قايرات سارىباي: «ماڭگىلىك ەل» - زۋقا باتىردىڭ دا ارمانى ەدى»

/uploads/thumbnail/20170709000052358_small.jpg

2016 جىلى  الەم قازاقتارى مەن قازاقستان ءۇىشىن ەلەۋلى وقيعالارعا تولى بولماق.  بيىل ەل كولەمىندە اتالىپ ءوتىپ جاتقان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 25 جىلدىعى، ءاليحان بوكەيحان اتامىزدىڭ 150 جىلدىعى مەن الاش ارداقتىسى زۋقا باتىر ءسابيت ۇلى مەرەيتويىنىڭ قاتار كەلۋن ەرەكشە اتاپ ءوتۋ كەرەك. وسى وقيعاعا وراي الەمنىڭ 11 ەلىندە 50-دەن استام ۇلكەن شارالار وتەدى دەپ جوسپارلانعان بولاتىن. سونىڭ العاشقىلارىنىڭ ءبىرى ەۋروپا تورىندە – اۆستريادا اتالىپ ءوتتى، - دەپ حابارلايدى «قامشى» پورتالى.

ءساۋىدىڭ 16ء-سى اۋستريانىڭ استاناسى ۆەنا قالاسىنداعى قازاقستان ەلشىلىگىندە، قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ ، قازاقستاننىڭ ۆەناداعى ەلشىسى، حالىقارالىق ۇيىمدار جانىنداعى ءتۇراقتى وكىلى قايرات سارىبايدىڭ بەلسەندى تۇردە اتسالىسۋىمەن «زۋقا باتىر ءسابيتۇلىنىى 150 جىلدىق مەرەيتويى» رەسمي تۇردە باستالدى. تويعا قازاقستاننىڭ ەلشىلىك قىزمەتكەرلەرى، ەۋروپاداعى قازاق دياسپارا وكىلدەرى، ۆەناداعى حالىقارالىق ۇيىمدار وكىلدەرى، ۆەنا قالاسىنداعى وقىپ جاتقان قازاق جاستارى، جەگىلىكتى تۇعىندار مەن باتىر اتا ۇرپاقتارى  قاتىستى.

ەلشى قايرات سارىباي مىرزا تويعا جينالعان قاۋىمدى تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعىمەن جانە زۋقا باتىر ءسابيت ۇلىنىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويىمەن قۇتتىقتاپ ءسوز سويلەدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ ءتاتتى جەمىستەرىن تىلگە تيەك ەتىپ، پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ «ماڭگىلىك ەل» يدەاسىنىڭ ءتۇيىنىن تارقاتتى.

قايرات سارىباي: «بايلىعىمىز دا، باقىتىمىز دا بولعان ماڭگىلىك تاۋەلسىزدىگىمىزدى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاي ءبىلۋىمىز كەرەك. «ماڭگىلىك ەل» - ول زۋقا باتىردىڭ دا ارمانى بولدى. تۋعان ەلىنىڭ ەركىندىگى ءۇشىن كۇرەستى جانە جانىن بەردى. بيىل زۋقا باتىردىڭ 150 جىلدىعى اتالىپ وتىلۋدە. وسى سياقتى ءىس-شارالارىمىز ارقىلى حالقىمىز قاھارماندارىن ءاردايىم ەستەرىندە ساقتايدى جانە جاس ۇرپاققا ونەگە بولادى» - دەدى.

مەرەيتويدا زۋقا باتىر ءسابيت ۇلىنىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويىن ۇيىمداستىرۋ القىسىنىڭ ءتوراعاسى، ازاتتىق راديوسىنىڭ بۇرىنعى ءتىلشىسى، قوعام قايراتكەرى ءومىرحان التىن، اۋسترياداعى قازاق مادەني ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى قىزىرحان شولپان، دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ قاۋىمداستىعىنىڭ بۇرىنعى ءتورالقا مۇشەسى ءابدىراحمان شەتىن، تالعات كوكبۇلاق قاتارلى ازاماتتار ءسوز الىپ، قۇتتىقتادى.

ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، زۋقا باتىر ءسابيت ۇلى 1866 جىلى قازىرگى سەمەي وڭىرىندە تۋىلىپ، 1929 جىلى جۇڭگو ۇكىمەتى تاراپىنان قاستاندىققا ۇشىراعان الاش ورداشىلاردىڭ العاشقى قۇرباندىقتارىنىڭ ءبىرى بولاتىن. سول كەزدەگى جۇڭگو ۇكىمەتى زۋقانىڭ باسىن التاي قالاسىنداعى قارا كوپىرگە 14 كۇن ءىلىپ قويىپ، ەلگە سەس كورسەتتى. ۇلتتىق ماسەلەنىڭ ۋشىعۋىمەن 1930 جىلى زۋقانىڭ ءىزىن باسقان وسپان ءسىلام ۇلى، اكبار سەيت قتارلىلار باستاعان ۇلت ازاتتىق كوتەرىلىسى بۇرىق ەتە ءتۇستى. قازاقتىڭ ارداگەر ۇلى زۋقا ادىلەتتىڭ اق جولىمەن ءجۇرىپ، ەلىن قورعادى، اشارشىلىق پەن كەڭەستىك توتوليتارلىق بيلىكتەن قاشقاندارعا پانا بولدى. ءدىني تاربيە تاراتتى ءارى سول ءوز توڭىرەگىنە جينالعان قالىڭ ەلىن قورعاۋ ءۇشىن اسكەري قوسىن ۇستاپ،  سول كەزدەگى جۇڭگو جانە اق پاتشا اسەرلەرىنىڭ شابۋىلىن الدەنەشە رەت تويتاردى. ۇكىمەتتىك كۇشتەردى رىقسىز كۇيگە ءتۇسىردى. زۋقا اسكەرلەرىنىڭ قۇرامىندا ورىس، تاتار، نوعاي، مونعۇل، ۇيعۇر، دۇنگەن قاتارلى تۋىسقان ءۇلت وكىلدەرى دە كوپ بولدى. مىنە  بۇل زۋقانىڭ باتىر اتانۋىنا نەگىز بولىپ، حالىقتىڭ باعىنا تۋعان تۇلعا ەكنىن كورسەتتى. ءقازىر زۋقا باتىر تۋرالى 10 نان استام كىتاپ جارىققا شىعىپ، كوپتەگەن ەستەلىكتەر جازىلدى.

مارقۇمنىڭ توپىراعى تورقا بولسىن!

احمەت ۇلى بەيسەن

قاتىستى ماقالالار