Elbasy Nursultan Nazarbaev halyqaralyq «EKSPO-2017» maman­dan­dyrylǵan kórmesine daıyn­dyq máseleleri jóninde keńes ótkizdi, dep habarlady Pre­zıdenttiń baspasóz qyzmeti.

Otyrysty ashqan Memleket basshysy EKSPO kórmesi otandyq ekonomıkaǵa jáne jańa tehnologıalardy ıgerý isine serpin bere alatyn ulttyq jobaǵa aı­nalǵanyn aıtty. Sondaı-aq, kórme nysandarynyń qurylysy kestege sáıkes júrip jatqanyn atap ótti.

– Kórmeniń ashylýyna bir jarym jyl qaldy. Barlyq qurylys jumystary kelesi jyldyń kúzine deıin aıaqtalýy tıis. Kúrdeli eko­no­mıkalyq ahýalǵa qaramastan, biz kórmeni daıyndaýǵa qajetti bar­lyq qarajatty bólip jatyrmyz. Qurylysqa Qazaqstanda mol jumys tájirıbesi bar merdi­ger­lerdi tarttyq. Sondaı-aq, Mılan­daǵy kórmeni ótkizý tájirı­besin tyńǵylyqty zerdele­dik. Sondyqtan EKSPO-ny uıym­dastyrý isine qatysty túsiniksiz esh­teńe joq, – dedi Nursultan Nazarbaev.

Qazaqstan Prezıdenti shy­ǵys­tardy ońtaılandyrý maqsatynda barlyq árleý jumystaryn otandyq ónimderdi barynsha paıdalana otyryp júrgizý qajettigine nazar aýdardy. Bul másele aıryqsha baqylaýǵa qoıyldy.

Memleket basshysy kórmeniń jarıalanǵan taqyrypqa saı mazmunmen tolyǵýy máselesine nazar aýdardy.

– Barlyq jerde, shetelderge sapar kezinde, elderdiń lıder­lerimen, iri kompanıalardyń basshylarymen kezdesýlerde men «EKSPO-2017» týraly aıttym. Olardyń bári aldaǵy kórmege zor qyzyǵýshylyq tanytyp, qatysýǵa daıyn ekenderin málimdedi. Osyny paıdalana bilgen jón, – dedi Nursultan Nazarbaev.

Qazaqstan Prezıdenti bul ba­ǵyttaǵy jumystyń jandanǵanyn aıta kelip, ári qaraı jalǵastyrýdy tapsyrdy.

– Ulttyq jáne transulttyq kompanıalardyń áleýeti múlde paı­dalanylyp otyrǵan joq. Bul jal­py­qazaqstandyq is bol­ǵan­dyqtan, olar da kórmege qaty­sýǵa tıis. Jer qoınaýyn paı­da­lanýshylardyń barlyǵyn tartý kerek, olar da óz úlesin qosýlary qajet. Jer qoınaýyn paıda­lanýshy 39 kompanıanyń tek ekeýi­men ǵana yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa jáne demeý­shilik týraly bir ǵana shartqa qol qoıylǵan. Bul jetkiliksiz, – dedi Memleket basshysy.

Nursultan Nazarbaev jer qoınaýyn paıdalanýshy iri kompanıalarmen jumys kezinde olardyń bedelin «EKSPO-2017» kórmesine jańa tehnologıalarǵa ıe Siemens, Samsung, Toyota sıaqty jáne basqa ozyq kompanıalardy tartý úshin paıdalaný kerektigin aıtty.

– Jer qoınaýyn paıda­la­nýshylardyń osyndaı kompanıalarmen jolǵa qoıylǵan baılanys­tary bar, olardan mıllıardtaǵan qarjyǵa jabdyqtar men tehnologıa­lar alady. Biz osy baılanystardy barynsha paıdalanýǵa tıispiz. Jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń árqaısysy álemdik brendtermen «noý-haýlarynyń» alǵashqy tanys­tyrylymyn bizdiń kórmede jasaýy kerektigi jóninde ýaǵdalasqany abzal. Premer-Mınıstrdiń birin­shi orynbasary B.Saǵyntaev «EKSPO-2017» kórmesiniń daıyn­dyǵyna Úkimettegi jaýapty tul­ǵa retinde osy máselelermen aına­lysýǵa tıis, – dedi Qazaqstan Pre­zıdenti.

Memleket basshysy eń al­dymen, ba­lama tehnologıalar sala­syn­daǵy kóshbasshy elderdi tartý qa­jettigine nazar aýdardy.

– Qatysýshylardyń sandyq quramy mańyzdy, biraq ózderin jańa ázirlenimder salasynda kóshbasshy retinde tanytqan el­derdi tartý máselesi odan da ózek­tirek. Bul másele Úkimet pen Syrt­qy ister mınıstrliginiń aıryqsha baqylaýynda bolýǵa tıis, – dedi Nursultan Nazarbaev.

Memleket basshysy kórmede Qazaqstannyń mádenıetin, tarıhy men dástúrlerin kórsetýdiń mańyz­dylyǵyn aıtty.

– Otandyq mádenıet qaırat­ker­leriniń óner kórsetýine basymdyq berý kerek. Mádenı-dýmandy shara­lar kórme aýma­ǵynda ǵana emes, búkil qalada ótýi qajet. Mýzeı­ler, kórmeler men teatrlar qonaqtardy eń jo­ǵary deńgeıde qarsy alýǵa daıyn bolýy tıis. Mádenı-dýmandy sharalar jospary áli kúnge deıin kelisilgen joq. Barlyq mem­lekettik organdardyń úılesimdi qyzmet etkeni kerek, osy ju­mysty jedeldetýdi tapsyramyn, – dedi Memleket basshysy.

Nursultan Nazarbaev kór­meniń daıyndyǵy men ótkizý ju­mystary kezindegi qaýipsizdikti qam­tamasyz etýdiń de mán-mańy­zyna toqtaldy.

– Kórmedegi buqaralyq sharalar kezinde qandaı da bir keleń­sizdikterge jol bermeý úshin aldyn alý sharalaryn qabyldaý qajet. Bul sharalardy búginnen bas­tap pysyqtaǵan jón. Arnaýly qyzmetter men quqyq qorǵaý organdary qaýipsizdik pen quqyq tártibin qamtamasyz etýi tıis. İİM, UQK jáne «Syrbar» osy baǵyttaǵy úılesimdi jumysty jalǵastyrýǵa tıis, elordanyń jáne kórmeniń qaýip­sizdigi osyǵan baılanysty. Qaýip­sizdik keńesine osy máseleni turaq­ty baqylaýda ustaýdy tap­syramyn, – dedi Qazaqstan Pre­zıdenti.

Memleket basshysy kórmege qatysýshylar men qonaqtarǵa qolaı­ly jaǵdaı jasap, kórmege kelý­diń tyńǵylyqty kestesin ázir­leý qajettigin aıtty. Nursultan Nazarbaev, sondaı-aq, óz­ge ba­ǵyt­tardy da, sonyń ishinde erik­tilerdi daıyndaý, óz otandas­tary­myzdyń kórmege qoljetim­diligin qamtamasyz etý jaıyn tıanaqty oılastyrý kerektigine nazar aýdardy.

Qazaqstan Prezıdenti Úkimetke barlyq máseleni tıisti deńgeıde úılestirýdi jáne júrgizilip jatqan jumystar týraly únemi baıandap otyrýdy tapsyrdy.

Sońynda Memleket basshysy aldaǵy kórme búkil qazaq­stan­dyqtar úshin mańyzdy shara ekenine taǵy da nazar aýdardy.

– Álemde daǵdarystyq ahýal baıqalyp otyr, ol bizdiń elge de áser etýde. Soǵan qaramastan, Qa­zaqstan halyqaralyq kórmege daı­yndyqty, ındýstrıalyq saıa­sat aıasynda jańa nysandar salýdy, jańa jumys oryndaryn ashýdy jalǵastyrýda. Bul bizdiń ekonomıkanyń qarqyny men múmkindikterin kórsetedi, – dedi Nursultan Nazarbaev.

Keńeste kórmege daıyndyq pen Memleket basshysy bergen tapsyrmalardyń oryndalý barysy týraly «Astana EKSPO-2017» UK» AQ basqarmasynyń tóraǵasy A.Esimov habarlama jasady. Ol kórme kesheni qurylysyna arnalǵan shyǵystardy ońtaılandyrýǵa aıryqsha kóńil bóldi. Atap aıtqanda, kompanıa qurylymyn ózgertý aıasynda departamentterdiń qyzmeti naqtylanyp, basqarma tóraǵasynyń orynbasarlary men basqarýshy dırektorlar sany eki ese qysqardy. Bul 150 mıllıon teńgeden astam qarajatty únemdeýge múmkindik berdi.

A.Esimov keıbir sáýlet-qurylys jobalaryn qaıta qaraý esebinen shyǵystar kólemi 78 mıllıard teńgege azaıatynyn, bul rette jalpy sáýlet kelbeti men nysandardyń fýnksıonaldylyǵy saqtalatynyn atap ótti.

– Búdjet qarajatyn maqsatqa saı paıdalaný tıimdiligine aıryqsha nazar aýdaryldy. Qazaqstandyq qamtý úlesin ulǵaıtý men otandyq kásipkerlerdi tartý da únemdeý sharalarynyń biri bolyp sanalady. 10 óńirmen yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyldy, nátıjesinde 20 myńnan astam adamdy jumyspen qamtyǵan 220 otandyq kásiporyn qurylysqa tar­tyldy. 30 mıllıard teń­geniń ónimi jetkizildi, – dedi «Asta­na EKSPO-2017» UK» AQ basqarma­synyń tóraǵasy.

Sonymen qatar, ulttyq kom­panıa basshysy kórme ımıd­jin ilgeriletý jáne ony taqyryp­tyq jaǵynan tolyqtyrý jumys­tarynyń barysy týraly da baıandady. A.Esimovtiń atap ótkenindeı, búginde 53 el jáne 11 halyqaralyq uıym kórmege qatysatynyn ras­taǵan.

Keńes barysynda, sondaı-aq, Energetıka mınıstri V.Shkolnık, Syrtqy ister mınıstri E.Ydy­rysov, Investısıalar jáne damý mınıstri Á.Isekeshev, Máde­nıet jáne sport mınıstri A.Muha­medı­uly, Astana qalasynyń ákimi A.Ja­q­sybekov jáne merdiger uıym­dardyń basshylary sóz sóı­ledi.

Derekkóz: Egemen Qazaqstan