«ناعىز قازاق قازاق ەمەس، ناعىز قازاق دومبىرا» دەپ  اقىن قادىر مىرزالييەۆ جىرلاعانداي، شىلدەنىڭ العاشقى جەكسەنبىسىندە ەلىمىز ۇلتتىق دومبىرا كۇنىن تويلادى. وسىناۋ مەرەكەنى شىعىسقازاقستاندىقتار دا كەڭىنەن اتاپ ءوتتى. 

كۇمبىرلەگەن دومبىرانىڭ  ءۇنى ءار قازاققا ەرەكشە ىستىق قوي.  قۇلاعىمىزعا بالا كەزدەن سىڭگەن قوڭىر ءۇننىڭ قايدا جۇرسەك تە جۇرەگىمىزدى ءدىر ەتكىزىپ، جانىمىزدى باۋراپ الاتىنى راس.  بۇل كۇن -  سول ۇلتتىق اسپابىمىزدىڭ تورگە وزىپ، ۇلىقتالعان كۇنى بولدى. بۇل كۇنى – قازاق رۋحى قايتا ءبىر جاساپ، جاڭعىردى. ۇلتتىق دومبىرا كۇنىنە ارنالعان مەرەكەلىك شارالاردىڭ شەرۋى وسكەمەندەگى رەسپۋبليكا الاڭىندا جالعاستى. كەشكىلىك الاڭعا جينالعان قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنىڭ قاراسى كوپ-اق. ءبارى دە كۇنتىزبەدە پايدا بولعان مەرەكەنىڭ ەرەكشە ەكەنىن ايتۋدا. ءيا، «بۇل ءان بۇرىنعى اننەن وزگەرەك» دەگەندەي، ۇلتتىق دومبىرا كۇنىنىڭ ءجونى شىنىمەن دە بولەك. دومبىرا مەن قازاق – ەگىز ۇعىم. قازاق باردا دومبىرا بار، دومبىرا باردا قازاق ماڭگىلىك جاساماق. وسىناۋ مەرەكەگە وراي ۇلتتىق بۇيىمدار جاساۋشى شەبەرلەردىڭ ارنايى كورمەسى ۇيىمداستىرىلىپتى.  مەرەكەلىك شارا باستالعانعا دەيىن دومبىرا جاساۋشى شەبەرلەردىڭ بىرىمەن تانىسىپ، اڭگىمەلەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى.

ۇلتتىق قولونەر شەبەرى باقىت كەڭشىلىك ۇلىنىڭ ماماندىعى - اعاش تەحنولوگى.  رەسەيدىڭ بريانسك قالاسىنداعى قۇرىلىس ينستيتۋتىن ءتامامداعان. 1995 جىلى موڭعوليادان ەلگە ورالعان سوڭ، ءوز ماماندىعى بويىنشا كاسىپ تاپپاي،   دومبىرا جاساۋعا بەت بۇرىپتى. قاراپ وتىرسا، ونىڭ ۇلتتىق اسپاپتى جاساۋ ونەرىمەن اينالىسىپ كەلە جاتقانىنا جيىرما جىلدان استام ۋاقىت بولىپتى.  بۇگىندە ول ءوز ءىسىنىڭ ناعىز شەبەرى.  باقىتتىڭ جاساعان دومبىراسىنا تاپسىرىس بەرۋشىلەردىڭ قاتارى وتە كوپ ەكەن. اناۋ اتىراۋ قالاسىنداعى دينا نۇرپەيىسوۆا اتىنداعى  مۋزىكا كوللەدجى، استاناداعى قازاق ۇلتتىق مۋزىكالىق اكادەمياسى، قاراعاندىداعى تاتتىمبەت اتىنداعى ونەر كوللەدجىنىڭ ۇجىمى باقىت كەڭشىلىك ۇلىنىڭ جاساعان دومبىراسىن اتتاي قالاپ ساتىپ الاتىن كورىنەدى. باقىتتىڭ قولىنان شىققان دومبىرالاردىڭ باعاسى دا ارزان ەمەس. ارزان دەگەنى 60 مىڭ تەڭگە بولسا، ەڭ قىمباتى 1 ميلليون 800 مىڭ تەڭگە تۇرادى.

- مەنىڭ دومبىرالارىمنىڭ قىمباتتىعى ماتەريالىنا بايلانىستى. دومبىرا جاساۋعا قاجەتتى زاتتاردى شەتەلدەن الدىرتامىن، - دەيدى باقىتتىڭ ءوزى. ارينە، باقىتتىڭ ءوز ەڭبەگىنىڭ قۇنىن، باعاسىن بىلەتىن شەبەر ەكەنىن ءبىز دە   بىردەن بايقادىق.

 ءيا، ءسويتىپ الاڭداعى مەرەكە دە باستالدى. بايجىگىت اتىنداعى قازاق ۇلتتىق اسپاپتار وركەسترىنىڭ ورىنداۋىنداعى تاماشا كۇي وسكەمەننىڭ اسپانىندا كۇمبىرلەپ، جينالعان قاۋىمعا ەرەكشە كوڭىل كۇي سىيلادى. 

وسكەمەندىكتەر مەن قالا قوناقتارى دومبىرا تۋرالى ۆيكتورينالىق سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى. «قۇرمانعازىنىڭ تانىمال كۇيى قانداي؟» دەگەن العاشقى قويىلعان سۇراقتىڭ جاۋابىن لاعىل دەگەن بويجەتكەن بىردەن تاپسا، ال «دومبىرانىڭ بەتىندەگى ويىق قالاي اتالادى؟» دەگەن ساۋالعا  زەينەتكەر، ۇزاق جىلدار زاڭ سالاسىندا قىزمەت ەتكەن ەدىل دەگەن اعامىز  اڭىزبەن جاۋاپ بەردى. سونداي-اق «تويباستار كۇيىنىڭ اۆتورى كىم؟»، «ەڭ كىشكەنتاي دومبىرانىڭ كولەمى قانشا؟» دەگەن ساۋالدارعا دا ناقتى جاۋاپ بەرۋشىلەر تابىلدى. ءسويتىپ، فينالدا  ۆيكتورينالىق سۇراقتارعا دۇرىس جاۋاپ بەرگەن تارباعاتاي اۋدانىنىڭ تۋماسى لاعىل قانييەۆاعا تانىمال جەرلەسىمىز، كۇيشى جارقىن شاكارىم ءوزىنىڭ قولتاڭباسى قويىلعان دومبىرانى تارتۋ ەتتى.

- قازىرگى كوڭىل كۇيىمدى تىلمەن ايتىپ جەتكىزە المايمىن. كەرەمەت! مەن ءۇشىن بۇل ەرەكشە ماقتانىش. مەن تانىمال ادامنىڭ قولىنان دومبىرا الامىن دەپ مۇلدەم ويلاماعان ەدىم. دومبىرا – قازاق حالقى ءۇشىن ءقادىرلى اسپاپ. ءبىز ءوزىمىزدىڭ شىققان تەگىمىزدى، تامىرىمىزدى ۇمىتپاۋىمىز كەرەك، - دەيدى لاعىل.

«ۋگاداي مەلوديۋ» ويىنى دا تۇرعىندارعا ەرەكشە ۇنادى. قوس ىشەكتى اسپاپتا كۇمبىرلەگەن «سينيي پلاتوچەك»، «پودموسكوۆنىە ۆەچەرا»، «گولۋبوي ۆاگون» اۋەندەرىن جينالعان قاۋىم بىردەن تاپ باسىپ، تاۋىپ جاتتى.      

وسىناۋ ويىننىڭ جەڭىمپازى ءاليا ەسىمدى قالا تۇرعىنىنا  بەلگىلى ءانشى رامازان ستامعازييەۆ ءوزىنىڭ قولتاڭباسى قويىلعان  دومبىرانى سىيلادى.

سونداي-اق ۆيكتورينالىق سۇراقتاردىڭ ەكىنشى كەزەڭىندە تاعى ءبىر وسكەمەندىك تۇرعىن داۋلەسكەر كۇيشى، «مەن قازاقپىن» مەگاجوباسىنىڭ جۇرگىزۋشىسى ايبەك بەكبوسىننىڭ  قولىنان سىيلىققا دومبىرا الدى.

ءيا، بۇل كۇنى ءتۇننىڭ ءبىر ۋاعىنا دەيىن وسكەمەن اسپانىندا دومبىرانىڭ شاناعىنان توگىلگەن قۇدىرەتتى كۇي كۇمبىرلەپ تۇردى. ءاربىر تۇرعىن، ءاربىر قازاق ىشتەي وسىناۋ ءساتتىڭ ۇزاققا سوزىلۋىن تىلەگەنى انىق.

 - مەن دومبىرا اسپابىن ءارقاشان جاقسى كوردىم. بۇگىن ءتىپتى دومبىرا تۋرالى كوپ نارسەنى ءبىلىپ، قۋانىپ تۇرمىن، - دەيدى قالا تۇرعىنى ولگا وسيپوۆا.

رامازان ستامعازييەۆ، ءانشى:

- ءبىز ەل بولىپ، تاۋەلسىزدىكتىڭ بايراعى ماڭگى جەلبىرەپ تۇرۋى ءۇشىن رۋحاني تەتىك – دومبىرا كۇنى بولۋى كەرەك ەدى. ويتكەنى دومبىرا تالاي عاسىردىڭ، تالاي عاشىقتىڭ كۋاسى بولعان. دومبىرا ارقىلى اعا بۋىن مۇڭىن دا شاقتى، قۋانىشىن دا بولىسكەن، ەلدىڭ تاعدىرىن دا شەشكەن. بۇيىرتسا، بۇكىل الەم قازاقتى وسى قارا دومبىرا ارقىلى تانيتىن بولادى.

ايبەك بەكبوسىن، كۇيشى:

– «ناعىز قازاق قازاق ەمەس، ناعىز قازاق دومبىرا» دەپ اتام قازاق ايتىپ كەتكەن عوي. سوندىقتان بۇل كۇن تەك انشى-كۇيشىلەردىڭ، جىرشىلار مەن اقىن-تەرمەشىلەردىڭ مەرەكەسى ەمەس، جۇرەگى قازاق دەپ سوققان بۇكىل ەلدىڭ مەرەكەسى. ەلباسى ايتقان ناعىز ۇلتتىق كود مىنە وسى.

جالپى كۇي ساباعىن مەكتەپتە مىندەتتى ءپان رەتىندە وقىتسا جاقسى بولار ەدى. ونداعى ماقسات – بالالاردىڭ ءبارىن كۇيشى، دومبىراشى ەتىپ شىعارۋ ەمەس، جاس ۇرپاقتىڭ ءتول ونەرىمىزدى بويىنا ءسىڭىرىپ، ونى تەرەڭ ۇعىپ وسسە دەگەن تىلەك. سول سياقتى دومبىرامىزدى ۇلىقتاي ءتۇسۋ ءۇشىن ونىڭ جارناماسىن كۇشەيتۋ كەرەك بىزگە. ال وسىنداي ماعىنالى شارانىڭ وزگە ۇلت وكىلدەرى كوپ شوعىرلانعان شىعىستا ءوتىپ جاتقانى جۇرەكتەگى قۋانىشتى ۇستەي تۇسپەسە كەمىتكەن جوق.