Mektep oqýshylary alǵashqy qońyraýdyń únin 1 qyrkúıekte emes,  budan bylaı 15 qyrkúıekte estýi múmkin. Óıtkeni, Ybyraı Altynsarın atyndaǵy Ulttyq bilim berý akademıasy osy máseleni talqylap jatyr. Sondaı-aq, atalǵan akademıa mektep oqýshylaryn 6 kún emes, 5 kún oqytýdy kózdep otyr. Jalpy mektep oqýshylarynyń jazdyq demalysyn uzartyp, al aptalyq oqýyn qysqartqan qanshalyqty durys?

Qandaı da bir basshy Bilim jáne ǵylym mınıstrligin basqarýǵa kelse mindetti túrde reforma jasaýǵa umtylady. Mine, osy dástúrdi buzǵysy kelmegen Aslan Sárinjipov kele sala bilim salasyna ózgerister engizýdi bastap ketti. Alaıda, mınıstrdiń ózgeristeriniń ishinde halyqqa paıdaly da, paıdasyz da tustary boldy. Sol sıaqty Ybyraı Altynsarın atyndaǵy Ulttyq bilim berý akademıa bastamasynyń qoldaıtyn da, kúman týǵyzatyn da tustary bar. Máselen, Aıatjan Ahmetjan aıtýynsha mınıstrliktiń mektepke 5 kúndik oqý kestesin engizýi quptarlyq dúnıe. Sebebi, 5 kúndik oqý josparynyń oqýshylarǵa berer paıdasy mol. Alaıda ol atalǵan vedmostvonyń jazǵy demalysty uzartýyna qarsy bolyp otyr.

– Bilim sapasy men balanyń este saqtaý qabiletin eskersek jazǵy demalys ýaqytyn uzartý oqý sapasyn nasharlatady. Sebebi biz ustaz retinde kúzde balanyń dym sezbeı otyratynyna kýámiz. Al, demalys ýaqytyn 90 kúnnen 105 kúnge uzarsa, bala tipten bárin umytyp keledi. Eger de oqýshylarǵa shynymen uzaq ýaqyt demalys jasaý qajet bolsa, onda qańtar aıyn demalys retinde paıdalanǵan jón. Sebebi, qysqy aýa-raıynyń qolaısyzdyǵyna baılanysty mektepterge kóbinese sabaq bolmaı qalyp jatady. Bul ásirese aýa-raıy qytymyr soltústik óńirlerde jıi kezdesedi, – deıdi Aıatjan Ahmetjan.

Jas ustazdyń aıtýynsha, buǵan deıin mektep oqýshylaryna berilgen jazǵy demalystyń ýaqyty tym kóp bolatyn. Sondyqtan da ol 3 aı demalysqa taǵy da 15 kún qosý aqylǵa syıymsyz áreket dep baǵalap otyr.

Iá, rasynda mektep oqýshylarynyń jazǵy demalysyn uzarta berý quptarlyq dúnıe emes. Óıtkeni, balaǵa berilgen 3 aı demalys oqýshynyń tynyǵyp, tyń energıa alýyna artyǵymen jetedi. Solaı bola tura oǵan taǵy da 15 kún qosý qanshalyqty durys? Mine, osy máseleni aldaǵy ýaqytta Bilim jáne ǵylym mınıstrligi saýatty sheshedi dep senemiz.

Negizinde mınıstrliktiń budan basqa da saýatty sheshýi tıis sharýalary shash etekten. Máselen, qazaq jáne orys mektepterine bólinetin granttar kólemi áli de bolsa kóńil kónshitpeı otyr. Naqtyraq aıtsaq, buǵan deıin grant sany qazaq mektepterine 60, al orys mektepterine 40 paıyz bolyp berilip júrdi. Alaıda bıyl birinshi ret Aslan Sárinjipov bul máseleni ońynan sheshýge áreket etti. Natyraq aıtsaq, baıqaýǵa qatysqandardyń 78 paıyzy qazaq mektepteriniń túlekteri bolsa, granttyń 78 paıyzy qazaq mektepterine bólindi. Al granttyń qalǵan 22 paıyzy orys mektepterine úlestirildi. Bul árıne quptarlyq dúnıe.

Alaıda, dál osy qaǵıda boıynsha granttardyń úlestirilgeni kúmándi bolyp qaldy. Sebebi, «Altyn belgige» bitirgen 39 túlek memlekettik grantqa ıe bola almaı, shý shyqty. Mine, osy jańdaıdan keıin 78-22 degen qaǵıdanyń qanshalyqty saýatty oryndalǵany belgisiz. Al mınıstrlik qarasha halyq osy iske sensin dese ÚEU grant bólý jumystaryna qatystyrý kerek. Áıtpese jaqsy istiń qalaı júzege asyp jatqanyn eshkim bilmegen kúıde ketedi.

Serik JOLDASBAI

Astana