty – memleketshildik. Elbasy saıasatyn júrgizý, áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıdyń syr-sıpatyn ashý, daǵdarys dendegen qıyn jaǵdaıdy túsindirý, elimiz qol jetkizgen jetistikterdi jetkizý, – degen bas basylym basshysy qazirgi tańdaǵy álemde oryn alyp otyrǵan ártúrli jaǵdaılar men Qazaqstannyń syrtqy saıasaty týraly túsinikti tilmen baıandap berdi. «Jaqsylyq bólisse kóbeıedi» degendeı, memlekettik múddeni eń basty ustanym ete otyryp, halyqtyń júıkesine júk túsirmeı, kerisinshe, dem berý arqyly jumys júrgizýdiń artyqshylyqtary týraly aıtty. Sondaı-aq, ótpeli ekonomıkalyq qıynshylyqtar emes, halyqtyń, ulttyń ózindik minez-qulqyn saqtap qalýdyń mańyzdylyǵyna, qundylyqtardy quldyratpaı qasterleı bilýdiń qajettiligine toqtaldy.

Ýnıversıtet ujymy arasynan munaı jáne gaz fakúltetiniń dekany A.Seıdalıev, PhD doktoranty B.Jaılaý sóz alyp, óz su­raq­taryn ortaǵa saldy. Ýnıver­sıtettiń birinshi prorektory M.Imandosova ultjandy urpaq tárbıeleýdiń jaýapkershiligi joǵary ekenin, sondyqtan kezdesýde aıtylǵan taǵylymdy áńgi­melerdi aýdıtorıalarǵa jet­ki­zip, stýdentter sanasyna sińirý oqytýshylardyń mindeti ekenin aıtyp, bas basylym jumysyna sáttilik tiledi.

Mańǵystaýda halyqaralyq qatynastarda, álemdik naryqta oryn alyp otyrǵan kúrdeli jaǵdaılardy túsinip, elimizdiń tynyshtyǵyna, táýelsizdigimizdiń beriktigine tilek qosqan qalyń jurt bar. Túbek jurtshylyǵynyń tynyshtyqqa, birlikke degen ynta-yqylasy aımaqta «Egemen Qazaqstan» gazetiniń bıylǵy jazylym mejesi dep belgilengen 6500 danaǵa anyq qol jetkizetindigine sendiredi.

Derekkóz: Egemen Qazaqstan

Qatysty Maqalalar