ونەر مەن ۇياتسىزدىق ەگىز ۇعىم... ءيا قازىرگى زاماندا ونەر دەگەن قاسيەتتى دە، قاستەرلى ۇعىمنىڭ ماعىناسى وسىنداي دەڭگەيگە ءتۇسىپ كەتكەن. اتتەڭ دەيسىڭ، پىكىر بىلدىرەسىڭ، الايدا قولدان كەلەر پارمەن جوق. سەبەبى ونەر ءسوزىن «ۇياتسىزدىقتىڭ» اينالاسىندا عانا تۇسىنەتىندەر قولدارىنان كەلگەنىن، اقىلىنىڭ جەتكەنىن جاساپ جاتىر. مەن نە ءۇشىن وسىنداي پىكىرگە كەلدىم؟ جىلىكتەپ كورسەتۋگە، تۇسىندىرۋگە تىرىسايىن. ونەر ءسوزى ولەڭمەن، انمەن، اكتەرلىكپەن تىعىز بايلانىستى ەكەنىن بىلەمىز، كورىپ تە ءجۇرمىز. ءيا، كەيبىرىڭىز قارسى پىكىر ءبىلدىرۋىڭىز مۇمكىن. ونەر دەگەن تەك وسى عانا ەمەس. ونەر زەرگەرلىكپەن دە، شەبەرلىكپەن دە بايلانىستى، الايدا قازىرگى كەزدە ەلدىڭ كوزىنىڭ الدىندا، قۇلاعىنىڭ «تۇبىندە» جۇرگەندەرى وسى ءان مەن اكتەرلىك جانە كەي-كەزدە ولەڭ.
قازىرگى كەزدە جوعارىدا اتالعان ونەردىڭ تۇرلەرى ۇياتسىزدىق سوزىمەن تىكەلەي بايلانىستى. سەبەبىن كوپشىلىك كورىپ تە ەستىپ تە ءجۇر. ايتقان ءسوزىمدى دالەلدەپ كورەيىن.
ولەڭ.
«ولەڭ ءسوزدىڭ پاتشاسى، ءسوز ساراسى، قيىننان قيىستىرار ەر داناسى»، دەگەن ەدى كەزىندە اباي اتامىز. الايدا قيىننان قيىستىرىپ ءسوز تاۋىپ، حالىقتىڭ مۇڭ-قۋانىشىن قارا ولەڭمەن جەتكىزەتىن جاس اقىنداردىڭ سانى ساۋساقپەن سانارلىق. ءيا ارينە زاماناۋيلىق دەگەن دۇنيە كەز كەلگەن سالادا بولۋ كەرەك، جاڭاشىلدىققا قول سوزۋ كەرەك دەگەنمەن كەلىسپەسەم بولمايدى. الايدا كەيدە وسى زاماناۋي ءسوزى ءبىزدىڭ ەلگە ب ا ق ەمەس، بالە بولىپ جابىستى ما دەپ تە ويلايمىن. سەبەبى زاماناۋيلىققا ەلىكتەيمىز دەپ ءوزىمىزدىڭ ءداستۇرىمىزدى، مەنتاليتەتىمىزدى ۇمىت قالدىرىپ جاتىرمىز. ولەڭدى سىنايتىن ارنايى كاسىبي سىنشىلار بەر ەكەنى راس. ولەڭدى مەن كاسىبي تۇردە سىناي الماسپىن. الايدا وقىرمان رەتىندە سىناۋعا حاقىم بار دەپ سانايمىن. قازىرگى جاس اقىنداردىڭ ولەڭى ۇيقاس نە بۋناق جاعىنان ەمەس تاقىرىپ جاعىنان قاراپ، پىكىر بىلدىرەيىن. جاس اقىنداردىڭ قازىرگى حيت بولعان تاقىرىبى مەن ماعىناسى - «ينتيمدىك ولەڭ». ءيا ايتۋعا اۋىز بارمايدى، الايدا ءدال وسىنداي تاقىرىپتا ولەڭ جازعان اقىنداردىڭ شابىتى جانىپ تۇر...
بۇل تاقىرىپ قازاققا جات ەكەنى انىق. بۇرىنعى سەزىمىن بىلدىرۋگە ۇيالاتىن قازاقتىڭ ونەرلى ۇرپاعى ەكى جاستىڭ اراسىندا عانا قوزعالاتىن تاقىرىپتا ولەڭ شىعارىپ، حالىققا جار سالىپ جاريالاپ ءجۇر. شابىتى تاسىپ، كەرەمەت سەزىمگە بەرىلىپ جۇرگەن نازىك، سەزىمتال اقىندارعا بۇنداي تاقىرىپتا ولەڭ مۇلدەم شىعارما دەپ ايتۋعا قۇقىعىم جوق. الايدا ونى جاريالاۋعا قانداي سەبەپ بولدى؟ بىردەن ويعا كەلەتىن جاۋاپتى دا ايتايىن. اتاق، داڭق... ينتيمدىك تاقىرىپتاعى ولەڭدى وقىرماندار تەز جاتتايدى، كوپ وقيدى. بۇل جەردە وقىرماننىڭ دا كىناسى بار. الايدا وقىرماننىڭ تالعامىن بۇزىپ، دەڭگەيىن ءتۇسىرىپ وتىرعان دا اقىندار ەمەس پە؟
بۇل تاقىرىپتا جازىلعان ولەڭدەردى ونەر دەپ اسقاقتاتۋدىڭ ەشقانداي كەرەگى جوق. بۇل اقىندار مەن ونىڭ جاقتاستارىنىڭ سىلتاۋى عانا. مەنىڭشە ۇيلەنگەن جىگىتتەردىڭ بارلىعىنىڭ جۇرەگى اقىننىڭ جۇرەگىندەي نازىك، قيالى شەكسىز بولسا «ينتيمدىك ولەڭنىڭ» نەشە ءتۇرلىسىن شىعارار ەدى. قازاق اقىندارى ءۇشىن ينتيمدىكتەن باسقا تاقىرىپ ماڭىزدى بولماعانى ما؟ ينتيمدىك ولەڭدەرىم بار، كادىمگى ادەبي تۇردە جازدىم دەپ ماقتاناتىندارىن قايتەسىز؟ وسىنداي تاقىرىپتاعى ولەڭدەردى كوبىرەك جاريالايتىن بولساق، «ۇيات» ءسوزى قايدا قالادى؟ الدە ونەر ۇياتسىزدىقتان باستالادى ما؟
اكتەرلىق.
گاملەت بوپ تا ويلايدى.
جۇدەتىپ جۇقا جۇيكەنى.
ياگو بوپ تا وينايدى.
وزىنەن ءوزى جيركەنىپ. (قادىر مىرزا ءالي)
كەيدە ءارتىس، كەيدە اكتەر، اكتريسا دەپ جاتامىز. الايدا ماڭىزدىسى بۇل ەمەس. قازىرگى اكتەر مەن اكتريسالار فيلمگە ءتۇسۋ ءۇشىن ۇياتسىز ەپيزودتاردا ەمىن ەركىن رولگە كىرىپ، ويناي الادى. نە دەگەن كاسىبيلىك! «نە ءۇشىن ءدال وسىنداي رولدەردە وينايسىز؟ ۇيات ەمەس پە؟»، - دەپ سۇراق قويساق، «بۇل – ونەر»، - دەپ قىسقا عانا كەۋدەسىن كەرىپ جاۋاپ بەرەدى. بۇل ونەر بولسا، كوشەدە ءتانىن ساتىپ جۇرگەن تۇنگى كوبەلەكتەر ونەرلى قىزدار ەكەن عوي. تۇنگى كوبەلەكتەر قازىرگى اكتريسالاردان 10 ەسە ونەرلى بولدى. ناتيجەسىندە، قازاقستاندا ونەرلى قىزداردىڭ سانى كوپ، سونىمەن بىرگە ولاردى تەز تاۋىپ الۋعا دا بولادى. قاي جەردەن ەكەنى ماڭىزدى ەمەس، ماڭىزدىسى تۇندە عانا تابا الاسىز.
الدە قازاقستاندىق كەي اكتريسالاردى تۇندە، ۇلكەن كوشەلەدىڭ بويىنان تاۋىپ الدى ما ەكەن؟ سەبەبى الگى ەپيزودتاردى اۋىلدىڭ قىزى نەمەسە ۇيىنەن قازاقي تاربيە كورگەن قىز وينامايدى. قازاقي تاربيە كورگەن قىزعا ۇياتسىز ءرولدى وينايسىڭ، اتاق پەن اقشا سەنىڭ قولىڭدا دەسە جىلاپ، قاشىپ كەتەتىنى داۋسىز. بۇنداي رولدەردى ويناۋعا تۇنگى كوبەلەكتەر عانا ويلانباستان كەلىسە كەتەدى، سەبەبى ولاردىڭ ايىرىلاتىن ەشتەڭەسى جوق. وسىنداي لاس دۇنيەنى ونەرگە بالاپ، ونەر سوزىمەن قاتار قولدانۋدىڭ كەسىرىنەن ونەر ءسوزىنىڭ دەڭگەيىن تاپتاپ، تەپكىلەپ تاستادىق. بۇل پىكىرگە داۋلاسۋدىڭ ەشقانداي قاجەتى جوق.
