«مەن – موناشكامىن. بۇل – ءبىر جىگىتتىڭ ماعان قويىپ بەرگەن ەسىمى.
العاش ەستىگەندە ىزادان جارىلىپ، كوزىم جاسقا تولعان...» دەپ ءلايلا حانىم ءوز ىشكى تولعانىسىن جەتكىزدى دەپ حابارلايى baq.kz
23 جاستاعى قىزدىڭ ءوز حاتىندا جازعان قازىرگى «قايعىسى» وسى. ءالى كۇنگە دەيىن ءبىر دە ءبىر جىگىتپەن جۇرمەگەنىن قالىپتى جاعداي ما دەيدى. قىز بالانى قىرىق ۇيدەن تىيىپ وسىرگەن حالىقپىز عوي. ءوزىم دە سونداي (قاتاڭ) تاربيەدەن ءتالىم العام. ورىنسىز كۇلكى، ارتىق قيمىل كورسەك، اۆتوماتتى تۇردە اجەمىزدىڭ قىزىل شەڭبەر ىشىندەگى «ءتايت!» دەگەنى كوز الدىمىزعا كەلەدى. ءبىراق بۇدان ءبىز ەش قورلىق-قيانات كورگەنىمىز جوق. ءبىزدىڭ يدەال، ءبىزدىڭ ۇران: «ەستى قىز ەتەگىن قىمتاپ جۇرەدى» بولعان. الايدا ءقازىر قوعام مۇندايلارعا قول شوشايتا كۇلىپ قارايدى. مەن ءالى ەشكىممەن جۇرمەگەم، سۇيىسپەگەم دەگەن اقتالۋعا الاتىن جاۋاپ – «سەندە ءبارى دۇرىس پا؟»
بۇل جازبامدى ءوزىنىڭ مارتەبەسىن اقاۋمەن شاتاستىرىپ جۇرگەن قىزدارعا ارنايمىن. ءيا، زامانىمىز تۇلكى بولعان عاسىردا ادالدىق، تازالىق، پاكتىك – ۇلكەن مارتەبە. جوعارىداعى حاتتىڭ يەسى: «كوكسەگەنىم – «جارىڭا ادال بول!» - دەپ تابىستاپ كەتكەن انامنىڭ ابىرويىن اقتاۋ ەدى. ءبىراق ونىڭ وسىنشاما اۋىر بولارىن بىلمەپپىن. مەن ءقازىر ءوزىمنىڭ موناشكا ەكەنىمدى مويىنداۋعا ۇيالامىن....»،– دەيدى. ءاربىر ادامنىڭ باسىندا كوزگە كورىنبەيتىن ءتاجى بار. ول وزىنە عانا شاق، وزىنە عانا جاراسىمدى. بىرەۋدىڭ ءتاجىن بىرەۋ الىپ كيە المايدى. كەرەك دەسەڭىز، ونىڭ سالماعى، ونىڭ ءتۇسى، ونىڭ قىمباتتىلىعى، باعاسى، تاستارى جانە ارتىقشىلىعى مەن كەمشىلىگى وزىنە عانا ءمالىم، يەسىنە عانا ايان. ايەل مىقتى بولعان سايىن، باسىنداعى ءتاجى دە مىقتى، سالماقتى بولا تۇسەدى. كەيدە ونى اۋىرلىعىنان كوتەرىپ ءجۇرۋ مۇمكىن ەمەس بولادى. ەتكە باتادى، باس سۇيەگىن قىسادى، ءتىپتى، جاراقات سالىپ، تەر مەن قاندى كەزەكتەستىرە اققىزادى. راس قوي. ءبىراق ونىڭ اۋىرلىعى مەن جانعا باتقان جاراسىن ءوزىڭىز عانا كورەسىز...
بۇل كەيىپكەرىمىزدە دە ءدال وسى جاعداي. ءوز مارتەبەسى، ءوز ءتاجى جانىن قىسىپ، باسىنا اۋىرتپاشىلىق تانىتۋدا. قول شوشايتا كۇلگەن كوپتىڭ قالاۋى – سول ءتاجىنىڭ باسىنان تۇسكەنى، شەشىلگەنى. نەگە؟! سەبەبى، وزىڭدە جوققا الاكوز بولۋ قانىمىزدا بار قاسيەت قوي. ابىروي ءۇشىن، ار ءۇشىن الىسۋ – ماتادوردىڭ ەڭبەگىمەن تەڭ. تورەادوردىڭ قولىنداعى قىزىل ماتاسى – ار-نامىسى، ابىرويى. قارا بۇقانىڭ كوزدەگەنى – سونىڭ پارشا-پارشاسىن شىعارۋ، جوق قىلۋ. شايقاس پا؟ – شايقاس. ومىردە دە ءدال سولاي. ال رۋحاني ساۋ، اقىل-ەسى دۇرىس ازاماتتار باسىنان ءتاجى ءبىر ساتكە دە تۇسپەگەن، ەشكىم ونى قۇلاتا الماعان حانشايىمدارىن ىزدەيدى. ەندى ويلانىڭىز؟! كوپتىڭ ويى مەن كۇلگەنى ماڭىزدى ما؟! جوق، الدە، حانزاداڭىزدىڭ حانشايىمى بولىپ قالعان ارتىعىراق پا؟! شەشىم ءارقاشان دا سىزدىكى. مەنىڭ تاراپىمنان ۇسىنىس قانا بولادى.
ءقازىر جىگىتتەر: «قوعامدا بۇزىلعان قىزدار كوپ، سوندىقتان ۇيلەنۋگە قورقامىز» دەيدى. وسى تۇستا حازىرەتى ماۋلەنانىڭ مىنا ءسوزىن ايتقىم كەلەدى: «كىممەن قايدا باراتىنىڭا ءمان بەر. بۇلبۇل قۇس گۇلگە اپارادى، قارعا كۇلگە اپارادى». ۇيلەنۋ پروسەسىن جوعارىداعى سەبەپپەن توقتاتىپ جۇرگەن جىگىتتەرگە ايتارىم، جاقسى جاردى جاقسى ورتادان ىزدەڭىزدەر.
وسى جازباعا تۇرتكى بولعان قىزداردى (اق، پاك، ادال) بۇل قوعام باياعىدا «قىزىل كىتاپقا» ەنگىزىپ جىبەرگەن. مەنىڭ ايتقانىمدى اڭىزعا بالايتىندار دا بار بولار. ءبىراق مەنىڭ اينالامدا «قىزىل كىتاپقا ەنگەن» قىزدار بار جانە ولار اۋرۋ نە بولماسا كەمىس ەمەس. تەك وزدەرىن كىم كورىنگەنگە ەمەس، جانى قالاعان جالعىزىنا ارناعىسى كەلەدى. ءبىر كەشتە تانىسقان سەرىسىمەن جابىسىپ كەتۋدى ەمەس، اقىلمەن، ماحابباتپەن تابىسۋدى ماقسات ەتەدى.
P.S. اققا قۇداي جاق. مەن ارامىزدا مۇنداي ارۋلاردىڭ كوپتىگىنە سەنەمىن. ابىروي مەن اردى اتاقتان، اقشادان بيىك قوياتىن بۇرىمدىلاردىڭ بارىنا سەنەمىن. ەڭ باستىسى – بۇل تاربيە ءجىبىنىڭ ۇزىلمەي، جالعاسارىنا، جويىلماي، ساقتالارىنا سەنەمىن. ال حات يەسىنە ايتارىم، باسىڭىزداعى ءتاجىڭىزدى قۇلاتپاي، ساقتاپ، ەڭسەڭىزدى تىك كوتەرىپ ءجۇرىڭىز. سىزدەي سۇلۋلارعا قول جەتكىزۋدى ارمان ەتىپ جانە ارمانىنىڭ ورىندالارىنا كۇمانمەن قاراپ جۇرگەندەر قانشاما؟! سەبەبى، قوعام ءسىز سياقتىلاردى كەلمەس كۇننىڭ ەلەسىنە اينالدىرىپ ۇلگەرگەن. ال سەرىلەر «ەرىندەرى كەسەدەن، باسقا جەرگە تيمەگەن» قىزداردى ىزدەيدى. كوڭىل-كۇيىڭىز قۇلازىعاندا وسى ءاندى قوسىپ قويىپ، جاقسىلاپ بيلەپ الىڭىز. كوتەرىلىپ قالاسىز، شىن ءسوزىم!
