Táýelsiz jýrnalıs Robın Akroıd sensasıalyq málimdeme jasady. Ol álemniń jartysyn ózine bas ıgizgen mońǵol qolbasshysy Shyńǵys hannyń naqty jerlengen jerin tapqanyn málimdedi, - dep habarlaıdy «Qamshy» portaly 24.kz-ke silteme jasap.
Akroıd bul týraly óziniń Genghis: Sacred Tomb, Secret Treasure (Shyńǵys: qasıetti qabir, qupıa qazyna – aýd. 24kz) kitabynda jazdy. Bul kitapta keltirilgen málimetterge sáıkes, Uly qolbasshynyń qupıa jerlengen jeri – Mońǵolıanyń soltústik bóligindegi taýdyń shyńy. Bul jerge onyń nemeresi Qytaıdaǵy Iýán dınastıasynyń bıleýshisi bolǵan Qubylaı da jerlengen bolyp shyqty. Adamzat úshin asa mańyzdy ǵylymı jańalyq jolynda Akroıdtyń ózi 700 shaqyrym jerdi atpen júrip ótip, qupıa jerlengen qabir aımaǵyna sapar shegip, naǵyz kóshpendige aınala jazdaǵan.
Onyń aıtýynsha, 1227 jylǵy tamyzda Qytaıdyń soltústik bóliginde kóz jumsa da, han Shyńǵystyń máıiti Mońǵolıaǵa ákelinip jerlengen. «Burynǵy kezderi kóz jumǵan mońǵol handaryn halqy kózi tirisindegi barlyq kerek-jaraǵymen qosyp, qasterlep-qadirlep jerlegen bolsa kerek. Onyń arasyna, tipti qundy zattardy salǵan bolýy múmkin», - deıdi jýrnalıs.
Shyńǵys hannyń qabirin Urańqaı taıpasynyń sarbazdary kúzetýge mindettelgen. Olar osy qyzmeti úshin barlyq salyqtar men ózge áskerı qyzmetten tolyq bosatylǵan.
Osy aradan kelip, «Uly qolbasshynyń jerlengen jerin kórgen sarbazdardyń basy shabyldy» degen tarıhı derektiń jalǵan ekendigi anyqtaldy. Ejelgi mońǵol tilinde jazylǵan mátinderdi aýdaryp shyqqan Akroıd, Shyńǵys hannyń jerlengen jeri týraly tarıhshylar osyǵan deıin aıtqan derekterdiń shyndyqqa saı kelmeıtindigin alǵa tartty.
Onyń bul tujyrymyn Mońǵolıa úkimeti qabyldap, qosh kórgenin aıta ketken jón. Akroıd taǵy: «Mońǵoldar úshin kók aspan óte mańyzdy bolǵan. Sheksiz kók táńirge qulshylyq etken bul halyqtyń taýǵa shyǵyp, oǵan neǵurlym jaqyn bolǵysy kelgendigi de sodan. Sol sebepti de mońǵoldar handaryn aspanǵa jaqyn jatsyn dep, taýdyń eń bıik jerine jerlegen. Handar jerlengen taý shyńdary qasıetti sanalyp, ol jer oqshaýlanǵan. Shyńǵys han Qytaıdyń Ordos aımaǵynda jerlenbegen. Onyń qazir sol jerde turǵan kesenesi tek tarıhı eskertkish bolyp tabylady» dep otyr.
