قازاق ەلى ءوز تاۋەلسىزدىگىن نىعايتۋ جولىندا شۇعىل وزگەرىستەردى باستان كەشۋدە. تاريحي سەبەپتەر سالدارىنان تۋعان توپىراعىنان كوز جازىپ، الەمنىڭ ءار ەلىنە بىتىراپ كەتكەن باۋىرلارىمىز بەن ولاردىڭ ۇرپاقتارى، ەگەمەن ەل بولىپ، كوك بايراعى جەلبىرەگەن ءوز وتانىنا ورالا باستادى. شەت ەلدەن ورالىپ جاتقانداردىڭ دەنى -  جاستار. ولاردىڭ ءارقايسىسى ءار وتباسىنىڭ ارقا سۇيەر ازاماتى، اياۋلى قىزدارى. ولار - ۇزاق جىلدار اتاجۇرتىنا ورالۋدى اڭساپ جۇرگەن ءبىزدىڭ قانداستارىمىز.

وسىلاي، 1990 جىلدارى باستاۋ العان ۇلى كوش تۋعان ەلدىڭ توپىراعىنا، اتاجۇرتىنا دەگەن سارعايعان ساعىنىشىن ارقالاپ، «ەلىم»، «قازاعىم» دەپ اعىلۋدا. ولاردى ۇرپاعىم ۇلتتىق تىلمەن سۋسىنداسىن، اتا-بابا سالتى مەن ادەت-عۇرپىنان ءنار السىن، اتاجۇرتتىڭ ءبىر ۋىس توپىراعى بۇيىرسىن دەگەن تىلەك جەتەلەيدى.

رەسمي مالىمەتتەر بويىنشا تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا 1 ميلليوننان اسا قانداستارىمىز اتاجۇرتىنا ورالعان ەكەن، بۇل ارينە، از كورسەتكىش ەمەس.

«ەلگە ەل قوسىلسا - قۇت» دەمەكشى، قاتارىمىزدى تولىقتىرىپ، حالىق ءوسىمىن كوبەيتىپ جاتقان قانداستارىمىزدىڭ تىلىنەن، سالتىنان، جالپى بولمىسىنان جات ەلدىڭ اسەرى ءجيى بايقالادى. بوتەن ەل، بوتەن بولمىس، ايتسە دە، ولاردىڭ بويىنان قوعامدى تانۋعا، بىلىمگە دەگەن قۇشتارلىقتارى باسىم. باسقا ەلدەن كەلگەن ادام قاشاندا جاسقانشاقتاۋ كەلەتىنى، جالتاقتاپ توڭىرەگىندەگىلەردەن مەيىرىم، جىلى ءسوز، جىلى قاباق، كۇتەتىنى، اقىل-كەڭەس بەرەر ادامدى قاجەت ەتەتىنى بەلگىلى. الەۋمەتتىك ورتاعا ەركىن بەيىمدەلىپ كەتۋىنە كەدەرگىنىڭ ءبىر ۇشتىعى وسىندا. ەت جۇرەكتەرى ەلجىرەپ، ادال نيەتتەرىمەن تۋعان جەرىم دەپ كەلگەن قانداس باۋىرلارىنا قازاق جەرىندەگى جاستار دا باۋىرمالدىق تانىتىپ، مورالدىق جاعىنان دەمەپ جۇرسە، قانداي كەرەمەت بولار ەدى! وكىنىشكە وراي، اتتەگەن-اي كوپ كەزدەسەدى..

ەكىنشى سەبەپ - تىكەلەي تىلمەن بايلانىستى، ياعني الىس-جاقىن شەتەلدەردەن كوشىپ كەلۋشى باۋىرلاستارىمىزدىڭ ورىس ءتىلىن بىلمەۋى. ورالمان جاستار جاڭا ورتاعا بەيىمدەلۋ كەزەڭىندە بىزدەگى ءالىپبيدى تانىماعاندىقتان، جازۋ، وقۋ قيىندىق تۋدىرادى. يران، تۇركيا، جۇڭگو مەملەكەتتەرىنەن كەلگەن جاستار ساۋاتتارىن وزگە الىپبيمەن اشقاندىقتان، ءوز جەرىنە كەلگەن سوڭ بىردەن ورىس، قازاق تىلدەرىندە اقپارات الا الماي قينالادى. سوندىقتان، قانداستارىمىزدىڭ ەلگە ورالۋى مەن ءتىل ماسەلەسىنە ءاتۇستى قاراماعانىمىز ابزال. بىزدەگى ءالىپبيدى تانىماعاندىقتان، جازۋ، وقۋ قيىندىق تۋدىراتىنى راس.

«ءار ەلدەگى قازاق ءار ەلدىڭ ءتىلىن مىقتاپ يگەرسە، ول – ءبىلىم. ون شەتەل تىلىندە سويلەسە ءتىپتى جاقسى، ءبىراق ون شەتەل تىلىنە وراپ انا ءتىلىن تۇنشىقتىرىپ، كومىپ تاستاساق – ول كەشىرىلمەس كۇنا. سول سەبەپتى دە، مەملەكەتتىك ءتىل – ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدى قۇلاتپاي ۇستاپ تۇراتىن ءبىر مىقتى دىڭگەك ەكەنىن ۇرپاقتارىمىز ءبىلىپ وسۋگە ءتيىس»، - دەگەن ەدى ەلباسى ن.نازاربايەۆ.

مەملەكەتتى قۇلاتپاي ۇستاپ تۇراتىن مىقتى دىڭگەكتى بوساڭسىتپاي جەتىك ءبىلۋ قانداي مىندەت بولسا، سول تىلدە دۇرىس، ساۋاتتى، قاتەسىز جازۋ دا سونداي مىندەت. بۇل تەك ورالمان جاستارعا عانا قاتىستى ەمەس، جەرگىلىكتى جاستارعا دا مىندەت.

بۇگىنگى تاقىرىپقا ارقاۋ بولىپ وتىرعان دا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جوو-عا دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ فاكۋلتەتىندە ءبىلىم الىپ جاتقان شاكىرتتەرىمىزدى وقىتۋ مەن جاڭا ورتاعا بەيىمدەۋدەگى كەيبىر تىلدىك ماسەلەلەر. ەلگە ورالعان باۋىرلاستارىمىز، ولاردىڭ ۇرپاقتارى دەموگرافيالىق جاعدايىمىزعا يگى اسەرىن تيگىزىپ قانا قويماي، سونىمەن قاتار ءسالت-داستۇرىمىز، ءتىلىمىز، ءدىلىمىز جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلىپ، عىلىم، ءبىلىم سالالارىنا دا جاڭا بۋىن، جاڭا تولقىن لەگى كەلىپ قوسىلۋدا.

جىل سايىن جاز ايلارىندا ورىمدەي جاستار اتامەكەندەرىنە، ەلىنە دەگەن سارعايعان ساعىنىشتارىن، تەبىرەنىس پەن تولعانىستارىن ارقالاپ كەلەدى. ولار – بۇگىنگى تاڭدا ۇمىتىلا باستاعان، ءتىپتى، كەيىنگى كەزدە كورىنبەيتىن قوس بۇرىمدى، قولاڭ شاشتى، بيازى مىنەز قاراكوز قىزدار مەن قازاقى قالپىن ساقتاعان ءور مىنەزدى، قاجىماستاي قايراتتى قازاقتىڭ ورىمدەي جاس جىگىتتەرى. جاستاردىڭ باسىم بولىگى جۇڭگو حالىق رەسپۋبليكاسىنان. قازاقستانعا ولار ءبىلىم الۋ ءۇشىن، جوعارعى وقۋ ورنىن ءبىتىرۋ ءۇشىن كەلەدى. اتالمىش ەلدەن كەلگەن جاستار ۇلتتىق تىلىمىزگە، دىنىمىزگە، داستۇرىمىزگە ەش نۇقسان كەلتىرمەي، كوزىنىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ كەلگەن دەسەم ارتىق بولماس. ولار اتامەكەنىمىزدە ءبىلىم الساق، ەلىمىزبەن قاۋىشساق، اتاجۇرتىمىزدى كوركەيگەننىڭ ۇستىنە گۇلدەندىرسەك، ۇلتتىق جادىمىزدى جاڭعىرتساق دەگەن پاتريوتتىق نيەت پەن سەزىمدە كەلەدى. ۇزاق جىلدار اتا-بابا توپىراعىنان جىراقتا جۇرسە دە، انا ءتىلىن، ۇلتتىق داستۇرلەرىن ۇمىتپاعان. بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنان ءوقىپ-بىلىپ وتىرعانىمىزداي، قحر-داعى قازاق دياسپوراسى قاعاجۋ كورىپ وتىرعان جوق سياقتى (قازاق تىلىندە راديو، تەلەديدار، باسپا ءسوز بار). دەگەنمەن، ەلگە ورالعان قانداستارىمىزدى ويلاندىراتىن دا، تولعاندىراتىن دا ماسەلەلەر جوق ەمەس. بىرىنشىدەن، باسقا بولمىستى قابىلداعان بالا بوتەن ەلدە ءومىرىنىڭ 19-20 جىلىن وتكىزدى، بۇل – از ۋاقىت ەمەس. مەكەن ەتكەن جەردىڭ ەرەكشەلىگى كىمگە بولسا دا اسەر ەتپەي قويمايدى. ەكىنشىدەن، قازاق ءتىلىن، ءسالت-داستۇرىن، مادەنيەتىن جاڭعىرتىپ، جاڭارتىپ، باسقا دا ۇستانىمدارىن تولىقتىرىپ جاتقان ورالمان جاستاردى مازالاپ تا، قيىندىق تۋعىزىپ تا وتىرعان ءالىپبي، جازۋ ماسەلەسى.

اتاجۇرتىم دەپ جالىنداپ، جانىپ كەلگەن جاستاردىڭ كوپتەگەن قيىنشىلىقتارعا، پسيحولوگيالىق كەدەرگىلەرگە كەزدەسەتىنى جاسىرىن ەمەس، اسىرەسە، قۇجات تاپسىرۋ كەزەڭىندە، سەبەبى، قۇجات اتاۋلىنىڭ ءبارى ورىس تىلىندە ەكەنىن بىلەسىز. رەسمي ءتىلدى بىلمەگەندىكتەن ەركىن اقپارات الا المايدى. بۇل كەدەرگى ولاردىڭ قوعامعا تەز ارالاسىپ كەتۋىنە كەرى اسەرىن تيگىزەدى. كىمنىڭ بولسا دا ءبىلىم الۋدان بۇرىن الدىندا تۇراتىن ماسەلە – جۇرگەن ورتانىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىسىپ، قالىپتاسۋ بولىپ تابىلادى. سىرتتاي قاراعاندا ۇساق-تۇيەك قانا قيىندىق بولىپ كورىنەدى، دەگەنمەن، جەرگىلىكتى جاستارمەن ەتەنە ارالاسىپ كەتكەنگە دەيىنگى ارالىقتا الشاقتىق، توسىرقاۋشىلىق سەزىمدەرىنىڭ تۋىنداۋى داۋسىز. بۇل كەدەرگىنى دە ەسكەرمەۋگە بولمايدى.

قحر-دا قازاقشا وقىعان بالا انا تىلىنە جەتىك، سوزدىك قورلارى باي، شىنى كەرەك، تازا قازاقشاسى جەرگىلىكتى بالادان اسىپ تۇسپەسە كەم ەمەس. ونى كورىپ، ءبىلىپ، ەستىپ ءجۇرمىز. ساۋاتىن وزگە الىپبيمەن اشقان بالاعا بىردەن ورىس، قازاق تىلدەرىندە ءدارىس تىڭداپ، ساباقتاستارىنان قالىسپاي جازىپ تا قابىلداپ كەتۋ وڭاي ەمەس. توسەلىپ، ۇيرەنۋ ءۇشىن ۋاقىت قاجەت. شەت ەلدە ومىرگە كەلىپ، وزدەرى مەكەن ەتكەن ەلدىڭ ءسالت-داستۇرىن قابىلداۋعا ءماجبۇر بولعان جاستاردىڭ تاريحي وتانىنا كەلگەننەن سوڭ، باستارىنان پسيحولوگيالىق كەدەرگىلەر وتەتىنى ايتىلدى.

جاڭا ورتاعا كەلگەن جاستىڭ وسى ەسەيگەن شاعىنا دەيىنگى قالىپتاسقان دۇنيەتانىمىن، بولمىسىن ءبىر ساتتە تۇبەگەيلى ىسىرىپ تاستاپ، بەيىمدەلىپ كەتەدى دەۋ ايتۋعا وڭاي.

جوو-نىڭ ستۋدەنتى بولۋدان بۇرىن دايىندىق فاكۋلتەتىنە قابىلدانعان جاستار 8-9 اي كولەمىندە جەرگىلىكتى تىڭداۋشى جاستارمەن ەتەنە ارالاسىپ وقيدى. وسى رەتتە، قازۇۋ-دىڭ جوو-عا دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ فاكۋلتەتىنىڭ بەرەرى مول، كومەگى زور. نەگە دەسەڭىز، وقۋدان بۇرىن ءار بالا وسى جەردە جاڭا ورتانىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن ارالاسىپ، قالىپتاسۋ پروسەسىنەن وتەدى، ۇيرەنەدى. دايىندىق فاكۋلتەتىنىڭ ەرەكشەلىگى سول – وقىتۋ پروسەسى كۇردەلى، قيىنى مەن قىزىعى دا مول، سونىسىمەن ماڭىزدى.

وقىتۋ بارىسىندا، وقۋ-تاربيە ۇردىسىندە يننوۆاسيالىق تەحنولوگيا ادىس-تاسىلدەرىنىڭ ەڭ ءتيىمدى جولدارىن قولدانىپ اتقارىلىپ جاتقان ءىس-شارالار ءوز الدىنا ءبىر تاقىرىپ. ۇستازدارعا جۇكتەلەتىن جاۋاپكەرشىلىك تە، قويىلاتىن تالاپ تا از ەمەس. ءاربىر ۇستاز ءار بالانىڭ ءبىتىم-بولمىسىن ءبىلىپ، جۇرەگىنە جول تابا وتىرىپ، بويىنداعى جاقسى قاسيەتتەرىنىڭ اشىلا تۇسۋىنە ىقپال ەتىپ، قىزمەت ەتەدى. ۇستازدىق شەبەرلىكتەرىن ايامايدى. جۇرەك جىلۋىمەن دەمەپ، ايالى الاقاندارىن سوزادى. ىنتا-شىنتاسىمەن بەرىلە ەڭبەك ەتەدى. كۇردەلى ماسەلەلەردىڭ وڭتايلى شەشىمىن تاۋىپ، جۇزەگە اسۋىنا مۇرىندىق بولاتىن دا باستى تۇلعا – ۇستاز.

ماقساتىمىز ءبىلىم مەن تاربيەنى ۇشتاستىرۋ بولسا، ۇلتتىڭ تاعدىرى بىلىمگە دە بايلانىستى ەكەنىن ەسكەرسەك، بۇل ماسەلە بىزگە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك ارتادى. ءار بالانىڭ مىنەز-قۇلقىن، قابىلەتىن، جالپى ادامي بولمىسىن باقىلاي وتىرىپ، ونىڭ بولاشاق تاڭدايتىن ماماندىعىنا، جەكە باسىنىڭ تاعدىرىنا دا الاڭدايتىن ساتتەرىمىز بولىپ جاتادى. الدىڭداعى شاكىرتىڭنىڭ اتا-اناسى جىراقتا ەكەنىن ەستەن شىعارماي (ءبىلىم بەرۋ ءوز الدىنا)، اۋەلىمدە قاس-قاباعىنا قاراپ، كۇندەلىكتى قيمىل-ارەكەتى مەن جاعدايىن ءسۇراپ-بىلىپ، باقىلايتىنداي تۇستار دا بولادى. ءوز بالاڭداي كورىپ جانىڭ اشىپ، قامقورلىق تانىتىپ، جان-دۇنيەسىنە ءۇڭىلىپ، سۇحباتتاسىپ-سىرلاساتىن كەزدەرىمىز دە بولادى. ۇستاز-انانىڭ ماقساتى - الدىنداعى شاكىرتىنىڭ جاۋتاڭداعان جانارىنان كوكەيىندەگىسىن ءتۇسىنىپ، كوڭىلىندەگى كۇدىكتى سەيىلتىپ، جاقسى قاسيەتتەرىن اشۋ. اقىرىندا، سەنىمىڭنىڭ اقتالعاندىعىن كورگەننەن اسقان قۋانىش جوق. ۇستاز ءۇشىن بۇل ءبىر باقىت!

ەگەر بالا ءوز ۇلتىنىڭ رۋحاني ۋىزىنا قانباسا، ءسالت-داستۇرىن جەتە بىلمەسە، تولىق يگەرمەسە بولاشاقتا ول جاستان قانداي ازامات، قانداي ۇلتىن سۇيەر ەلىنە، جەرىنە جاناشىر تۇلعا قالىپتاساتىنىن ويلاپ كورىڭىزشى؟! ورالمان جاستار، اسىرەسە، تۇركيا، جۇڭگو، يران، اۋعانستاننان كەلگەندەر بەس ۋاقىت نامازىن وقيدى، سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ۇستانادى. يماندىلىق جولىن ۇستانعان ادام، جامان ادەتتەن استە اۋلاق جۇرەدى. ءبىزدى وسى قۋانتادى. يماندىلىققا بەت بۇرعان جاستاردىڭ ارەكەتى اسىرەسە، قازاقي تاربيە ۇلگىسىنىڭ تۇنىپ تۇرعاندىعى سۇيسىندىرەدى. تاربيەلىلىكتىڭ ءبىر ۇشتىعى – وسى يماندىلىقتا جاتىر. يمانى باردىڭ - ۇياتى بار. ءبىراق...

قازىرگى تاڭدا، كەي جاستارىمىزدىڭ (ءبارى ەمەس ارينە) ويىنان دا، بويىنان دا قازاقى بولمىستان گورى «ەۆروپالانعان» باتىستىڭ مادەنيەتىنە ەلىكتەۋشىلىكتىڭ باسىم ەكەندىگى ءمالىم. ءوزىمىزدىڭ ءتول مادەني مۇرامىز سولعىنداپ، ۇلتتىق تاربيەنىڭ دىڭگەگىن بوساڭسىتىپ العانىمىز بايقالادى. اششى دا بولسا، بۇل - شىندىق!

بىرنەشە جىلدار بويى ۇستازدىق تاجىريبەمدى سارالاي كەلە، ورالمان شاكىرتتەرىمىزبەن ەتەنە ارالاسىپ جۇرگەندىكتەن، ولاردىڭ بويىنان كورگەنىم مەن ويىما تۇيگەنىمدى ورايى كەلگەندە وي تاستاعاندى ءجون كوردىم. «ىرىس  اۋىسادى، اقىل جۇعىسادى» دەمەكشى، ورالمان جاستارىمىز ءوز وتانىندا ءومىر ءسۇرىپ جاتقان جاستارمەن ەتەنە ارالاسىپ كەتۋىنىڭ قانداستارىمىز ءۇشىن دە، جەرگىلىكتى جاستار ءۇشىن دە ەسكەرەتىن پايدالى تۇستارى بار. وسى رەتتە ايتارىم، تاربيەلەۋدىڭ وسى تۇستارىن نازاردا ۇستاساق زيانى بولماس. فاكۋلتەتتە ءتۇرلى تاقىرىپتار بويىنشا تاربيە ساعاتتارى، اشىق ساباقتار، دوڭگەلەك ۇستەلدەر، ءار ءتۇرلى كەزدەسۋ كەشتەرى جانە ت.ب. وتىلەدى.

ءبىلىم كىلتى – شىعارماشىلىق ىزدەنىستە. ورالمان شاكىرتتەرىمىزدىڭ ءسوز بايلىعى، ءسوزدىڭ مايىن تامىزىپ، قۇلاقتىڭ قۇرىشىن قاندىرىپ سالاتىن ءانى كىمدى بولسا دا ەلەڭ ەتكىزبەي قويمايدى. فاكۋلتەتىمىزدە وقىعان از عانا ۋاقىت ىشىندە وسى بالالار ءار ءتۇرلى تاقىرىپتا وتىلەتىن ءىس-شارالاردىڭ باسى-قاسىندا ءجۇرىپ جۇرگىزەدى. وقىتۋ پروسەسىندە ولاردىڭ بىلىمگە، عىلىمعا دەگەن قۇشتارلىقتارى، مادەنيەت، ادەبيەت، ونەرگە دەگەن ىقىلاستارى، ەڭبەكسۇيگىشتىكتەرى، ىزدەنىمپازدىقتارى بايقاعان ادامدى ءتانتى ەتەدى. وسى قاسيەتتەر ءاربىر جاستىڭ بويىنان تابىلىپ جاتسا (قايدان كەلگەنى ماڭىزدى ەمەس) تەبىرەنىپ قۋاناسىز عوي! اقىل اۋىسقانى دەگەن وسى ەمەس پە!

ءار ەلدى مەكەن ەتكەن جاستار بويىنان سول ەلگە ءتان ەرەكشەلىكتەرىنىڭ قالىپتاسقانىن ايتۋىمىز كەرەك. مىسالى، قحر-دان كەلگەن جاستار شەتىنەن شەبەر، تەحنيكاعا اۋەس، ءار ءتۇرلى بۇيىمدار جاساۋعا بەيىم، ال قىزدار جاعى اسپازدىق ونەرگە، ءىس تىگۋگە، كەستە-كورپە تىگۋدى جاقسى مەڭگەرگەن. دايىندىق فاكۋلتەتىندە ءبىلىم العان ورالمان شاكىرتتەرىمىزدىڭ سىر-سۇحباتتارىنان ۇزىندىلەر كەلتىرە كەتسەم.

   قحر-دان كەلگەن شاكىرتىمىز قاناتحان شاكەرحان: «قىتايدا ءقوستىلدى ورتالاۋ مەكتەپتە وقىدىم. ورتاشا كوپبالالى وتباسىندا ءوستىم. وتباسىمىزبەن جىلقى باعۋمەن اينالىستىق. جىلقى مالىنىڭ قىر-سىرىن جاقسى بىلەمىن. اتاجۇرتقا كەلۋدى ارماندادىم. ەندىگى ماقساتىم – تياناقتى ءبىلىم الۋ. قازىرگى زاماندا ەنەرگيا تاپشى عوي، سوعان بايلانىستى ءتورت ادامدىق اۆتوكولىكتى: 1. كۇن نۇرىمەن؛  2. اۋىرلىق كۇشىمەن؛  3. جەل ەنەرگياسى ارقىلى جۇرگىزۋدى ويلاپ تاپتىم. جۇڭگو ەلىندە بۇل تاجىريبەمدى قۋاتتادى. بۇل جوبانىڭ ۇتىمدى جاعى سول - جانارمايدى ۇنەمدەۋ؛  اۋا، قورشاعان ورتانى لاستاماۋ. ەكىنشى جاڭالىعىم – قۇرىلىستا پۋلت ارقىلى تەرەزەنى جەردە تۇرىپ تازالاۋ قۇرىلعىسىن ويلاپ تاپتىم»، - دەيدى ۇلكەن ماقتانىش سەزىممەن بولاشاعىنان ءۇمىت كۇتتىرگەن جاس قۇراستىرۋشى.

يران يسلام رەسپۋبليكاسىنان كەلگەن فاتيما ەسكەلدى: «مەنىڭ تۋىپ-وسكەن جەرىمدە مۇلدەم قازاق مەكتەبى بولعان جوق، پارسى تىلىندە وقىدىم. ۇيدە وتباسىندا عانا قازاقشا سويلەيمىز. قازاقستانعا كەلۋدى كوپ جىلدار بويى ارماندادىم. باستاپقى كەزدە انام رۇقسات بەرمەدى. كەيىن انام دا، تۋعان-تۋىستارىم دا ريزاشىلىعىمەن اق باتاسىن بەرىپ، شىعارىپ سالدى. ءوز انا تىلىمدە تازا سويلەگىم كەلەدى. ارمانىم – ساۋلەت ونەرىن مەڭگەرىپ، قازاقستانىما، ەلىمە قىزمەت ەتۋ. يراندا قازاقشا كىتاپ، گازەت-جۋرنال دەگەندى كورمەدىك، ۇيرەنەتىن تىلدىك ماتەريالدار دا بولعان جوق. انا ءتىلىمىزدى ۇمىتپاۋعا تىرىستىم. ەلگە كەلگەلى قازاقشا تازا سويلەۋ ءۇشىن ارەكەتتەنىپ جاتىرمىن، قيىنشىلىق تا، كەدەرگىلەر دە جوق ەمەس، ءبىراق، ۇلكەن ماقساتپەن كەلگەن سوڭ شىداۋىم كەرەك»، - دەيدى ۇزىن قارا شاشى اقسارى وڭىنە جاراسقان قازاق قىزى.

ءسوز سوڭىندا ايتارىم، گازەت بەتتەرىنەن ورالمان قاۋىمى تۋرالى جاعىمسىز اقپاراتتاردى كوزىم شالىپ قالادى. وسىندايدا ويعا قالاسىڭ، بۇل قازاق باۋىرلار جەرىم دەپ كەلگەن جەرلەسىن، قانىم دەپ كەلگەن قازاعىن شەتتەگەنشە، ورالمان دەپ وقشاۋلاندىرماي-اق، قانداسىم، باۋىرلاسىم دەپ باۋىرىنا تارتسا مورالدىق تۇرعىدان ۇلكەن دەمەۋ بولار ەدى.

«قازاقتى جامانداما، قازاق بالا!

حالىق قوي قازاق دەگەن از-اق قانا!

ماڭگىلىك

اي استىندا،

جەر ۇستىندە

قازاقتىڭ جاناشىرى - قازاق قانا!» (كۇلاش احمەتوۆا)

 از بولساق تا، بىر-بىرىمىزگە ادال بولايىق! قانداستارىمىز قاي ەلدەن كەلگەنىنە قاراماستان، ۇلتىم – قازاق دەپ سەزىنەتىن بولسا، وسى سەزىم بۇكىل قازاقتى بىرىكتىرەدى. ۇلى سەزىمگە سىزات تۇسپەسىن! سانامىزدا ۇلتىمىزعا دەگەن ادالدىق بولسا، سالتىمىزعا قانىق بولساق، بويىمىزدا نامىسىمىز بولسا عانا بىرلىگىمىز جاراسقان ماڭگىلىك ەل بولامىز!

رىسكەن ابىشيەۆا

ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ اعا وقىتۋشىسى،

فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى.