«Alaýyzdyq týǵyzdy» dep aıyptalǵan qoǵamdyq belsendiler Serikjan Mámbetálın men Ermek Narymbaevqa qatysty sot úkim shyǵardy, - dep habarlaıdy «Qamshy» portaly Azattyqqa silteme jasap.
Búgin Almaty qalasy Almaly aýdandyq soty E.Narymbaevqa eki, S. Mámbetálınge úsh jyl bas bostandyǵynan aıyrý jazasyn kesti. Sot úkimine sáıkes olar jazasyn jalpy rejımdi túrmede óteýi tıis bolady.
"Alaýyzdyq týdyrdy" dep aıyptalǵan belsendiler Ermek Narymbaev pen Serikjan Mámbetalınge juma kúngi otyrysta sońǵy sóz berilgen. Narymbaev sýdıany "aǵat pikir ustandy" dep aıyptap, tergeýde óziniń is-áreketinde qylmys belgisi bolǵanyn dáleldeı almaǵanyn, sottyń "aıyptaý mánerinde" ótkenin aıtqan.
Narymbaevtyń sózinshe, negizgi kýágerler, onyń ishinde ózine jáne Serikjan Mámbetalınge qarsy iste aty atalatyn Gúlbahram Júnisten jaýap alynbaǵan. Narymbaev pen Mámbetalın áleýmettik jelide avtory Murat Telibekov dep sıpattalatyn baspadan shyqpaǵan kitaptan úzindi keltirgenderi úshin jazaǵa tartyldy.
Jaryssózde Ermek Narymbaev sóıleı almaı, densaýlyǵyna baılanysty oryndyqta jatqan. Dárigerler sot bastalar kezde onyń sotqa qatysa alatynyn aıtyp, kómektesip turdy. 18 qańtardan beri sýdan basqa eshnárse ishpeı, ashtyq ustaǵan Narymbaev keıin jaryssózge qatysqysy kelgen. Biraq sýdıa jaryssóz aıaqtalǵanyn, sońǵy sóz berilgende sóıleıtinin aıtyp, oǵan sóz berýden bas tartqan.
Mámbetalın sońǵy sózinde ókinbeıtinin jáne aıybyn moıyndamaıtynyn aıtqan edi. Ol týystary men týǵandarynan olarǵa "beınet kórsetkeni úshin" keshirim suraǵan.
Jaryssóz kezinde prokýror sottan Narymbaevty bes jylǵa, Mámbetalındi tórt jylǵa sottaýdy suraǵan. Prokýror sottalýshylar is-áreketinde "aldyn ala sóz baılasqany" dáleldenbegenin aıtyp, taǵylǵan aıypty 174-baptyń 2-tarmaǵynan 1-tarmaǵyna ("Áleýmettik, ulttyq, rýlyq, násildik, taptyq nemese dinı alaýyzdyq týdyrý") aýystyrýdy suraǵan bolatyn.
Mámbetalın jaryssózde istiń "saıası astary baryn" málimdegen. Mámbetalınniń anasy istiń "saıası astary bary badyraıyp kórinip turǵanyn" aıtqan. Advokattary men qoǵamdyq qorǵaýshylary Mámbetalın men Narymbaev qylmys jasamaǵanyn aıtyp, sottan olardy bosatýdy suraǵan. Sotty sýdıa Maral Jarylǵasova júrgizgen.
Quqyq qorǵaýshylar Qazaqstanda «arazdyq qozdyrý» aıyby boıynsha qozǵalǵan qylmystyq isterdiń kóbeıip bara jatqanyna alańdaıdy.
Qazaqstandaǵy adam quqyǵyn qorǵaý búrosy keńesiniń tóraǵasy Evgenıı Jovtıstiń aıtýynsha, qylmystyq kodekstiń "alaýyzdyq týdyrýǵa" qatysty 174-baby boıynsha 2014 jyly 44 is qozǵalsa, 2015 jyly mundaı is sany 88-ge jetken. Jovtıstiń sózinshe, «arazdyq qozdyrý» babynyń qylmystyq kodekste bulyńǵyr jazylǵany sonshalyq, «arazdyq qozdyrý degen ne?» degen suraqqa naqty jaýap joq».
Quqyq qorǵaýshy bılik osy bap arqyly jeke oı-pikirin bildirgen azamattardyń áreketterin «arazdyq qozdyrdy» dep jazalaı alatynyn aıtqan. Onyń oıynsha, 174-bap azamattyq belsendilikti álsiretetin memleket qolyndaǵy quralǵa aınalyp otyr. Qańtardyń 19-y kúni arnaıy málimdeme jasaǵan Jovtıs bul sózine dálel retinde Mámbetalın men Narymbaevtyń isterin mysal etip keltirgen.
Bıliktiń eki azamattyq belsendiniń ústinen qylmystyq is qozǵaýyn jergilikti quqyq qorǵaýshylar men birqatar áleýmettik jeli qoldanýshysy synap shyqqan. 2015 jylǵy qazannyń 16-sy kúni Human Rights Watch uıymy da Astanadan olardy bosatýdy talap etken edi.
Qamalardan buryn Serikjan Mámbetalın jasyldar partıasyn qurmaq bolyp talaptanyp, keıin Qazaqstan úkimetiniń Eýrazıa Odaǵy aıasyndaǵy Reseımen tyǵyz saıası-ekonomıkalyq baılanys ornatýyna qarsy azamattyq belsendi retinde kózge túsken. Al Ermek Narymbaev 2010 jyly Qazaqstannyń Qytaıǵa aýyl sharýashylyq jerlerin berý josparyna qarsy shyǵyp, "Nazarbaev, ket!" degen uran kóterilgen mıtıńige qatysqan soń "bılik ókiline kúsh qoldandy" degen aıyppen 4 jylǵa sottalǵan. Sońǵy jyldary Narymbaev túrli narazy áleýmettik toptardyń quqyǵyn qorǵaýshy retinde tanylyp júrgen bolatyn.
