جارىقتىق اكەمىز اۋليە بولعان ەكەن عوي. كوزىنىڭ تىرىسىندە اۋليەدەي تالاي تىرلىك جاسادى. جاستىقتىڭ ارام جەلىمەن كەزىندە سونى سەزبەپپىز. مەنى قويشى ول كەزدە جاس بولدىم. ۇلكەن اعالارىم دا سەزبەگەن عوي. اكەمىز كەلەشەكتى بولجاسا ءبارىمىز: «ءاي، ەسكىنىڭ ادامى - قايداعى جوقتى ايتادى. 32ء-نىڭ اشتىعىن كورگەن كىسى، نە بولسا سودان سەكەم الىپ قورقادى» دەپ كۇلۋشى ەدىك، مىنە، ەندى وقىعان ون بالاسى سوعىس كەزىندە 7 كلاستىق ءبىلىم العان شالا ساۋاتتى اكەمىزدىڭ دەڭگەيىنە جەتە الماي دىڭكەلەپ ءجۇرمىز.

تۋرا بۇگىن ۇيلەنگەنىمە 20 جىل بولىپتى. ونى دا ەسىمە سالعان اكەمنىڭ ەڭ كىشى كەلىنى. ياعني مەنىڭ ءبيبىم. وقيعا بىلاي بولعان. 

باكالاۆردى بىتىرگەننەن كەيىن  ۇيلەنەم دەپ شەشتىم. سودان جاڭا جىلدىڭ الدىندا اۋىلعا بارىپ، سولاي دا سولاي دەپ جوسپارىمدى ەستىرتەم. ول كەزدە قايىن جۇرتىم قازاقستاننىڭ  وڭتۇستىك مۇيىسىندەگى ۇلكەن اۋىلدا تۇرادى. مەنى تىڭداپ بولعان سوڭ شەشەم «بالام، سۆەت جوق، كومىر جوق، اقشا جوق مىناداي قۇرىعان زاماندا باسقا جاقتىڭ قىزىن تاپپادىڭ با؟ قاپتاعان قىزدىڭ ىشىندە ءجۇرىپ ەڭ قىمبات جەردىڭ قىزىنا ۇرىنعانىڭ قاي ساسقانىڭ؟» دەدى ءازىل-شىنى ارالاس. اكەم بىردەن «بالانىكى دۇرىس! «قازان مەن قاتىننىڭ قىمباتىن ال» دەگەن اتاڭ قازاق. باياعىدا ءبىزدىڭ اتامىز شەشەم شاھارماندى ايتتىرعاندا شەشەمىزدىڭ ىنىلەرى نە بولسا سونى سۇراي بەرىپتى. كەنجەتاي اتام «نە سۇراسا دا بەرىڭدەر. ەڭ باستىسى شاھارمان بوساعاما كەلىن بولىپ ءتۇسسىن. قۇتتى كەلىن كەلسە، جوقتىڭ ورنى وڭالادى. ادام جاسايتىن زات پەن قۇداي جاسايتىن قۇتتى كەلىندى تەڭگەرمەڭدەر» دەپ جورعا اتىن دا، كۇمىسپەن قاقتالعان ەر تۇرمانىن دا، ەڭ اقىرى سول كەزدىڭ ەڭ ءىرى بايلىعى سانالاتىن پاتەفوندى دا قالىڭ مالعا بەرىپتى. سودان مىنە ءبىز تۋىلدىق. قۇدايعا شۇكىر، جامان بولعانىم جوق» دەپ ەستەلىك ايتىپ ۇكىمدى سول جەردە بەرىپ تاستادى. ءسويتتى دە «ءبىز دايىنبىز. كەلىندى اكەل» دەدى. وسىنى پايدالانىپ ءشانجارحان جاڭا جىلدان سوڭ ۇيلەنىپ الادى. قالىڭ مال تۋرالى اڭگىمە سول كۇيى قوزعالمادى. سەبەبى، قايىن جۇرت ساۋاتتى، كوزى اشىق ينتەلليگەنت كىسىلەر ەدى. ونداي تاقىرىپقا تەرەڭدەپ بارمادى. جاستار ۇيلەنسىن دە تەزىرەك باقىتىن تاپسىن دەپ قىسقا قايىردى. وسىلايشا بارىمەن بازار قىلدىق.
بەتاشار ءبىتىپ، الماتىعا كەلگەننەن كەيىن ءبيبىم ەكەۋمىز قازان الۋ ءۇشىن بازارعا باردىق. ساتۋشىلار: 
- ءاي، جىگىت نە ىزدەدىڭ؟ – دەدى. 
- قازان،- دەدىم مەن. 
- ستۋدەنتسىڭ بە؟ 
- ءيا.(ماگيستراتۋرادا وقىپ جۇرگەن كەزىم) 
- وندا مەندە ستۋدەنتتەرگە ارنالعان  كىشكەنتاي ءارى ارزان قازاندار بار. مەننەن ال،- دەدى. 
- جوق، ماعان ۇلكەن ءارى قىمبات قازان كەرەك. 
- نە ءۇشىن؟ ۇلىڭ جوق، قىزىڭ جوق، كەلىنشەگىڭ ەكەۋىڭ عانا. ساعان ۇلكەن قازان نە كەرەك؟ 
- اكەم «قازان مەن قاتىننىڭ قىمباتىن ال» دەگەن. سوندىقتان ءارى ۇلكەن ءارى قىمبات قازان ىزدەپ ءجۇرمىن، - دەدىم. ساتۋشىلار كۇلكىدەن قىرىلىپ قالدى. شەتتە تۇرعان بىرەۋى «وندا ۇلكەنى مەندە بار. باعاسى دا قىمبات» دەپ قۋانىپ كەتتى. راسىمەن دە قازانى ۇلكەن ەكەن. ساۋدالاسپاي سۇراعان باعاسىنا ساتىپ الدىق. 
بۇل قازانعا شىنىمەن دە قۇت دارىدى. جارىقتىق 20 جىل وتتان تۇسپەدى عوي. 
قازان ەندى جايىنا تۇرسىن. جارىڭنىڭ جايى نە بولدى؟ «وعان قۇت دارىدى ما؟» دەگەن سۇراق بار عوي. ول قازاننان دا اسقان قۇتتى كەلىنشەك بولدى! جاپونيادا ءۇش جىل وقىسا دا «مانساپتى نە قىلامىز؟» دەپ اسىپ ساسپادى. 20 جىلدا ءتورت ۇل، ءۇش قىز سىيلادى. ولاردى قالاي بولسا سولاي دۇنيەگە اكەلمەيدى. ءبارىن رەتىمەن، تابيعاتتىڭ تارتىبىمەن جونگە كەلتىردى. تۇڭعىشىمىز ۇل. سوسىن قىز بوساندى. ودان كەيىن تاعى ۇل دۇنيەگە كەلدى. سوسىن قايتادىن قىز ءناسىپ بولدى. تاعى دا ۇل، سوسىن قىز. ياعني تابيعاتتىڭ اق پەن قارا الماسىپ تۇراتىن ديالەكتيكا زاڭىن قاتاڭ ساقتادى. مۇنداي اقىلدى ايەلدى قايدان تاباسىڭ؟! ءبىرىنشى ۇل ءۇيدى شاشادى. ەكىنشى قىز ونى جينايدى. ءۇشىنشى ۇل دا تەك ءۇي شاشقاندى بىلەدى. ءتورتىنشى قىز ونىڭ سوڭىن جينايدى. ءۇشىنشى ۇل كەلدى دە ءۇيدىڭ استاڭ-كەستەڭىن شىعاردى. التىنشى قىز ودان اسقان پىسىق بولدى. ونىڭ ارتىن سىپىرىپ سيپاپ جۇرەدى. جەتى بالام بولسا دا ءۇيىم ەشقاشان لاس بولعان ەمەس. ۇلدىڭ ارتىنان مىندەتتى تۇردە تۋىلاتىن قىزدارىم اينالامدى قانتتاي قىلىپ تازالاپ وتىرادى. سول قىزدارىمنىڭ ارقاسىندا عوي قيسسا جيناپ «- كىمسىڭ؟ – پالەنشە!» بوپ شىرەنىپ جۇرگەنىم. 
ايتپاقشى، قيسسا دەگەننەن شىعادى. قيسسا جيناپ، ساپارعا شىققانىمدا اپتالاپ ءۇيدىڭ بەتىن كورمەيمىن. ونداي كەزدە باسقالار سياقتى ايەلىمنەن سۇرانىپ وتىرمايمىن. شاي باسىندا «تاعى ءبىراز قيسسا جيناپ، كىتاپ شىعارماساق قاريالار ازايىپ بارا جاتىر» دەپ جۇقالاپ قانا ايتامىن. سونىڭ ءوزى جەتىپ جاتىر. ءبيبىم «قاتىننىڭ سورلىسى ەر قوريدى. ەركەكتىڭ سورلىسى جەر قوريدى» دەگەن. قاريالار تاۋسىلماي تۇرعاندا ەل ىشىنەن تەزىرەك قيسسا جيناپ قايتىڭدار. توعىز سوتىق جەرىڭدى قورىپ جاتا بەرگەننەن قارا باسىڭا بولماسا، ەلگە تۇك تە پايدا جوق» دەيدى. سول كەزدە مەن دە دايىن تۇرعان دوربامدى الامىن دا قامىردان قىل سۋىرعانداي ۇيدەن شىعىپ، كەزەكتى ساپارىما اتتانىپ كەتە بارامىن... 
جاس كەزىمدە شاكارىمنىڭ ار ءىلىمىن، ءياسساۋيدىڭ ءحال ءىلىمى مەن زىكىرلەرىن ۇيرەنەمىن دەپ سوپىلارعا قوسىلىپ ءبىراز جىل ءدارۋىش تە بولعام. ول جىلدارى جارىتىپ مال دا تاپپادىم. سول زاماندا «ويباي ءشانجارحان، ءدىنشىل بولىپ كەتىپتى. مال تاپپايدى ەكەن. وتباسىنىڭ بۇكىل جاۋاپكەرشىلىگىن ايەلىنە ارتىپ قويىپتى» دەگەن وسەك تە گۋ ەتە قالعان. ءبيبىم وعان دا بىلق ەتكەن جوق. «اقىلدىنىڭ مال تابۋعا سەپتىگى جوق. اقىماقتىڭ مال تابۋعا كەمدىگى جوق» دەگەن. مالدى ءوزىم دە تابام. سەن ودان دا ءمان تاپ» دەپ رۋحاني ىلىمگە قاراي ءبىر بۇيرەگى بۇردى دا تۇردى. مىنە سول كۇرەسكە تولى ازاپتى جىلدار ارتتا قالعان سياقتى. ءقازىر ءماندى عۇمىر مەن ءنارلى ءىلىمنىڭ راقاتىن بىرگە كورىپ جاتىرمىز. «ەكزيستەنسيا ۆاكۋمى» دەگەن اپاتقا ۇرىنباي، ءبىر قاۋىپتەن امان قالدىق. ءقازىر ءبيبىم ءۇشىن تىرشىلىك توقتاپ قالعانداي كورىنبەيدى. كەرىسىنشە بۇكىل قىزىعى ەندى باستالاتىن سياقتى ەرتەڭگى كۇنگە ىنتىعىپ تۇرادى. كەيدە قاراپ وتىرماي «ەلدىڭ ءبارى PhD وقىپ عالىم اتانىپ جاتىر. سەنى دە دوكتورلىققا وقىتىپ السام با ەكەن؟» دەپ مەنىڭ بولاشاعىمدى ويلاپ قامىعادى. مەن بولسام «ارينە، سەنىڭ كوڭىلىڭ ءۇشىن ءبارىن دە وقۋعا دايارمىن» دەيمىن دە سۇيىكتى ىسىممەن شۇعىلدانىپ جۇرە بەرەمىن. قىسقاسى، قول ۇستاسىپ ماڭگىلىككە بىرگە كەتىپ بارامىز... سولاي، بويداق جىگىتتەر! قازان مەن قاتىننىڭ قىمباتىن الىڭدار!

مارات تۇرسىن-سابدىكەنوۆتىڭ Facebook پاراقشاسىنان