بيىل قۇرمانعازى اۋدانى گانيۋشكينو پوسەلكەسىنەن 100 شاقىرىم قاشىقتىقتاعى يەسىز قالعان ەكى ۇڭعىمادان اۋماعى 30 گا جەرگە مۇناي قالدىعى توگىلدى. ۇڭعىمالاردىڭ يەسى – «قولجان-ويل» ج ش س دەپ جازادى اق جايىق باسىلىمى.
كەلتىرىلگەن زالال قۇنى 800 ملن تەڭگەگە باعالانىپ وتىر. «قولجان-ويل» ج ش س دىڭعىزىل اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى «كۇمىسبەك» كەن ورنىندا مۇناي ءوندىرۋ جۇمىستارىن 2004 جىلى جۇرگىزىپ باستاعان بولاتىن.
قۇرمانعازى اۋدانىنىڭ اكىمى بيبوز شاياحمەتوۆتىڭ ايتۋىنشا، «قولجان-ويل» ج ش س بۇدان ءۇش جىل بۇرىن بەلگىسىز سەبەپتەرمەن ءوز جۇمىسىن توقتاتقان. اتالمىش كەن ورنىندا تۇمشالانباعان التى ۇڭعىمامەن بىرگە، 60 توننالىق ماي تولتىرىلعان ەكى سيستەرنانى قالدىرىپ كەتكەن. بيىل ەكى ۇڭعىمادان مۇناي قالدىعى اعىپ، ەداۋىر جەردى ءبۇلدىرىپ تاستاعان.
«بۇل جەرگە ءبىزدىڭ مالىمىز جايىلادى. ال مال اۋىرىپ قالسا نەمەسە ۋلانىپ ولسە، وعان كىم جاۋاپ بەرەدى؟ جەردى ءبۇلدىرىپ كەتكەندەر حالىقتى ويلامايدى، قالتاسىن ويلايدى. جەرىمىزدى لاستاپ وتىرعان مەكەمە باسشىلىعىن نەگە جاۋاپكەرشىلىككە تارتپايدى؟»، – دەيدى جەرگىلىكتى تۇرعىندار.
كۇزدە ارنايى كوميسسيا قۇرىلىپ، كەن ورنىنداعى تەحنوگەندىك سيپاتتاعى توتەنشە وقيعانىڭ زارداپتارىن زەرتتەدى.
سونىڭ ىشىندە جەر قويناۋىن پايدالانۋشى «قولجان-ويل» ءجشس-نىڭ «جەر قويناۋى جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلار تۋرالى» ق ر زاڭىنىڭ 111-بابى 2-تارماعىندا كوزدەلگەن تالاپتاردى بۇزىپ وتىرعاندىعى انىقتالدى: «جەر قويناۋىن پايدالانۋ جونىندەگى وپەراسيالار ۋاقىتشا توقتاتىلعان كەزدە جەر قويناۋىن پايدالانۋشى قۇزىرەتتى ورگانمەن وبەكتىنى ۋاقىتشا كونسەرۆاسيالاۋ (جۇمىستاردى توقتاتا تۇرۋ) مەرزىمدەرىن كەلىسەدى جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ وبەكتىسىن كونسەرۆاسيالاۋ جونىندەگى جۇمىستاردى ورىنداۋعا دەرەۋ كىرىسەدى، ال جەر قويناۋىن پايدالانۋ جونىندەگى وپەراسيالار توقتاتىلعان كەزدە جەر قويناۋىن پايدالانۋ وبەكتىسىن جويۋ جونىندەگى جۇمىستاردى ورىنداۋعا دەرەۋ كىرىسەدى.
ءوندىرۋدى توقتاتۋ تۋرالى شۇعىل شەشىم قابىلداۋ قاجەت بولعان جاعدايدا، جەر قويناۋىن پايدالانۋشى ولاردى جويۋ نەمەسە كونسەرۆاسيالاۋ باستالعانعا دەيىن وندىرىستىك وبەكتىلەردىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتەتىن ءىس-شارالار كەشەنىن جۇرگىزەدى».
ءوز كەزەگىندە اتىراۋ وبلىسى بويىنشا ەكولوگيا دەپارتامەنتى ۇڭعىمادان اققان كومىرسۋتەك شيكىزاتتارىنىڭ كولەمى ۇنەمى ۇلعايىپ، كەن ورنىنداعى جەر قاباتى مەن جەراستى سۋلارىنىڭ بۇلىنۋىنە اكەلگەندىگى تۋرالى قورىتىندى اكتى جاسادى.
دەپارتامەنت «كۇمىسبەك» كەن ورنىنداعى توتەنشە وقيعا سالدارىنان قورشاعان ورتاعا كەلتىرىلگەن زالال كولەمىن 800 ملن-نان استام تەڭگەگە باعالادى. ءقازىر ەكولوگيا دەپارتامەنتى «قولجان-ويل»-دىڭ ۇستىنەن زالالدىڭ ورنىن تولتىرۋ تۋرالى سوتقا تالاپ-ارىز بەردى. الايدا، اتالمىش مەكەمەنىڭ باسشىلىعىن ىزدەپ تابۋ ازىرگە مۇمكىن بولماي وتىر.
«ءقازىر «قولجان-ويل» جشس-ىنە شىعۋ مۇمكىن بولماي وتىر. تەلەفون ارقىلى بايلانىسا المادىق، سوندىقتان الماتى قالاسىنداعى مەكەنجايىنا حات جولدادىق، ءبىراق، ودان دا ەشقانداي جاۋاپ كەلمەدى»، – دەيدى قۇرمانعازى اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى جاستىلەك حاسانوۆ.
«قولجان-ويل» ءجشس-نىڭ ادىلەت ورگاندارىنان رەسمي تىركەۋدەن شىعارىلعانى نەمەسە سوت شەشىمىمەن بانكروت دەپ تانىلعانى جونىندە اقپارات جوق.
جەر ماسەلەسى وزەكتى بولىپ وتىرعان تۇستا بۇل جاعداي كىم-كىمدى دە بەي-جاي قالدىرماسى انىق: كەن ورنى ءۇش جىل قاراۋسىز قالعان جانە ۇڭعىمالاردان مۇناي قالدىعىنىڭ اعۋى كەشە عانا ەمەس، جارتى جىل بۇرىن دا ەمەس. تابيعي رەسۋرستارعا كەلتىرىلگەن زالال كولەمى وراسان. بۇلىنگەن جەردى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى كەشىكتىرىلىپ قولعا الىنسا دا، بۇل جەردە ءالى ەشتەڭە بولمايدى.