جاقىن كۇندەرى سيريادا داۋلاسۋشى تاراپتار بەيتاراپ ايماقتا قايتا باس قوسادى، بۇل جولى قازاقساتاننىڭ استاناسىندا. ال كەلەسى كەزدەسۋلەرى جەنيەۆادا وتەدى. بۇل جايىندا Dia Zeit نەمىس گازەتىنىڭ ساياسي شولۋشىسى مارتين گەلەن جازدى. جەنيەۆادا وتەتەىن كەلىسسوزدىڭ ماڭىزى قازاقستانداعى كەزدەسۋدەن جوعارى. سەبەبى، ول كەزدەسۋدە سيريا بيلىگىنىڭ تارالۋى جونىندە تالقىلاناتىن بولادى.

«الايدا، الەپپوداعى جەڭىلىسىنەن كەيىن السىرەپ قالعان اسادتىڭ قارسىلاستارىنىڭ جەنيەۆاعا كەلۋىنە قاراماستان، قانداي دا ءبىر كەلىسىمگە كەلەدى دەپ ويلامايمىن، - دەپ ءسوزىن جالعاستىرادى اۆتور. - ونىڭ ۇستىنە ولارعا جان-جاقتان قىسىم كورسەتىلۋدە».  اتاپ ايتقاندا، تۇركيانىڭ ايماقتىق وداقتاستارى، ساۋد ارابياسى جانە كاتار مەملەكەتتەرى وزدەرىنىڭ ستراتەگيالارىنا وزگەرىستەر ەنگىزدى، سونداي-اق قارۋ-جاراق جابدىقتاۋدى قىسقارتتى. ال لاگەردەگى كوتەرىلىسشىلەردىڭ اراسىندا بيلىككە بولا جانجال تۋۋدا، جانجال جيحادشىلار مەن بۇلىكشىلەردىڭ اراسىندا عانا ەمەس، ەكسترەميزمدى جاقتاۋشىلار ارسىندا دا شيەلەنىسە ءتۇستى.

كۇش كورسەتۋدىڭ «اسقىنعانىنا» كوپ بولدى، استانا مەن جەنيەۆادا وتەتىن كونفەرەنسيا وسىعان دالەل.  راديكالدار وتتىڭ وشۋىنە تۇبەگەيلى قارسىلىقتارىن ءبىلدىرىپ، بۇلىكشىلەردى ساتقىندىقتارى ءۇشىن ايىپتاۋدا. تاعى ايتا كەتەرلىگى، «دجۋن ال-اكسا» جانە «تاحرير اش-شام» اتتى جيحادشىلاردان قۇرالعان توپتار اراسىنداعى بۇلىكتىڭ كەسىرىنەن 69 اسكەر كوز جۇمدى. اتالعان توپتاردىڭ ءبىرىنىڭ يدەولوگياسى «يسلام مەملەكەتى» تەرروريستىك ۇيىمىنا جاقىن. كەلەسى توپ – «ال-كايدە» ۇيىمىنىڭ باسشىسى يشيم فيليالىنان تامىر-تۇبىرىنە دەيىن ءوش الاتىنىنا ۋادە بەردى. ەسكەرتە كەتسەك، ەكى ۇيىمعا دا رەسەيدە تىيىم سالىنعان.

 «سيريالىق ەركىن اسكەرىنىڭ» جاۋىنگەرلەرى دە وق استىندا قالدى، ون شاقتىسى قولعا ءتۇسىپ، سيريانىڭ سولتۇستىگىندە ءوز امىرلىكتەرىن قۇرۋدى جوسپارلاپ جۇرگەن ەكسترەميستتەرگە قويمالارىن بەرۋگە ءماجبۇر بولدى. ناتيجەسىندە جەرگىلىكتى حالىققا يسلامنىڭ قاتاڭ ءتارتىبى جۇكتەلدى، ال بەلسەندىلەر مەن دەموكراتتاردى ۇركىتىپ، ءىزىن اڭدۋدا.

سيريا مەملەكەتىنىڭ ناسيحاتتاۋىنا ەرىپ كەتىپ جاتقان، ءوز قارسىلاستارىن لاڭكەستەر دەپ ەسەپتەيتىن ءدىن جانكۇيەرلەرىنىڭ سانى جىل سايىن وسۋدە. «بيلىك وكىلدەرى ادامدارعا ءيدليبتىڭ جاڭا سيريالىق كانداگاردان ەش ايىرماشىلىعى جوق ەكەنىن تۇسىندىرۋگە بارىنشا اتسالىسىپ جاتىر»، - دەپ جازدى سيريالىق جۋرناليست يبراحيم حاميدي Al Hayat گازەتىندە. ەسكە سالا كەتەيىك، 2001 جىلدارى اۋعاندىق كانداگار راديكالدى «تاليباننىڭ» ورتالىعى بولعان، ال يدليب – الەپپو، حاما جانە حومستان قاشىپ كەلگەن بۇلىكشىلەردىڭ سيرياداعى وپپوزييسيالىق پروۆينسياسى.

بۇل جونىندە امەريكاداعى اناليتيكالىق Atlantic Counci ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرى فايزال يتاني دا ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى: «وسىلايشا ءتارتىپتى بۇزۋشىلار مەن ەكسترەميزمدى جاقتاۋشىلاردىڭ شاشتارىن الىپ، ءبىر بولىمگە اكەلەدى. ال سونداي جاعداي بولسا، داماسك بار كۇشىمەن سوققى جاسايدى جانە حالىقارالىق ارەنادا بۇعان ەشكىم قارسى تۇرا المايتىن بولادى».   

اۋدارعان: گۇلىم جاقان