اقپاراتتىق-اناليتيكالىق ورتالىق پورتالىنىڭ ءتىلشىسى قازاقستانداعى يسلامنىڭ بۇگىنگى جايى تۋراسىندا وزىندىك ساراپتاما جاساپ كورگەن. ونىڭ ايتۋىنشا، ەلىمىزدە يسلامنىڭ دامۋى تيىسىنشە جەدەلدەتىلگەن، الايدا ءداستۇرلى يسلامعا باعىنبايتىندار كوپ. جۋرناليست تيمۋر يساحانوۆتىڭ قىسقارتىلعان نۇسقاداعى ساراپتاماسى تومەندەگىدەي.

قازاقستاندا ءوزىن مۇسىلمان سانايتىنداردىڭ كوبى «زەكەت» دەگەن ءسوزدى جاقسى بىلەدى. زەكەت بەرۋ ارقىلى قانداي ساۋاپقا كەنەلەتىندەرىن دە تۇسىنەدى. الايدا شىن پەيىلىمەن ءۇنسىز عانا پارىزىن ورىنداپ جۇرگەن مۇسىلماندى كەزدەستىرۋ ول ەلدە قيىن. پوستكەڭەستىك مەملەكەتتە يسلامنىڭ بولۋى، دامۋى – قالىپتى دۇنيە. سوڭعى كەزدەرى دامۋ جيىلىگى ءتىپتى جىلدامدىعىن ارتتىردى دەسە دە بولادى.

مۇنى جاز ايىندا جاعالاۋلاردا قىدىرىپ جۇرگەن قازاقستاندىق مۇسىلمانداردان بايقاۋعا بولادى. قازاقستاندا مۇسىلمان ايەلدەرگە ارنالعان ارنايى شومىلۋ كيىمىن بايقاي قويمادىم. سوندىقتان، ايەلدەردىڭ كوبى جاعالاۋدا بالالارى مەن كۇيەۋىنىڭ كوڭىل كوتەرىپ جاتقانىن جاي عانا قاراپ، باقىلاپ وتىرادى. ءتىپتى، ەر ادامدار دا سۋعا تۇسپەيدى، جاعالاۋدا تاماقتىڭ قامىن ويلاپ جۇرەدى.

قازاقستاندا يسلامعا قاتىستى قاقتىعىستار دا جوق ەمەس. قاقتىعىستار كوبىنە جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە ورىن الىپ جاتادى. ياعني، ونداي مەكتەپتەر وقۋشىلاردىڭ مۇسىلمانشا كيىنۋىنە تۇبەگەيلى قارسىلىق تانىتۋدا. وسى سەبەپتى مەكتەپ باسشىلىعى مەن تۇرعىندار اراسىندا تۇسىنىسپەۋشىلىكتەر بولىپ جاتادى. الايدا باسشىلىقتىڭ دەگەنىنە كونەتىندەر كوپ.

2011 جىلى اقتوبە وبلىسى تەمىر اۋدانىندا وتكەن كونترتەرروريستىك وپەراسيادان كەيىن كوپشىلىك وسى ايماقتاردى باقىلاۋعا كىرىستى. سونداعى حالىقتى الاڭداتقانى – ايماقتا كىتاپحانالار مەن مەديسينالىق ورتالىق جانە سپورتزالداردىڭ جوقتىعى ەمەس، وكىلدىك مەشىتتەردىڭ جوقتىعى. كەيىنىرەك، جەرگىلىكتى ايماقتاردا دۇعا وقىپ، قۇلشىلىق جاساعان ادامداردىڭ سوققىعا جىعىلعانى حابارلاندى.

ءسويتىپ، يسلامنىڭ كەيبىر بەلگىلەرىنەن ۇركىگەن بيلىك  ونى باسۋعا كوشتى. كەي ايماقتاردا وزگەرىس بايقالعان، الايدا الماتىداعى كورىنىس مىناداي بولدى. قۇرىلىسشىلار جۇمىستارىن ىستەپ جاتقان ۋاقىتتا ءبىرى ناماز ۋاقىتىنىڭ باستالعانىن حابارلايدى. ءبارى جينالىپ جاقىن ايماقتاعى مەشىتكە قاراي اعىلىپ جاتادى. جاھاندانۋ ۋاححابيستەرگە ءوز ماقساتتارىن جۇزەگە اسىرۋعا جول اشتى – ولار ءوز ماقساتتارىن ميسسيونەرلەر مەن كىتاپتار ارقىلى عانا ەمەس، ينتەرنەت-سايتتاردى دا پايدالانۋعا كوشتى. ءتىپتى، ۋاححابيستەر بيلىك باسىندا دا بولۋى مۇمكىن دەگەن قاۋەسەت تاراعان.

ءداستۇرلى يسلامدى ۇستانبايتىندار قازاقستاننىڭ بۇگىنگى ساياسي جاعدايىن اقىلعا قونىمسىز دەپ ەسەپتەيدى. كەيبىر ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، قازاقستانداعى يسلامنىڭ جەدەل دامۋى، كۇشەيۋى 2009 جىلعى داعدارىستان كەيىن باستالعان.

يسلامنىڭ دەڭگەيىن ايقىندايتىن قازاقستانداعى تاعى ءبىر ءبولىم – تۇرمە. مەملەكەتتىڭ قاي ايماعىندا بولماسىن تۇتقىننىڭ ەكى تاڭداۋى بولادى – جازالاۋ ەرەجەلەرىنە باعىنۋ نەمەسە نامازعا جىعىلۋ. ەكىنشى جاعدايدا تۇتقىندى تۇرمەدە دە قورعايتىندار تابىلادى دەگەن ءسوز.

قازاقستانداعى ءبىلىم، عىلىم سالاسى دا يسلاميزاسيالانعان. ادامدار رۋحاني ىزدەنۋدەن قالىپ بارادى.